Avtobusla keçilən yol sabah daha çevik metro xəttinə çevriləcək

Bakının ictimai nəqliyyat sistemində mühüm yenilənmə mərhələsi başlayıb. Avqustun 15-dən “28 May” və “Nizami” metro stansiyaları arasında qatarların hərəkəti müvəqqəti dayandırılıb. Səbəb Qırmızı və Yaşıl xətlərin bir-birindən ayrılması üçün aparılan tikinti işləridir.

Modern.az xəbər verir ki, bu dəyişiklik gündəlik olaraq həmin istiqamətdən istifadə edən sərnişinlərin hərəkət vərdişlərini müəyyən müddətə dəyişsə də, görülən işlərin əsas məqsədi məhz gələcəkdə daha çevik, daha sabit və daha böyük sərnişin axınını qəbul edə bilən metro sistemi yaratmaqdır.

Başqa sözlə, “28 May” və “Nizami” arasında bu gün yaranan müvəqqəti fasilə Bakı metrosunun gələcək imkanlarının genişləndirilməsi üçün həyata keçirilən böyük layihənin bir hissəsidir.

Metroda dəyişiklik, yerüstü nəqliyyatda yeni imkanlar

Yeni şəraitdə əsas məsələlərdən biri “Nizami” və “28 May” arasında hərəkət edən sərnişinlərin alternativ nəqliyyatla təmin olunması idi.

Bunun üçün yalnız iki stansiya arasında bir avtobus xəttinin yaradılması ilə kifayətlənilməyib. Şəhərin müxtəlif metro stansiyalarını bir-birinə bağlayan altı ekspres avtobus marşrutu istifadəyə verilib.

M1 “Elmlər Akademiyası” ilə “28 May”ı, M2 “İnşaatçılar-Nizami-28 May”, M3 isə “20 Yanvar-Nizami-28 May” istiqamətini birləşdirir.

Digər ekspres xətlər vasitəsilə “20 Yanvar”, “Gənclik”, “Koroğlu” və “Elmlər Akademiyası” arasında da əlavə bağlantılar yaradılıb.

Bu yanaşmanın əsas üstünlüyü sərnişin axınının yalnız “Nizami” və “28 May” stansiyalarının üzərinə yönəlməməsidir. Sərnişinə yolunun istiqamətindən asılı olaraq daha əvvəl başqa metro stansiyasına keçmək və səfərini oradan davam etdirmək imkanı verilir.

Məsələn, “Elmlər Akademiyası” istiqamətindən gələn sərnişin M1 ekspres avtobusu ilə birbaşa “28 May”a çata bilir. “20 Yanvar”dan şəhərin şərq hissəsinə gedən sərnişin isə mütləq “Nizami”yə gəlmədən “Koroğlu” və ya “Gənclik” istiqamətinə yönələ bilir.

Beləliklə, metroda bir hissənin müvəqqəti bağlanmasına cavab olaraq şəhərin yerüstü nəqliyyat şəbəkəsində bir neçə alternativ keçid yaradılıb.

Yük yalnız ekspres avtobusların üzərinə düşmür

Yeni ekspres xətlərlə yanaşı, artıq fəaliyyətdə olan avtobus marşrutlarının da imkanları artırılıb.

2, 6, 7A, 9, 10, 14, 17, 18, 26, 61, 65, 79, 85, 88, 88A, 93, 133, 165, 199 və 202 nömrəli marşrutlara əlavə avtobusların cəlb olunması ilə sərnişin axınının daha geniş şəbəkə üzrə bölüşdürülməsi nəzərdə tutulub.

Bu, xüsusilə pik saatlarda əhəmiyyətlidir. Çünki məqsəd bütün sərnişini bir və ya iki ekspres xəttə yönəltmək deyil, insanların şəhərin müxtəlif hissələrindən alternativ seçim imkanlarını artırmaqdır.

“28 May” ətrafında avtobusların dayanacaq yerlərində aparılan dəyişikliklər də eyni məqsədə xidmət edir. Bəzi marşrutların son dayanacaqlarının Dilarə Əliyeva və Puşkin küçələrinə keçirilməsi Nəqliyyat Mübadilə Mərkəzində yükün daha balanslı bölüşdürülməsinə imkan yaradır.

Sistem ilk gündən dəyişməz qalmır

Yeni nəqliyyat sxeminin diqqətçəkən məqamlarından biri də tətbiqdən sonra sərnişin davranışının izlənilməsi və ehtiyac yaranan istiqamətlərdə əlavə dəyişikliklərin edilməsidir.

