“Avropa ilə ABŞ arasında yaranan ziddiyyətlər...” RƏY

“Türkiyə uzun müddətdir Avropa İttifaqına üzv olmaq üçün mübarizə aparıb və bu proses hələ də davam edir”.
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Kənan Novruzov bildirib. 
O bildirib ki, əslində, Türkiyə bu gün Avropa İttifaqına üzvlüyə ən real namizədlərdən biridir:
“Siyasi, iqtisadi, hərbi gücü, eləcə də diplomatik qabiliyyəti ilə İttifaqda təmsil olunmağa layiqdir. Lakin Türkiyənin üzvlük prosesi hələ də ləngidilir və məqsədyönlü şəkildə uzadılır. Çünki bəzi dövlətlər, xüsusilə Fransa Türkiyənin daha da güclənməsindən narahatdır. Buna görə də müxtəlif vasitələrlə Türkiyənin üzvlük prosesi əngəllənir və süni maneələr yaradılır. Son vaxtlar baş verən proseslər Avropa İttifaqına Türkiyənin rolunu daha yaxşı dərk etməyə məcbur edib. Xüsusilə ABŞ-də Donald Trampın hakimiyyətə gəlməsi və qlobal geosiyasi vəziyyətdə baş verən dəyişikliklər, eyni zamanda Avropa ilə ABŞ arasında yaranan ziddiyyətlər Türkiyənin Avropa üçün əhəmiyyətini açıq şəkildə ortaya qoydu. Məsələn, əgər bu gün Türkiyə Avropa İttifaqının üzvü olsaydı, ABŞ-la münasibətləri olan bir aktor kimi mövcud gərginliyin azalmasına və stabilliyin qorunmasına töhfə vermiş olardı. Hazırda Avropa, ABŞ-la münasibətlərin daha da gərginləşməməsi üçün Türkiyəyə ehtiyac duyur. Digər tərəfdən, Türkiyə Rusiya-Ukrayna müharibəsində balanslı siyasət yürüdərək hər iki tərəflə dialoq qura bilən yeganə aktor kimi Avropa üçün vacib oyunçudur. Çünki Avropada Türkiyədən başqa belə bir dövlət yoxdur. Əgər Türkiyə Avropa İttifaqının üzvü olsaydı, Avropanın Rusiya-Ukrayna müharibəsində mövqeyi daha güclü ola bilərdi, xüsusilə də ABŞ-nın bəzi geosiyasi planlarını balanslaşdırmaq baxımından”.
K.Novruzov onu da əlavə edib ki, üçüncü bir aspekt isə Türkiyənin Cənubi Qafqazda, Suriyada və digər bölgələrdə ciddi siyasi aktor kimi mövqeyinin güclənməsidir:
“Bu da Ankaranı həm Avropa, həm də ABŞ üçün vacib tərəfdaşa çevirir. Bütün bunları nəzərə alaraq demək olar ki, Avropa indi Türkiyənin strateji rolunu daha aydın şəkildə anlayır və bəlkə də vaxtilə Türkiyəni İttifaqın qapısında gözlətdiyinə görə peşmandır. Lakin bundan sonra Türkiyə daha təmkinli davranacaq və vəziyyəti real qiymətləndirəcək. ABŞ və Avropa İttifaqı arasında münasibətlərin gərginləşdiyi bir vaxtda Ankara tələskən qərar verməyəcək. Çünki indiki situasiyada Türkiyənin Avropa İttifaqına üzvlüyü, ABŞ-la münasibətlərin pisləşməsinə səbəb ola bilər və Ankara, böyük ehtimalla, bu riski gözə almayacaq”.
Leyla Turan
Demokrat.az