“Alışan buzdan” qaz hasil edilməsinin metodu kəşf olunub

Bakı, 12 noyabr, AZƏRTAC

Çin Neft Universitetinin alimləri Perm Milli Tədqiqat Politexnik Universitetinin (PNRPU) və Səudiyyə Ərəbistanının mütəxəssisləri ilə birlikdə hasilat quyularının tikintisi zamanı qaz hidratlarının məhv olmasını proqnozlaşdırmaq məqsədilə kompüter modeli hazırlayıblar.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın məqsədi sement şlamlarına kimyəvi əlavələrin “alışan buz” kimi tanınan qaz hidratlarının stabilliyinə təsirini araşdırmaqdır.

Alimlər öz işlərində metan hidratının sement şlamlarının müxtəlif komponentləri ilə qarşılıqlı təsirini simulyasiya ediblər. Üç növ polimer funksional qrupundan - turşu, kükürd və amid tərkibli komponentlərdən istifadə etməklə cəmi 22 model sistem nəzərdən keçirilib.

Hesablamalar göstərib ki, amid qrupları qaz hidratının stabilliyinə ən güclü təsir göstərir. Belə ki, 1,5 faiz konsentrasiyada hidratın parçalanmasının başlanğıc temperaturu 2,77 dərəcə Selsi azalıb. Amid və turşu qruplarının birləşməsi ilə bu rəqəm 3,56 dərəcə Selsiyə çatıb. Kükürd tərkibli əlavələr ən az əhəmiyyətli təsir göstərib. Perm Milli Tədqiqat Politexnik Universitetinin Neft və Qaz Texnologiyaları kafedrasının müdiri Sergey Çernışovun sözlərinə görə, hazırlanmış model sement şlamının tərkibinin qaz hidratının məhv edilməsinin başlanğıc şərtlərinə təsirini qiymətləndirməyə imkan verir.

Tədqiqatın nəticələri temperatur və təzyiq nəzərə alınmaqla, optimal sement şlamının tərkibini seçmək üçün istehsal quyularının layihələndirilməsində istifadə edilə bilər. Bu, süxurların çökməsi, quyuların zədələnməsi və nəzarətsiz metan buraxılması risklərini azaldacaq.

Yeni metodun praktik tətbiqi üçün təsdiqlənməsi və real sahə şəraitində sınaqdan keçirilməsi zəruridir.