Arıqlamaq istəyənlər niyə ölür? ARAŞDIRMA

Son vaxtlar aktual olan mövzulardan biri də insanların arıqlamaq istəyi ilə bağlı istifadə etdiyi metodlardır.

Bu vasitələrdən biri kimi insanlar, xüsusilə də qadınlar müxtəlif əməliyyatlara üz tutmaqla yanaşı məhz arıqlamaq üçün təqdim edilən dərmanlardan istifadə edirlər.

Bu dərmanlarn bir qismini isə onlar internet vasitəsilə əldə edirlər. Bu cür mənşəyi bilinməyən dərmanlardan istifadə isə bəzi hallarda ölümə qədər aparıb çıxarır.

Türkiyənin Yeditəpə Universitetinin Əczaçılıq Fakültəsi Əczaçılıq Toksikologiyası kafedrasının müdiri, professor Əhməd Aydın və Əczaçılıq fakültəsinin tələbələri TÜBİTAK-ın (Türkiyə Elmi və Texnoloji Araşdırmalar Şurası) dəstəyi ilə “Onlayn satılan arıqlamaq dərmanlarının sağlamlığa təsiri” adlı araşdırma aparıblar.

Araşdırmaya görə, internetdən alınan arıqlama dərmanlarının tərkibində qadağan olunmuş "sibutramin" maddəsi aşkar edilib.

Professor Əhməd Aydın araşdırmanın nəticələrini açıqlayıb:

"Həm tibbi nəşrlərdən, həm də xəbərlərdən bilirik ki, bir çox insanlar bu məhsullara görə sağlamlıqlarını itirirlər. Bizim hədəfimiz bu məhsulların onlayn alınıb-alınmaması idi. Çünki ən böyük potensial riskin internetdən alınan məhsullara xas olmasıdır. Bu məhsulların etibarlılığı həmişə sual altındadır".

Əhməd Aydın analiz prosesində yüksək performanslı nazik təbəqə xromatoqrafiyasından (HP-TLC) istifadə etdiklərini açıqlayıb: 

"Məhsullarda "sibutramin"in olub-olmadığını araşdırdıq. Bu, arıqladan dərmanlarda ən çox tapılan qadağan olunmuş maddələrdən biridir. İlk olaraq aldığımız məhsulların analizinə başladıq.

Digər maddələri ekstraksiya üsulu ilə ayırdıq, daha sonra bu nümunələr müxtəlif analitik yüksək səviyyəli xromatoqrafiya üsulları ilə laboratoriyada tədqiq edildi.

Bu analizlərdə, nəticədə, araşdırdığımız 11 məhsuldan üçündə "sibutramin"i aşkar etdik. Ancaq bu məhsullar internetdə tamamilə bitki tərkibli məhsul kimi təqdim olunur".

2011-ci ildən Türkiyədə "sibutramin"in qadağan edildiyini xatırladan Aydın bu barədə məlumat verib:

"Bu maddə keçmişdə arıqlama dərmanlarında geniş istifadə olunurdu. Lakin istifadəsinin ürək xəstəlikləri kimi ciddi sağlamlıq problemlərinə yol açdığı təsbit edildiyi üçün əvvəlcə Avropada, sonra ABŞ və bir çox başqa ölkələrdə qadağan edildi. Buna baxmayaraq, bəzi istehsalçılar tərəfindən kustar üsulla, qeyri-qanuni və ya icazəsiz bu cür maddələri əlavə edirlər”.

Professor deyib:

“Xalq bilməlidir ki, heç bir möcüzə formul insana 10 gün, hətta bir ay ərzində sağlam şəkildə arıqlamağa kömək edə bilməz. Əgər məhsul bu cür vədlərlə satılırsa, çox güman ki, onun tərkibində zərərli və qadağan olunmuş maddələr var. Buna görə də əgər insan arıqlamaqla bağlı problemlər yaşayırsa, ilk növbədə tibb işçisi ilə məsləhətləşməli və həkimə müraciət etməlidir.

Həkim və səhiyyə qrupu hansı dərman və ya metodun uyğun olduğuna birlikdə qərar verməlidir. Bu yanaşma onların sağlamlığını qorumaq üçün ən yaxşı yanaşmadır".

Qeyd edək ki, Azərbaycanda da dərmanlar vasitəsilə arıqlamaq istəyənlər var və bu məqsədlə onlar da internet yolu ilə satılan, yaxud hər hansı bir tanışının məsləhəti nəticəsində belə dərmanlardan istifadə edirlər.

Ancaq bir sıra  hallarda bu, zəhərlənmə, hətta ölümlə də nəticələnir. Bu baxımdan artıq çəkiyə malik olan insanlar həmin problemi aradan qaldırmaq üçün mütəxəssislərə müraciət etməli, tərikibi məlum olmayan dərmanlardan istifadə etməməlidirlər. 

Nigar Abdullayeva
"Cebheinfo.az"