Avropada ixtisar dalğası

Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az

Başda Çin olmaqla Asiyadan olan rəqabət, davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsinin təsirləri, ABŞ-ın tarifləri ilə çətinləşən iqtisadi şərtlər, zəifləyən iqtisadiyyat səbəbiylə bir çox məhsula davamlı olaraq zəif tələbat və texnoloji irəliləyişlər, xüsusilə də süni intellekt Avropa şirkətlərini yenidən strukturlaşmaya sövq edir.

Banco.az xəbər verir ki, avtomobildən tutmuş əczaçılıq, texnologiya, mühəndislik, aviasiya və bankçılığa qədər qitənin çoxsaylı sektorlarına təsir edən işdən çıxarılma dalğası qeyri-müəyyən və yavaşlayan iqtisadiyyatda qlobal işçi qüvvəsinin üzləşdiyi davamlı problemləri nümayiş etdirir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın tətbiq etdiyi tariflər Avropa sənayesinə təsir etməkdə davam edir, çünki bir vaxtlar möhkəm olan transatlantik ticarət əlaqələri müasir dövrün ən böyük problemlərindən biri ilə üzləşir.

Avropada son vaxtlar ixtisarların artması müşahidə olunur. Bura Danimarka əczaçılıq istehsalçısı Novo Nordisk-in yenidən strukturlaşdırmaq və 9000 nəfəri işdən çıxarmaq qərarı daxildir. Bu ixtisarların 5000-nin şirkətin Danimarkadakı baş qərargahında baş verəcəyi gözlənilir.

Xüsusilə Avropanın ən böyük iqtisadiyyatı olan Almaniyada avtomobil, sənaye və maşınqayırma, texnologiya, telekommunikasiya, maliyyə və digər sektorlarda hər gün yeni ixtisarlar elan edilir.

İşdən çıxarılanlar arasında Almaniyanın dəyərli avtomobil sənayesi ən çox diqqət çəkəndir. Audit və konsaltinq firması EY tərəfindən aparılan araşdırma nəticəsində məlum olub ki, Almaniya avtomobil sənayesi bir il ərzində təxminən 51,500 iş yerini itirib. Bu, sektorun ümumi işçi qüvvəsinin 6,7 faizinə və eyni dövrdə itirilən 114,000 istehsalat işinin təxminən yarısına bərabərdir.

İqtisadi şərait və Çindən gələn rəqabət Alman şirkətlərini yenidən qurulmağa, işə qəbulu dondurmağa və ya işdən çıxarmağa məcbur edir. 

Xüsusilə Almaniyanın sənaye sektorunda daimi ixtisarlar yaşanır. Bu tendensiya COVID-19 pandemiyasından bəri davam edir və demək olar ki, heç bir sənaye şirkəti bundan qaçmayıb.

İşdən çıxarma yolu ilə azalan mənfəətlərini sabitləşdirməyə çalışan alman şirkətlərinin işdən çıxarılması və ya işə qəbulunun dondurulması ilə bağlı bir sıra xəbərlər almanların narahatlığına səbəb olur.

Avtomobil sənayesinin əsas tədarükçüsü olan Bosch iyulun 22-də 2029-cu ilə qədər 1100 nəfəri ixtisar edəcəyini açıqlamışdı. Keçən il şirkət avtomobil sektorunda 3800-ü Almaniya da daxil olmaqla, qlobal miqyasda 5500 işçini ixtisar edəcəyini açıqlamışdı.

Dünyanın ən böyük yük maşını istehsalçılarından biri olan Daimler Truck iyulun 8-də elan etdi ki, 2030-cu ilə qədər Almaniyada təxminən 5000 işçini ixtisar etməyi planlaşdırır. Alman istehsalçısı həmçinin ABŞ və Meksikadakı zavodlarında 2000 nəfəri ixtisar etməyi planlaşdırır.

Dünyanın üçüncü ən böyük avtomobil istehsalçısı olan Stellantis iyunun 10-da İtaliyadakı işçi qüvvəsini bu il 2500 nəfər azaldacağını açıqladı.

Alman avtomobil istehsalçısı Volkswagen Group Almaniyada xərclərin azaldılması proqramı çərçivəsində 7000 nəfəri işdən çıxarıb.

Volkswagen Qrupunun digər lüks markası Porsche, 3900 işçini ixtisar etməyi planlaşdırır və 2025-ci ilin ikinci yarısında daha çox işdən çıxarmaq üçün həmkarlar ittifaqları ilə danışıqlara başlayacağını açıqladı.

