Icma.az
close
up
RU
Hamiləlikdə yaşanan stress körpələrin dişlərini daha tez çıxara bilər

Hamiləlikdə yaşanan stress körpələrin dişlərini daha tez çıxara bilər

Qaynarinfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Yeni bir araşdırma hamiləlik dövründə ananın stressi ilə körpənin dişlərinin çıxma sürəti arasında gözlənilməz bir əlaqəni üzə çıxarıb.

Qaynarinfo "Newsweek”ə istinadla xəbər verir ki, Nyu-York ştatının Roçester Universitetinin tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, stress hormonu olan kortizol səviyyəsi daha yüksək olan anaların uşaqları ilk dişlərini daha tez, bəzən həmyaşıdlarından bir neçə ay əvvəl çıxarırlar.

"Frontiers in Oral Health" jurnalında dərc olunan araşdırma göstərib ki, ana stressi körpələrdə bioloji yaşlanmanı  sürətləndirə bilər.

Roçester Universitetinin Tibb Bacılığı Məktəbinin dosenti, Dr. Ying Menq bildirib ki, ana bətnində, xüsusilə də hamiləliyin son mərhələlərində stresslə bağlı hormonların, xüsusən kortizolun yüksək olması, körpələrdə süd dişlərinin daha erkən çıxması ilə əlaqəlidir.

Tədqiqat qrupu ABŞ-da sosial cəhətdən çətin vəziyyətdə olan 142 qadını izləyib və hamiləliyin son mərhələlərində onların tüpürcək nümunələrini toplayaraq kortizol və digər hormonların səviyyəsini ölçüb.

Sonra uşaqların dişləri 24 aya qədər müxtəlif intervallarda diş həkimləri tərəfindən qiymətləndirilib.

Altı ay ərzində, ən yüksək kortizol səviyyəsinə malik anaların körpələrinin, kortizol səviyyəsi ən aşağı olan anaların körpələri ilə müqayisədə orta hesabla dörd dişi artıq çıxmış olub.

Tədqiqatçılar düşünürlər ki, kortizol dölün inkişafına, xüsusilə sümük və diş yaranmasını formalaşdıran böyüməyə və mineral mübadiləsinə təsir göstərə bilər.

Araşdırma estradiol, progesteron və testosteron kimi digər hormonlarla da dişlərin daha tez çıxması arasında zəif əlaqə tapsa da, ən aydın təsirin kortizola məxsus olduğu müəyyən edilib.

Bu nəticə doğuşdan əvvəlki stressin uşağın inkişaf sürətini ölçülə bilən şəkildə dəyişdirə biləcəyini göstərən artan sübutlara əlavə olunur.

"Hamiləliyin son dövrlərində yüksək kortizol səviyyəsi dölün böyüməsini və mineral mübadiləsini dəyişdirə bilər. Buna kalsium və D vitamini kimi sümük və dişlərin mineralizasiyası üçün vacib olan maddələrin tənzimlənməsi də daxildir,” — deyə Menq bildirib.

O əlavə edib ki, kortizol həmçinin sümük toxumasını formalaşdıran osteoblast və onu yeniləyən osteoklast hüceyrələrinin fəaliyyətinə təsir edir.

Adətən körpələrdə dişlərin çıxması 6 aylıqda başlayır və 3 yaşına qədər 20 süd dişinin hamısı tam olur. Lakin tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu proses genetik, qidalanma və indi görünür ki, doğuşdan əvvəlki stress kimi amillərdən əhəmiyyətli dərəcədə asılıdır.

Menqin sözlərinə görə, gələcək araşdırmalarda ən çox hansı bioloji mexanizmlərin təsirləndiyi və erkən diş çıxmasının ümumi inkişafın sürətlənməsinin göstəricisi olub-olmadığı araşdırılacaq.

"Hələ cavab tapmalı olduğumuz əsas suallar var. Məsələn, hansı ana hormonları və ya inkişaf yolları diş çıxma vaxtının dəyişməsinə səbəb olur və bu sürətlənmənin uşağın ümumi sağlamlığı haqqında nə deməsi mümkündür?" — o bildirib. 

Günay

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 19 Noyabr 2025 03:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see306

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see298

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see263

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see246

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see245

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see242

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see235

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see228

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see228

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see221

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see204

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see203

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see202

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see201

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see196

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see195

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see193

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see187

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see185

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri