Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Amerikanın sonrakı ağlı

Amerikanın sonrakı ağlı

Icma.az, Bizimyol saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

El arasında belə bir məsəl var: "Müsəlmanın sonrakı ağlı". Bunu müsəlmanlar özləri haqqında elə özləri deyib, ya başqaları, bilmirəm. Hər halda qınayıcı, hətta aşağılayıcı bir tondur. Mənası da məlumdur. İstənilən halda ifrat, həm də qəddar ümumiləşdirmədir.

Bəlkə bu yazının başlığındakı cümləni də ifrat və qəddar ümumiləşdirmə hesab edən olacaq. Ancaq, yox. Bu, xüsusi bir haldır.

Amerikalıların ağlına şübhə etmək ağılsızlıq olar. Ən azı ona görə ki, iki əsrdə belə bir dövlət yaradlb, superdövlətə çevirə bilmək yüksək ağılın məhsuludur. Ona görə də mənim cümləmdə ümumiləşdirmə yoxdur, çünki xüsusi haldan söhbət gedir. Həm də ağıldan da yox, inamdan bəhs edirik.

Bəli, Amerikalıların bir qismi 2020-ci ildə Co Baydenə inandılar, onu prezident seçdilər. Sözsüz, təkcə seçimin düzgünlüyü deyil, onun, ümumiyyətlə, seçilib-seçilmədiyi də şübhəli, hətta mübahisəli idi. Həm də faciəli dərəcədə mübahisəli!

Amerika Birləşmiş Ştatları nəhəng ölkədir, dünyanın ən böyük siyasi, iqtisadi və hərbi gücüdür. Hər nə qədər son dövrlər bir çox mövqelərində zəifləmə görünsə də, yenə də ABŞ Planetin 1 nömrəli dövləti olaraq qalır. Ən təəccüblüsü də elə budur: necə olur axı, belə nəhəng güc, məsələn, Bayden kimi belə zəif bir siyasi profilə əmanət edilir?

Fiziki baxımdan zəifliyini demirəm. O, başqa mövzudur. Dünyadakı ən böyük siyasi iqtidarı Amerikalılar siyasi iqtidarsıza etibar etmişdilər.

O zaman - 4 il bundan qabaq Donald Tramp üzərində mübahisəli qələbə qazanmaqla, Bayden ABŞ-a birinci zərbəni vurdu. Növbəti ağır zərbə etirazçıların Kapitoli təpəsinə - Konqres binasına məlum hücumu olmuşdu. Hücum edənlər Trampın tərəfdarları idi, bu, doğrudur. Amma hücumun səbəbinin Bayden olduğu mübahisəsizdir. Çünki seçildiyi şübhə doğururdu, ya da belə deyək: seçilmədiyi şübhə doğurmurdu.

Bax, o zaman Co Bayden həm Amerika seçki sisteminə, həm prezidentlik institutunun avtoritetinə, bütövlükdə Amerika demokrariyasına ən ağır zərbəni vurdu. Sonrakı dövrlərdə ölkənin daxili siyasəti bərbad günə düşdü, ölkənin borcları astronomik sürətlə artdı, qiymətlər qalxdı, irqi zəmində qarşıdurma böyüdü - bunlar hamısı öz yerində.

Amma ağır səhvlər xarici siyasətdə də davam etdi. Bu baxımdan, ən pis qərar dünyanı "özümüzünkü-özgələr" deyə iki yerə bölmək cəhdi idi. Baydenin qlobal qalmaqal doğurmuş o məşhur "Demokratiya sammiti" yadınızdan çıxmayıb yəqin. Ağ Ev sahibinin bu Planetar avantürası Dünya ölkələrini "demokratik olanlar və demokratik olmayanlar" deyə iki yerə bölmüşdü. O da yadımızda olar ki, Bayden Azərbaycanı bu sammitə dəvət etməmişdi, amma Ermənistanı dəvət etmişdi. Buna görə Azərbaycandakı müxalifət necə sevinmişdi! Elə düşünürdülər, hətta müxalifət liderləri elə danışırdılar, elə hava yaratmışdılar ki, elə bil sammitin ertəsi günü Pentaqon Bakıya desant göndərib, bu liderləri paraşütlə hakimiyyətə gətirəcəkdi.

İndi, gördüyünüz kimi, heç o sammiti yada salan da yoxdur. Nəinki kimin demokrat, kimin qeyri-demokrat olduğu, hətta o sammitin özü də Baydenin yadından çoxdan çıxıb. O zaman da bunun qlobal avantüra olduğunu, dünyaya xeyirdən çox zərər vurduğunu yazmışdım.

Təsəvvür edin: Bayden Türkiyəni dəvət etmədiyi halda, Ermənistanı öz aləmində "şərəfləndirmişdi". İndi Suriya qarışıb və həmin Bayden Orta Şərqdə nizam yaratmaq üçün Türkiyədən mədəd umur; ismarıclar, yardım çağırışları havada uçuşur.

Nə isə. Bunları da keçdik. Ən ağır, dünya üçün ən faciəli yanlış qərar Baydenin Ukrayna müharibəsinə səbəb olması idi.

Əlbəttə, hücum edən Rusiyadır, o başqa. Amma Ukraynada "müharibə partiyası" qurub, sonra da Volodimir Zelenskinin simasında Ukrayna hakimiyyətinə daşıyan Bayden oldu. Rusiyanı Ukraynaya hücum etməyə təhrik edib, bir müddət kənara çəkildi. İmkan verdi ki, Rusiya Ukrayna ərazilərini sürətlə işğal etsin. Vəd etdiyi silahı, pulu, siyasi dəstəyi göstərmədi. Ya gecikdirdi, ya tam vermədi, ya da heç vermədi. Ukraynalıları qırğına verdi, bu, öz yerində. Ukraynanı bir dövlət kimi qalıb-qalmamaq dilemması ilə üz-üzə qoydu, bu da bir başqa. Bütövlükdə Avropanı Rusiya işğalı təhlükəsinin, dünyanı qitələrarası müharibənin, hətta nüvə müharibəsinin ərəfsinə gətirib çıxardı.

