Avropa Məhkəməsi Fransanı cərimələyib

Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi işdə seksual qısnama ilə bağlı Fransaya qarşı qərar qəbul edib.

Gununsesi.info xəbər verir ki, bir xəstəxanada çalışan ərizəçinin orada şöbə müdiri K.B. ilə yaxın münasibətləri olub. İlkin mərhələdə onların münasibətləri könüllü olsa da, sonradan K. B. ərizəçiyə qarşı təhqiredici davranıb, onu işdə alçaldıb və sadomasoxist hərəkətlər edib.
Ərizəçi iş yoldaşlarına K.B.-in ona olan təhqiredici rəftarı barədə danışıb. Ərizəçi barəsində keçirilən tibbi ekspertiza rəyinə görə, ona postrtavmatik stress, psixoloji dağıntı diaqnozu qoyulub.
2013-cü ildə ərizəçi K.B.-in ona qarşı zorlama, cinsi təcavüz, təqib ittihamları ilə bağlı şikayət verib. K.B. ittihamları rədd edib və münasibətin ortaq fantaziya və razılıq əsasında qurulduğunu qeyd edib. Birinci instansiya məhkəməsi K.B. barəsində ittiham hökmü çıxarsa da, apellyasiya və ali məhkəmə K.B.-a bəraət verib.
Hökümət qeyd edib ki, ölkədə zorlama və seksual təcavüzlə bağlı qanunvericilik kifayət qədər təkmildir, bu cinayətlər razılıq anlayışı ilə qiymətləndirilir. İstintaq vaxtında və əhatəli aparılıb, şahidlər dindirilib, ekspertiza keçirilib, eyni zamanda K.B. bəzi seksual təcrübələri özü də etiraf edib, lakin zorlama və təcavüz halları təsdiqini tapmayıb. Digər tərəfdən E. A.-ın Avropa məhkəməsinə verdiyi şikayətdəki arqumentlər yerli məhkəmələrin işidir, AİHM-in deyil.
Ərizəçi isə qeyd edib ki, Fransa qanunları qadınları tam olaraq qorumur, insan məcburi mühitdə, təzyiq haltında “hə” deməsi razılıq kimi qiymətləndirilməməlidir. Eyni zamanda istintaq lazımi qədər ciddi aparılmayıb, bəzi şahidlər dindirilməyib, onun şikayətləri yalnız qəsdən xəsarət və seksual təqib kimi araşdırılıb, halbuki iş yerində K.B.-n ona qarşı hökmran mövqedə olması, ərizəçinin psixoloji həssaslığı və K.B.-dan asılı vəziyyətdə olması halı araşdırılmayıb.
Avropa Məhkəməsi göstərib ki, dövlətlərin üzərinə ikiqat öhdəlik düşür. Qanunvericilikdə razılıq olmadan seksual hərəkət açıq aşkar cinayət kimi nəzərdə tutulmalıdır. Əgər belə şikayətlər olarsa, əhatəli, sürətli və obyektiv araşdırma aparılmalıdır.
Hazırki işdə AİHM qeyd edib ki, istintaq ərizəçiyə qarşı zorlama cinayətini düzgün araşdırmayıb, yalnız xəsarət və təqiblə məhdudlaşıb, sübutlar tam toplanmayıb, bəzi vacib izlər itirilib, proses uzun çəkib (8 il), yerli məhkəmələr ərizəçinin həssas pxisoloji vəziyyətdə olmasını nəzərə almadan onun “razılığını” səhv qiymətləndiriblər.
Beləcə Avropa Məhkəməsi belə nəticəyə gəlib ki, Fransa höküməti qanunvericilik baxımdan (razılıq anlayışının qeyri-müəyyənliyi), həm də hazırki işdə istintaq və məhkəmə araşdırılmasının aparılması baxımından ğhdəliklərini yerinə yetirməyib və beləcə Konvensiyanın 3 və 8-ci maddələrinin pozuntusunu tanıyıb.
Maraqlıdır ki, bu işdə ərizəçi ilə birlikdə Association européenne contre les violences faites aux femmes au travail (iş yerlərində qadınlara qarşı zorakılığa dair Avropa Assosiasiyası) adlı təşkilat da ərizəçi statusunda şikayət verib. Avropa Məhkəməsi həmin təşilatın birbaşa qurban olmadığını, zərər çəkmədiyini əsas gətirərək onu ərizəçi kimi qəbul etmədi və mənəvi zərərə görə ərizəçi E.A.-ya 20000 avro kompensasiya müəyyən etdi.
Bu iş Avropa Məhkəməsinə 2022-ci ildə verilib, 3 il sonra qərar qəbul edilib.

Gülxanım Əliyeva
Gununsesi.info