Alman təkər və avtomobil hissələri istehsalçısı Continental fevralın 18-də 2026-cı ilin sonuna qədər tədqiqat və inkişaf departamentində 3000 nəfəri işdən çıxarmaq qərarına gəlib.

Fransız avtomobil istehsalçısı Renault martın 11-də elan etdi ki, iqtisadi qeyri-müəyyənliyin artması fonunda Avropada kommersiya avtomobillərinə tələbat yavaşladığı üçün Fransanın şimalındakı Sandouville şəhərindəki furqon zavodunda 300 işçini ixtisar edəcək.

İsveçdə yerləşən avtomobil istehsalçısı Volvo mayın 26-da davam edən restrukturizasiyanın bir hissəsi olaraq 3000-ə yaxın iş yerini ixtisar etməyi planlaşdırdığını açıqladı.

Almaniyanın ikinci ən böyük bankı Commerzbank mayın 14-də elan etdi ki, 2028-ci ilə qədər 3900 işçini ixtisar edəcək və onların əksəriyyəti Almaniyada olacaq.

İspaniyanın Banco Santander-in Böyük Britaniya qolu olan Sandanter UK martın 19-da bildirib ki, İngiltərədə yeni filialların bağlanması təxminən 750 işçinin işini itirə biləcəyi deməkdir.

Deutsche Bank da xərcləri azaltmaq üçün keçən il 3500 köməkçi işçini işdən çıxardıqdan sonra martın 20-də bu il 2000 iş yerini ixtisar etmək qərarına gəlib.

Böyük Britaniyanın ən böyük banklarından biri olan HSBC mayın 14-də könüllü işdən çıxarma proqramı çərçivəsində Fransada 348 nəfəri işdən çıxarmaq planlarını açıqlayıb.

İngiltərənin paytaxtı Londonda da yerləşən ölkənin ən qədim banklarından biri olan Lloyds Bank, xərcləri azaltmaq və müştəriləri rəqəmsal xidmətlərə yönləndirmək üçün 1600 nəfəri işdən çıxarmağa hazırlaşır.

 Avstriyanın enerji şirkəti OMV qlobal işçi qüvvəsini 2000 nəfər azaltmağı planlaşdırır.

Qlobal enerji böhranı zamanı maliyyə strukturu zədələnən Almaniyanın enerji şirkəti Uniper iyulun 3-də çətin enerji bazarı şərtlərinə görə 400 nəfəri işdən çıxaracağını açıqlayıb.

Fransız-İtalyan STMicroelectronics iyunun 4-də elan etdi ki, üç il ərzində 5000 işçinin şirkətdən ayrılacağını gözləyir.

Alman mühəndislik şirkəti Siemens 2027-ci ilə qədər ilk növbədə avtomatlaşdırma sahəsində 6000-dən çox insanı işdən çıxarmaq qərarına gəlib.

Qlobal avtomobil sənayesində davam edən çətin bazar şərtlərinə istinad edərək, Almaniyanın ThyssenKrupp şirkəti martın 6-da işə qəbulu donduracağını və avtomobil bölməsində 1800 işçini ixtisar edəcəyini elan etdi.

Fransanın Auchan ərzaq şəbəkəsi mayın 8-də İspaniyada 710 iş yerini ixtisar edəcəyini və 25 mağazasını bağlayacağını açıqlayıb.

Alman idman geyim istehsalçısı Puma, 12 mart tarixində xərclərin azaldılması proqramı çərçivəsində dünya üzrə 500 işçini ixtisar edəcəyini açıqladı.

Böyük Britaniyanın ən böyük supermarket qrupu olan Tesco yanvarın 29-da qənaət etməyə çalışdığı üçün mağazalar və baş ofisindən 400-ə yaxın işçini ixtisar edəcəyini açıqladı.

Böyük Britaniyanın ən böyük supermarket şəbəkələrindən biri olan Sainsbury's, çətin bir xərc mühiti qarşısında pula qənaət etmək üçün yanvar ayında işçilərinin sayını 3000-dən çox azaldacağını elan etdi.

Britaniyanın dəbdəbəli brendi Burberry mayın 14-də qənaət proqramı çərçivəsində qlobal miqyasda 1700 nəfəri işdən çıxarmağı planlaşdırdığını açıqladı.