Avropa ölkələri Trampın Putinə aldanmamasını istəyir, Rusiya Qərbi sülhə mane olmaqda günahlandırır

Rusiya prezidenti Vladimir Putin yaxın iki həftə ərzində ABŞ prezidenti Donald Trampla görüşmək üçün Budapeştə getməyə qərar verərsə, ilk növbədə bir sıra maneələri dəf etməli olacaq. Rusiya təyyarələrinin həm ABŞ, həm də Avropa İttifaqının hava məkanına daxil olması qadağan edilib. Buna görə də Putin Budapeştə səfər etməyi seçərsə, Aİ üzvü olan ölkənin hava məkanından istifadə etmək üçün xüsusi icazə almalı olacaq.

Politoloq Əli Mustafa Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Putinin Macarıstana səfəri Avropa üçün ciddi siyasi və hüquqi problemə çevrilib.

Əli Mustafa

“Məsələ ordadır ki, Avropa İttifaqı 2022-ci ildən öz hava məkanlarını Rusiyanın rəsmilərinə, o cümlədən Putinə bağlayıblar. Yəni anlaşılan odur ki, Avropa İttifaqı görüşə heç də isti baxmır. Hətta beşinci gün Avropa İttifaqı liderlərinin Londonda görüşü planlaşdırılır. Zelenski görüşdə iştirak edəcək.

Rusiya mətbuatı belə bu görüşü sammitə maneə kimi təqdim edirlər: "Avropa istəyir ki, Tramp-Putin görüşü alınmasın". Hərçənd bu görüş Alyaskada baş tutdu, amma ciddi bir nəticə əldə olunmadı. İndi nələr əldə olunacaq, bu barədə təbii ki, ciddi müzakirələr var, amma öncə Putinin Macarıstana gedib çıxması lazımdır.

Mətbuatın verdiyi məlumata görə, rəsmi olaraq Rusiya tərəfinin qərarı yoxdur. Hansı marşrutdan istifadə edəcək, necə gedəcək? Ehtimal var ki, Putin Türkiyə üzərindən Serbiyaya uçacaq, oradan da Macarıstana gələcək. Normalda Avropa ölkələri, Avropa İttifaqının üzvü olan dövlətlər Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin qərarına uyğun olaraq onu həbs etməlidirlər. Yəni Putin onların hava məkanından keçərsə, onlar onu yendirib Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə təslim etməlidirlər və bu öhdəlik Macarıstan üçün də keçərlidir”-deyən Əli Mustafa qeyd edib ki, Macarıstan bunu yəqin ki, etməyəcək, çünki Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsindən çıxdığını bildirib, amma rəsmi üzvlük 2026-cı ildə bitəcək.

Əli Mustafa bildirib ki, bütün hallarda hələlik sorunlar var: “Rusiya tərəfi hesab edir ki, Avropa İttifaqı Rusiya ilə Amerika arasında sülh danışıqlarının baş tutmasını istəmir və müharibənin davam etməsində maraqlıdır. Amma Avropa tərəfi də hesab edir ki, Tramp-Putin görüşü müharibəni uzada bilər. Düşünürlər ki, Putin hər dəfə bir bəhanə ilə Trampı aldadır və onun Ukraynaya kömək etməsinin qarşısını alır, bu da Rusiyanı sülhə məcburetməni əngəlləyir. Yəni onlar hesab edirlər ki, ABŞ “Tomaqavk” raketlərini Ukraynaya verərsə, bu halda Rusiya müharibəni dayandırmağa məcbur olar. Amma indi ehtimal olunur ki, Macarıstanda Rusiya və ABŞ yalnız Ukraynanı deyil, həm də özlərinin münasibətləri və konkret ticari əlaqələrini müzakirə edə bilərlər. Hətta Rusiya ilə ABŞ arasında bir dənizaltının tikilməsi ilə bağlı fikirlər də var. Yəni ehtimal olunur ki, ABŞ Rusiyanın Uzaq Şərqdəki zəngin təbii ehtiyatlarına meyllənir. Yəni bu görüşdə belə bir iqtisadi sazişin bağlanması ehtimalı var. Avropa bundan da narahatdır”.

Politoloqun fikrincə, Putinin Budapeştə getməsi hələlik əngəllənmiş kimi göstərilir.

“Əvvəl-axır qərar veriləcək. Əgər Putin Türkiyə və Serbiya üzərindən getməli olacaqsa, bu halda onun təqribən yolu bir neçə dəfə uzanır. Yəni təqribən 1500 kilometrlik məsafəni 5000 kilometr qət etməklə gedib çıxa bilər. Hər halda son qərar yoxdur. Yəni yaxın iki həftə ərzində bu görüş baş tutmalıdır. Yəqin ki, bu günlərdə tərəflərin rəsmi mövqeyi bilinəcək”-deyə Əli Mustafa bildirib.

İradə Cəlil, Bizimyol.info