Avropanın Cənubi Qafqaz oyunu: Hədəf Orta Dəhlizdir?

Avropa İttifaqının son aylarda Cənubi Qafqaza münasibətdə nümayiş etdirdiyi fəallıq diqqətdən yayınmır. Brüssel bir tərəfdən Ermənistanın iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsinə dəstək verir, digər tərəfdən isə Orta Dəhliz adlanan Transxəzər nəqliyyat marşrutunun inkişafında daha fəal rol almağa çalışır.

İyun ayında Avropa İttifaqı Ermənistanın kənd təsərrüfatı sektoruna dəstək məqsədilə 50 milyon avroluq maliyyə paketi ayırdı. Eyni zamanda, Ermənistan məhsullarının Avropa bazarına çıxarılması ilə bağlı təşəbbüslər Brüsselin İrəvanın iqtisadi əlaqələrinin şaxələndirilməsinə xüsusi önəm verdiyini nümayiş etdirdi. Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Layenin Ermənistanı Avropa, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyanı birləşdirən strateji hab kimi təqdim etməsi də bu siyasətin tərkib hissəsidir. Məhz bu fonda Avropa İttifaqı iyunun 23-də yeni “Connectivity Agenda Platform” təşəbbüsünü təqdim etdi.

Bu təşəbbüs ilk baxışdan regionun inkişafına yönəlmiş müsbət addım təsiri bağışlayır. Lakin burada mühüm suallar ortaya çıxır. Avropa İttifaqı artıq mövcud olan Orta Dəhlizin inkişafına töhfə vermək istəyir, yoxsa marşrutun gələcək fəaliyyət qaydalarını Azərbaycansız formalaşdırmağa çalışır?

Deputat Rasim Musabəyov Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında deyib ki, Azərbaycansız bu layihənin reallaşması qeyri-mümkündür.

Deputatın sözlərinə görə, nəqliyyat dəhlizlərinin həyata keçirilməsi Ermənistansız, hətta Gürcüstansız da mümkün ola bilər, amma Azərbaycansız əsla mümkün deyil:

“Avropa İttifaqı necə olur ki, bu cür təşəbbüslə çıxış edir?! Onların təşəbbüsündən illər öncə Azərbaycan tərəfi bu istiqamətdə xeyli iş görüb. Azərbaycan dəhliz məsələsində açar dövlətdir”.

R.Musabəyov qeyd edib ki, əgər Avropa İttifaqı bizi Ermənistanla eyni səviyyədə görürsə, biz onların tədbirlərinə ümumiyyətlə qoşulmamalıyıq:

“Aİ Orta Dəhlizi Azərbaycansız necə reallaşdıra bilər? Gürcüstanı da iqnor ediblər. Məqsədləri odur ki, TRİPP-dən öncə İcevan-Qazax nəqliyyat xəttini bərpa etsinlər və Ermənistandan keçərək Türkiyəyə yol açsınlar”.

Rasim Musabəyov: Aİ rəhbərliyi Azərbaycanla əməkdaşlıq etmək istəyirsə, işlərini düzgün qurmağı bacarsınlar

Müsahibimiz vurğulayıb ki, onsuz da belə bir yol mövcud idi. Vaxtilə Arazboyu dəmiryolu xətti çəkilmişdi:

“Çünki Gürcüstandan keçən dağlıq yolların yük daşıma potensialı 5 milyon tondan çox deyildi. O cümlədən, Ermənistandan keçən yolun da məhdud daşınma qabiliyyəti var. Ancaq Arazboyunda hələ İkinci Dünya müharibəsi zamanı tikilən dəmiryolunda ildə 15 milyon ton yükdaşıma nəzərdə tutulurdu. Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyen və Aİ-nin Genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos Azərbaycana səfərə gəlir”.

“Aİ rəhbərliyi Azərbaycanla əməkdaşlıq etmək istəyirsə, işlərini düzgün qurmağı bacarsınlar. Özlərini böyük və hamıdan ağıllı görməklə iş düzəlmir”, - deyə Rasim Musabəyov vurğulayıb.

Aydın Baxış