Ay sənin oyunun olsun, Uruqvay!

...2012-ci ilin noyabrında Azərbaycanın Argentinadakı səfirliyi (eyni zamanda, Uruqvay Respublikasında akkreditə olunub-red.) Uruqvay Xarici İşlər Nazirliyinə bu ölkə rəsmilərinin “Dağlıq Qarabağa” səfərilə bağlı etiraz notası təqdim edib. Ermənistana məlum səfərində Uruqvay Nümayəndələr Palatasının o zamankı sədri Xorxe Errikonun başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti İrəvanda “erməni soyqırımı xatirə kompleksinə” də baş çəkib, xatirə abidəsinin önünə əklil qoyub, “soyqırımı muzeyi”ndə olub. Spiker hətta Uruqvay tərəfindən “Dağlıq Qarabağın” müstəqilliyinin tanınması məsələsindən də danışmışdı: “Hazırda mən dəqiq heç nə deyə bilmərəm. Biz Ermənistanla əməkdaşlıq yaratmaq üçün gəlmişik. Bunu diplomatik cavab hesab etməyin. Biz məsələni tam öyrənməli, problem haqqında lazımi informasiya almalı və kömək etməyə çalışmalıyıq”.

Uruqvay Nümayəndələr Palatasının sədri Ermənistana 13 il əvvəlki səfəri zamanı bir az da irəli gedərək ölkəsinin sülhə aid məsələlərdə əməkdaşlıq etməyə hazır olduğunu, xalqların öz müqəddəratını təyin etməsi və suverenliyi prinsiplərini və BMT-nin əsas sənədlərini dəstəklədiklərini bəyan etmişdi.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin Uruqvay Nümayəndələr Palatası sədrinin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətinin Ermənistan tərəfindən işğal olunmuş Azərbaycan ərazilərinə səfəri ilə əlaqədar verilmiş notasında rəsmi Montevideonun diqqətinə parlamentarilərin bu səfərinin qeyri-qanuni olduğu çatdırılırdı. Diplomatik notada uruqvaylı deputatların səfər zamanı keçirdikləri görüşlərin və açıqlamaların Azərbaycanın suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığına qarşı hörmətsizlik olduğu vurğulanırdı. Etiraz notasında qeyd edilirdi ki, məsuliyyətsizlik və etinasızlıq nümayiş etdirən bu qanunsuz səfər münaqişənin sülh yolu ilə həlli prosesinə xələl gətirir.

Maraqlıdır ki, səfərdən öncə Uruqvay parlamentinin spikeri Xorxe Erriko Azərbaycan səfiri ilə görüşündə ölkəmizin ermənilər tərəfindən işğal altında saxlanılan ərazilərinə səfər etməyəcəyinə söz veribmiş. Amma vədinə xilaf çıxan ermənipərəst Erriko Bakının məlum notasını cavablandırmağı da “unutmuşdu”.

***

Bu hadisənin üstündən 13 il keçəndən sonra Uruqvayın yenidən ermənipərəstliyə başlaması, Bakıya ultimativ çağırışlar etməsi bizdə belə bir qənaət hasil edir ki, uzaq Latın Amerikası ölkəsində Cənubi Qafqazda baş verlənlərdən, yeni reallıqdan xəbərsizdirlər. Ya da bu ölkədə yaşayan köçəri ermənilər onlara yalan məlumatlar sırıyıblar. Əgər belə olmasaydı, Uruqvay parlamenti Azərbaycanı “erməni millətindən olan əsirləri təcili buraxmağa” çağırmazdı. Parlament bununla bağlı bəyanatı erməni əsilli deputat Xose Luis Sajianın təşəbbüsü ilə qəbul edib. Uruqvay Nümayəndələr Palatasının sessiyasında deputatlar “erməni soyqırımının 110 illiyi” mövzusuna da toxunublar.

Hələ bu harasıdır. Uruqvay–Ermənistan parlamentlərarası dostluq qrupunun üzvü, deputat Konrado Rodriges “Erməni soyqırımını inkar etməyə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi haqqında” qanun layihəsinin müzakirəyə çıxarılmasını istəyib. Onun hazırladığı layihəni parlamentin bütün fraksiyalarının üzvləri imzalayıblar. Bu yaxınlarda layihə qanunverici orqanda baxılacaq. Hay deputat çıxışında qeyd edib ki, “bu gün erməni soyqırımının inkar edilməsi qurbanların və onların nəsillərinin aşağılanmasının davam etməsi deməkdir”. Adamın futbol üzrə iki dəfə dünya çempionu olmuş bu Latın Amerikası ölkəsinə həm acığı tutur, o biri yandan isə yazığı gəlir. O boyda dövlət bir dəstə köçəri hayın əlində qapıdan-qapıya vurulan topa dönüb.

...Təəccüblü heç nə baş vermir. Uruqvayın “ermənilərin Osmanlı İmperiyası tərəfindən öldürülməsini soyqırımı kimi tanıyan” dünyada birinci ölkə olduğunu xatırlatsaq, təəccübünüz əriyib gedər. Bu “tarixi hadisə” 1965-ci ildə, saxtakar hay vay-şivənin 50 illiyində baş verib. Belə məqamda “Ay səni, Uruqvay!” – deməyəsən, nə deyəsən?

İ.HƏSƏNQALA
XQ