Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Alimlər zəkanı nəyin müəyyən etdiyini kəşf ediblər...

Alimlər zəkanı nəyin müəyyən etdiyini kəşf ediblər...

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumat yayır.

Məlum oldu ki, ağ maddə burada boz maddə qədər vacib rol oynayır...

...İnsan beyni ani reaksiyalardan tutmuş ətraf mühit dəyişikliklərinə qədər kontekst və məna təhlili kimi daha yavaş, daha mənalı proseslərə qədər müxtəlif sürətlə gələn məlumatları davamlı olaraq emal edir.

SİA-nın məlumatına görə, Rutgers Universiteti Tibb Mərkəzinin alimləri beynin ağ maddə yollarının mürəkkəb şəbəkəsi vasitəsilə sürətli və yavaş siqnalları necə inteqrasiya etdiyini araşdırıblar.

Bu mexanizmlər idrak funksiyalarını və davranışı idarə etməyi dəstəkləyir.

Tədqiqatın nəticələri Nature jurnalında dərc edilib.

Beynin müxtəlif sahələri öz zaman şkalalarında - daxili neyron zaman şkalaları (INT) kimi tanınan bir xüsusiyyətdə məlumatları emal etməkdə ixtisaslaşıb.

Robert Vud Conson Tibb Məktəbinin Psixiatriya kafedrasının baş tədqiqat müəllifi Linden Parkesə görə, xarici dünya ilə qarşılıqlı əlaqə qurmaq üçün beynin müxtəlif zaman şkalalarında işlənmiş məlumatları inteqrasiya etməsi lazımdır. Buna ağ maddə əlaqələri vasitəsilə nail olur ki, bu da insan davranışı üçün çox vacib olan bölgələr arasında məlumat mübadiləsini asanlaşdırır.

Bu prosesləri anlamaq üçün tədqiqatçılar 960 iştirakçıdan multimodal neyrogörüntüləmə məlumatlarını təhlil ediblər. Onlar fərdi beyin bağlantısının ətraflı xəritələrini yaratdılar və neyron şəbəkələri vasitəsilə məlumatın yayılmasını izləmək üçün mürəkkəb sistemlərin riyazi modellərini tətbiq etdilər. Parksın qeyd etdiyi kimi, bu yanaşma fərdi beyin bölgələrindəki yerli məlumat emalı nümunələrini davranışı formalaşdıran qlobal fəaliyyət koordinasiyası ilə birbaşa əlaqələndirməyə imkan yaratdı.

Alimlər beyin qabığındakı neyron zaman şkalalarının paylanmasının beynin müxtəlif davranışlarla əlaqəli genişmiqyaslı fəaliyyət nümunələri arasında keçid etmək qabiliyyətində mühüm rol oynadığını aşkar etdilər.

Üstəlik, bu təşkilat fərdlər arasında əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir.

Parkesə görə, məhz bu fərqli sürətlərdə məlumat emalındakı fərqlər idrak qabiliyyətlərindəki fərdi fərqləri izah etməyə kömək edir.

Bundan əlavə, tədqiqat müəyyən edilmiş nümunələrin fərdi beyin bölgələrinin genetik, molekulyar və hüceyrə xüsusiyyətləri ilə əlaqəli olduğunu və onların fundamental nevrologiya üçün əhəmiyyətini artırdığını göstərdi.

Siçanlarda da oxşar nümunələr tapılıb ki, bu da bu mexanizmlərin təkamül baxımından qorunub saxlanılmasını göstərir. Nəticə etibarilə, tədqiqatçılar idrak performansının əsasən ağ maddə yollarının müxtəlif beyin bölgələrində məlumat emalının zaman nümunələrinə nə dərəcədə uyğun gəlməsindən asılı olduğu qənaətinə gəldilər.

Nazlı Almuradova

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:208
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 23 Dekabr 2025 00:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see294

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see280

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see272

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see239

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see227

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see224

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see223

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see222

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see222

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see211

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see209

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see203

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see186

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see180

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see180

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see176

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri