Avropa dövlətləri təhlükəsizliyini əsasən Avropada axtarır ŞƏRH

Ukraynanın müdafiəsi, əslində, Avropanın özünü qorumasının bir üsuludur

Almaniyanın vitse-kansleri və maliyyə naziri Lars Klinqbeyl elan olunmamış səfərlə Kiyevə gəlib. DPA agentliyinin məlumatına görə, Klinqbely Almaniyanın mümkün sülh prosesində Ukraynaya ən yaxşı şəkildə necə dəstək verə biləcəyini müzakirə etmək niyyətini bəyan edib: "Uzunmüddətli sülhə nail olmaq üçün etibarlı təhlükəsizlik zəmanətləri zəruridir".

Vitse-kanslerin sözlərinə görə, Berlin beynəlxalq tərəfdaşlarla sıx əməkdaşlıq edir və müvafiq məsuliyyəti öz üzərinə götürməyə hazırdır.

Səfər zamanı Lars Klinqbeyl Ukrayna hökumətinin nümayəndələri, Ali Radanın deputatları, vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri ilə danışıqlar aparmağı planlaşdırır. Görüşlər zamanı tərəflər vəziyyətin həllinə və regionda sabitliyin təmin olunmasına kömək edə biləcək mümkün dəstək formatları və şərtləri müzakirə ediblər.

Qeyd edək ki, Norveçin Baş naziri Yonas Gar Störe Ukraynaya səfər edib. Kiyevdə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə birgə mətbuat konfransı zamanı baş nazir Yonas Qahr Stör Norveçin Ukraynanı tərk etməyəcəyini bildirib: “Norveçin Ukraynaya yüksək səviyyədə dəstəyi 2025-2026-cı illərdə də davam edəcək. Bura 8,45 milyard dollar da daxildir. Bu məbləğ Nansen proqramı çərçivəsində parlament tərəfindən ayrılması üçün təklif ediləcək. Ümid edirəm ki, biz bu dəstəyi qoruyub saxlaya biləcəyik”. Baş nazir həmçinin qeyd edib ki, qışda Ukrayna enerji resurslarının çatışmazlığı ilə üzləşə bilər: “Buna görə də biz avropalı tərəfdaşlarımızla birlikdə qaz təchizatını və ehtiyatların toplanmasını maliyyələşdiririk". 

Xatırladaq ki, ötən gün NATO-nun Baş katibi Mark Rütte Ukraynada səfərdə olub və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşüb. Volodimir Zelenski Rütte ilə görüşü barədə özünün “X” hesabında məlumat verib: “Bu gün NATO Baş katibi Mark Rütte ilə görüşdə Ukraynanın və Avropanın təhlükəsizliyini gücləndirmək, eləcə də müharibənin sonlandırılması üçün növbəti addımlar barədə müzakirələr apardıq”. Onun sözlərinə görə, ABŞ silahlarının alınması üçün Avropa ölkələri artıq Ukraynaya 1.5 milyard dollar veriblər.

Ukraynaya qəfil səfərləri şərh edən politoloq Samir Hümbətov Sherg.az-a açıqlamasında deyib ki, Avropa ölkələrinin Ukrayna məsələsində həssas davranmasının bir sıra əsas səbəbləri mövcuddur:

 “Birincisi, bu, təhlükəsizlik məsələsi ilə birbaşa bağlıdır. Xüsusən də Böyük Britaniya və digər Avropa ölkələri Ukraynanın müdafiəsinə dəstək verərkən, bu dəstəyin öz milli təhlükəsizliklərinə də bir zəmanət kimi qiymətləndiriləcəyini nəzərə alırlar. ABŞ ilə aparılan son görüşdən sonra Avropa dövlətləri arasında bir əminlik yaranıb ki, əgər onlar öz təhlükəsizliklərini qorumaq istəyirlərsə, Ukrayna üzərindən göstərilən dəstəyi davam etdirməlidirlər. Başqa sözlə, bu prosesə fəal şəkildə qoşulmaq və Ukraynanın qarşı-qarşıya olduğu təhdidləri zəiflətmək, onların öz sərhədlərindəki təhlükəsizliyi təmin etmək üçün zəruridir”. 

S.Hümbətov qeyd edib ki, Rusiyanın təhdidlərinin yaratdığı gərginlik fonunda, Avropa ölkələri üçün Ukraynanın dayanıqlılığı yalnız regional deyil, həm də qlobal təhlükəsizlik məsələsi kimi dəyərləndirilir: 

“Ukraynanın müdafiəsi, əslində, Avropanın özünü qorumasının bir üsuludur. Bu baxımdan, Ukraynaya verilən silah-sursat və maliyyə yardımları sadəcə humanitar və ya siyasi dəstək deyil, həm də Avropa ölkələrinin strateji maraqlarının təmin olunması istiqamətində atılan addımlardır.

Avropa liderlərinin Ukraynaya ard-arda səfərlərinin arxasında duran əsas səbəb də məhz özlərinin təhlükəsizlik maraqlarını təmin etməkdir. Bu təminat da daha çox silah-sursat və maliyyə yardımlarından keçir. Yəni səfərlər həm siyasi, həm də hərbi koordinasiyanın gücləndirilməsi, həm də Ukraynaya daha çox silah, texnika və maliyyə dəstəyi təmin etmək məqsədini daşıyır. Avropa dövlətləri hesab edir ki, Ukraynanın döyüş qabiliyyətinin artırılması birbaşa onların öz təhlükəsizliyinə təsir edir və Rusiyanın regiondakı təhdidlərini məhdudlaşdırmağa xidmət edir”.