Antibiotiklərə erkən məruz qalma körpələrin immun sistemini zəiflədir

Rochester Tibb Mərkəzi Universitetinin (URMC) alimləri tərəfindən aparılan yeni tədqiqat antibiotiklərin hamiləlik və erkən körpəlik dövründə istifadəsinin immun sisteminin inkişafı üzərində qalıcı təsirlər yarada biləcəyini ortaya qoyub.

Lent.az “news-medical.net” portalına istinadla xəbər verir ki, “Hüceyrə” (Cell) jurnalında dərc olunan bu araşdırma, təbii olaraq yaranan bəzi metabolitlərin, xüsusilə inozinin bu təsirləri aradan qaldırmaqda açar rol oynaya biləcəyini irəli sürür.

Araşdırma həm siçan modelləri, həm də insan körpələrinin ağciyər toxumaları üzərində aparılıb. Nəticələr göstərib ki, erkən antibiotik istifadəsi bağırsaq mikrobiomunun inozin adlı vacib bir molekulu istehsal etmə qabiliyyətini zəiflədir. İnkişaf etməkdə olan immun hüceyrələrin yetişməsi və infeksiyalara qarşı düzgün reaksiya verməsi üçün bu molekulun mühüm siqnal rolu oynadığı təsdiqlənib.

Araşdırmanın baş müəllifi, UR Medicine Golisano Uşaq Xəstəxanasının Neonatologiya şöbəsinin müdiri, professor Hitesh Deshmukh bu tapıntının immun yaddaşı zəifləyən həssas körpələr üçün yeni terapevtik yanaşmaların inkişaf etdirilməsinə zəmin yaratdığını bildirir: “İnozini molekulyar xəbərçi kimi təsəvvür edin – bağırsaqdan immun hüceyrələrinə doğru hərəkət edir və onlara necə yetişməli və gələcək infeksiyalara necə hazırlaşmalı olduqlarını ‘öyrədir”.

H.Deshmukhun rəhbərlik etdiyi layihə NIH-in R35 təşəbbüsü çərçivəsində maliyyələşdirilib və erkən dövrlərdəki ekoloji təsirlərin (xüsusilə antibiotiklərin) həyat boyu davam edən immunoloji nəticələrə, məsələn, astma və xroniki ağciyər xəstəliklərinə necə yol aça biləcəyini araşdırmaq məqsədi daşıyır.

Antibiotiklərə məruz qalmış siçanların ağciyərlərində qoruyucu CD8+ T hüceyrələrinin sayı əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Toxuma rezident yaddaş T hüceyrələrinin zədələnməsi - hüceyrələr infeksiyalara qarşı uzunmüddətli müdafiəni təmin edir və onların formalaşması erkən antibiotik istifadəsi nəticəsində pozulub. Daimi immun çatışmazlığı - İmmun sistemdə yaranan bu dəyişikliklər siçanlarda yetkinlik yaşına qədər davam edib, immun inkişafda qalıcı dəyişiklikləri göstərib. İnozinlə müdaxilə - Antibiotikə məruz qalan siçanlara inozin əlavə edilməklə onların immun funksiyalarında əhəmiyyətli bərpa müşahidə olunub.

Tədqiqatda, həmçinin NIH-in BRINDL biobankı vasitəsilə toplanan insan körpə ağciyər toxumalarından istifadə olunub. Bu analiz antibiotikə məruz qalan körpələrin immun yaddaş hüceyrələrinin sayında azalma və infeksiyalara qarşı həssaslıq baxımından siçan modellərindəki nəticələrlə paralellik təşkil etdiyini ortaya qoyub. “Biz bağırsaq mikrobiomunun inkişaf etməkdə olan immun sistemi üçün müəllim rolunu oynadığını kəşf etdik”, - deyə Deshmukh vurğulayır. “Antibiotiklər bu təbii təhsil prosesini pozduqda, bu, dərslikdən əsas fəsillərin çıxarılmasına bənzəyir”.

Professor Deshmukh, həmçinin 15 illik NIH dəstəyi ilə BRINDL biobankında insan ağciyər nümunələri toplayan və tədqiqatın həyata keçirilməsinə töhfə verən URMC neonatoloqu Gloria Pryhuber-in rolunu yüksək qiymətləndirib. Bu tapıntılar antibiotiklərin istifadəsinin immun inkişafın kritik dövrlərində ehtiyatla idarə olunmasının vacibliyini bir daha vurğulayır. Eyni zamanda, inozin kimi metabolitlərin və ya pəhriz əlavələrinin terapevtik potensialı gələcəkdə daha güclü immun yaddaşın formalaşması üçün ümidverici bir istiqamət kimi qiymətləndirilir. Deshmukhun sözlərinə görə, bu yanaşmanın klinik praktikaya keçməsi üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac olsa da, bu, risk altında olan körpələri qorumaq üçün irəliyə doğru mühüm addımdır”.

Bu araşdırma, mikrobiomu qorumaq və immun inkişafı dəstəkləmək üçün pəhriz əsaslı və ya metabolit yönümlü müdaxilələrin yeni nəsil neonatal tibbdə necə tətbiq oluna biləcəyi barədə geniş elmi müzakirələrə zəmin yaradır.