Məsələn, M1 ekspres xəttində sərnişinlərin avtobuslara daha sürətli daxil olması üçün ikinci validatorların quraşdırılmasına başlanılıb. Bununla sərnişinlər avtobusa yalnız ön deyil, orta qapıdan da daxil ola bilirlər.

İlk baxışda texniki detal kimi görünən bu dəyişiklik əslində pik saatlarda mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dayanacaqda minik müddətinin qısalması həm avtobusun hərəkət qrafikinə, həm də növbədə gözləyən sərnişinlərin rahatlığına təsir edir.

Ekspres avtobusların saat 06:00-dan 00:00-dək işləməsi də onların metroya paralel tam günlük nəqliyyat alternativi kimi nəzərdə tutulduğunu göstərir.

Bugünkü dəyişiklik gələcəyin metro şəbəkəsini qurur

Bu gün sərnişinin gördüyü əsas mənzərə “Nizami” və “28 May” ətrafında artan avtobuslar, dəyişən marşrutlar və yeni keçidlərdir. Lakin layihənin əsas nəticəsi yerin altında formalaşacaq.

Hazırda Qırmızı və Yaşıl xətlərin hərəkəti “28 May” ətrafında bir-biri ilə bağlıdır. Bu asılılıq metro şəbəkəsinin imkanlarını məhdudlaşdıran əsas amillərdən biri hesab olunur.

Aparılan işlər başa çatdıqdan sonra bu iki xətt müstəqil fəaliyyət göstərəcək.

Yaşıl xətt üzrə “Dərnəgül”dən gələn qatarların “Cəfər Cabbarlı” vasitəsilə birbaşa “Xətai” istiqamətində hərəkəti mümkün olacaq. Qırmızı xətt isə öz marşrutu üzrə ayrıca işləyəcək.

Bu dəyişiklik yalnız xəritədə iki xəttin ayrılması demək deyil. Xətlərin müstəqilləşməsi gələcəkdə qatarların hərəkət intervalının azaldılması, qrafikin daha çevik qurulması və bir xətdə yaranan problemin digər xəttin fəaliyyətinə təsirinin minimuma endirilməsi baxımından mühüm imkanlar açır.

Bakı metrosunun genişlənməsi nəzərə alınanda bu xüsusilə vacibdir. Yeni stansiyalar və xətlər istifadəyə verildikcə mövcud sistemin daha böyük sərnişin yükünü qəbul etməsi lazım gələcək. İndi “28 May” ətrafında görülən işlər də məhz həmin gələcək şəbəkənin əsas infrastruktur addımlarından biridir.

Bu gün avtobus, sabah daha çevik metro

“Nizami-28 May” arasındakı müvəqqəti fasiləyə görə tətbiq edilən nəqliyyat modeli bir məqamı da göstərir: iri infrastruktur layihəsi aparılarkən şəhərin gündəlik nəqliyyat həyatının davam etdirilməsi ayrıca layihə kimi təşkil olunur.

Altı ekspres xətt, gücləndirilən mövcud avtobus marşrutları, dəyişdirilən dayanacaq yerləri və sərnişin axınına uyğun aparılan operativ düzəlişlər bu keçid dövrünün əsas elementləridir.

Təbii ki, uzun illər formalaşmış gündəlik marşrutun dəyişməsi sərnişin üçün müəyyən uyğunlaşma tələb edir. Lakin hazırda görülən işlərin nəticəsi bir neçə aylıq dövrlə məhdudlaşmayacaq.

Layihə başa çatdıqdan sonra Bakı metrosunun iki əsas xəttinin müstəqil işləməsi, qatar hərəkətinin daha çevik təşkili və gələcək genişlənmə layihələri üçün əlavə imkanların yaranması gözlənilir.

Bu baxımdan bu gün “Nizami” və “28 May”ın qarşısında işləyən ekspres avtobuslara yalnız bağlanmış metro hissəsinin alternativi kimi baxmaq azdır.

Onlar əslində köhnə nəqliyyat modelindən daha geniş imkanlara malik metro sisteminə keçidin görünən hissəsidir.

Bu gün sərnişinin yolu müəyyən qədər dəyişib. Bununla belə, görülən işlərin məqsədi isə sabah onun yolunu daha rahat, daha sürətli və daha dayanıqlı etməkdir.

Nicat Rüstəm