Əfqanıstandan "qaçdı", orduya zərbə vurdu. Afrikanın bəzi bölgələrindən çəkildi. Rusiya ilə, Çinlə dialoqdan qaçdı. Türkiyə kimi müttəfiqi özündən uzaqlaşdırdı, narazı saldı. Avropa siyasəti tam bir fiasko! İsrail-Fələstin münaqişəsindəki mövqeyini hələ demirəm. Yaxın Şərq siyasəti iflas etdi. Qəzza böhranı vaxtı Təl-Əvivə uçan dövlət katibi Entoni Blinken belə bir qalmaqallı bəyanat verdi: "Mən bura bir yəhudi kimi gəlmişəm". Bu, Bayden diplomatiyasının necə bir iflas içində olduğunu göstərən cümlə idi.

Dəfələrlə Baydenə qarşı impiçment planları da quruldu; Amerika öz seçimində yanıldığını gec də olsa, anlamışdı. Ancaq bu, həmin o "sonrakı ağıl" məsələsi idi. Bununla belə Bayden növbəti seçkidə namizədliyini verdi; partiyasına və ölkə demokratiyasına bir zərbə də vurdu. Bir müddət seçki kampaniyasını apardı, sonra axır ki, biabırcasına uduzacağını görüb partiyasının təzyiqi altında geri çəkildi - daha bir zərbə. Vitse-prezidenti Kamala Harrisi öz yerinə namizəd göstərdi - yenə zərbə. Harris uduzdu - zərbə...

Bir sözlə, Baydenin bütün prezidentlik dövrü bir-birini əvəz edən, bir-birindən ağır nəticələr doğuran yanlış qərarlar seriyasıdır. O, yeni seçilmiş prezident Donald Trampla Ağ Evdə görüşəndə, bilirsiniz, nə dedi?! "Mən çalışacağam, hakimiyyətin keçidi yumşaq olsun",-dedi.

Görün, ölkəni hansı nöqtəyə gətirib ki, seçilmiş prezidentə hakimiyyətin yumşaq ötürülməsini vəd etməli olur.

Ölkədə hakimiyyət seçki yolu ilə dəyişirsə, əlbəttə, keçid də yumşaq olacaq. Niyə sərt olmalıdır ki?! Yoxsa Bsyden tərəfdarlarını Konqresə hücuma hazırlayıb?!

Bu "yumşaq keçid" vədi ilə prezident Bayden Amerika demokratiyasına daha bir sərt zərbə vurdu. Sanki söhbət hansısa "banan respublikası" haqda gedir. Bu, əslində həm də Amerika seçki sisteminin qüsurlu olduğuna diqqəti bir daha cəlb elədi.

Və nəhayət, Bayden oğlunu əfv etməklə Amerika tarixinin bəlkə də ən yanlış qərarını verdi. Zərbə vurmadığı bir Amerika ədliyyə sistemi qalmışdı, onun da etibarını sarsıdıb gedir.

Hakimiyyəti dövründə Baydeni dəstəkləmiş The New York Times qəzeti bu qərara həsr etdiyi köşə yazısında prezidenti kəskin tənqid edib. Qəzet yazır: "Administrasiyasının son günlərində cənab Baydeni hətta öz demokrat yoldaşları da (Demokrat Partiyasının üzvləri -red.) rədd edir".

Məqalədə yazılır ki, Baydenin öz oğlunu əfv etməsi tərəfdarlarını çox məyus edib: "Öz qohumunu əfv etməklə ədalət məhkəməsinə etimada vurulan zərbə onun (Baydenin -red.) pərəstişkarlarını şoka salıb. Çünki o, məhkəmənin işinə qarışmayacağı haqqında əvvəllər özünün verdiyi sözə xilaf çıxıb".

Co Baydenin partiyadaşı, Koloradodan seçilmiş senator Maykl Bennet NYT müxbirinə müsahibəsində prezidenti ağır ifadələrlə qınayıb.

Prezident Baydenin ağır cinayətlərdə təqsirləndirilən öz doğma oğlunu əfv etməsi haqqında suala cavabında senator Bennet belə deyib: "Oğluna sevgisi nə qədər böyük olursa-olsun, bu qərar onun öz şəxsi maraqlarını ölkə qarşısında məsuliyyətindən üstün tutmasına dair daha bir misaldır. Bu, məhkəmənin ədalətinə və ədalət mühakiməsi qarşısında hamının bərabər olmasına dair Amerikalıların inamını sarsıdır".

Əslində senator Maykl Bennetin sözlərindən sonra daha geniş şərhə ehtiyac qalmır. Sadəcə, bunu əlavə edək: Amerika mediasına müsahibə verən demokratlar indi ayılıb, etiraf edirlər ki, Co Bayden prezidentliyə namizədliyini, ümumiyyətlə, verməməli idi, namizədliyini geri çəkməkdə gecikməməliydi və sair.

Bir sözlə, Demokratların sonrakı ağlı...

Bahəddin Həzi

Bahəddin Həzi,

Bizimyol.info

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:175
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 03 Dekabr 2024 18:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see307

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see304

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see282

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see279

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see262

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see255

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see247

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see244

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see239

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see236

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see235

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see214

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see212

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see209

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see195

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see188

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see187

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri