Azərbaycan Amerika münasibətlərində son dörd il ən uğursuz dövrdür MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

"Gürcüstanda gedən proseslər Qərb cəmiyyətinin diqqət mərkəzindədir, xüsusilə də Qərb siyasi dairələrinin diqqətindədir". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Tofiq Abbasov deyib.

O bildirib ki, biz Tramp dövründə, daha doğrusu, Co Bayden dövründə Amerika Birləşmiş Ştatlarının Konqresi və digər dairələrin çox kobud, yekəxana müdaxilələrinin şahidi olmuşuq: "Yəni bizim üçün bu, yenilik deyil. Biz bilirik ki, həmin institutlar digər ölkələrə necə saymaz yanaşırlar. Elə bilirlər ki, onların verdikləri təlimatlar, dedikləri direktivlər qanun səviyyəsində bizim ölkələrdə qəbul olunmalıdır, qarşılanmalıdır. Ancaq belə deyil.

Bu yaxınlarda Prezident İlham Əliyev son dörd ilin nəticələrinə toxunaraq yada saldı ki, Azərbaycan-Amerika münasibətlərində bu son dörd il ən uğursuz və hətta itirilmiş sayılacaq bir dövrdür. Çünki faktiki olaraq amerikalılar bizi eşitmirdilər. Biz hamını eşidirik, fərqi yoxdur, hansı ölkədən nə deyilib, ancaq bizi eşitmədilər və öz düşündüklərini zorla təlqin etməyə cəhd göstərdilər. Bu, yolverilməz idi. Yolverilməz idi və buna görə də deyərdim ki, Gürcüstan, əlbəttə, duruş gətirdi. Səs çoxluğu, yəni cəmiyyətin əksəriyyəti indiki siyasi hakimiyyətin tərəfindədir, onu dəstəkləyir və göstərir ki, biz öz seçimimizi edirik, siz bu seçimə mane ola bilməzsiniz.

Bu nə dərəcədə düzgündür ki, müstəqil dövlətin xalqı öz paradiqmalarını yaradır, öz kursunu müəyyən edir, amma siz zorla təlqin edirsiniz ki, “xeyr, siz bizim dediklərimizlə oturub durmalısınız?" Gürcüstan indi Tramptan nə gözləyir? Tramptan fərqli yanaşma gözləyir. Tramp və onun administrasiyası artıq Gürcüstanın daxili işlərinə müdaxilə etməsin, kobud konfiqurasiyaları zorla sığımasın və nəhayət, Tbilisinin səsini eşitsin.

İndi belə bir fikir var ki, guya, Cənubi Qafqaz Trampı maraqlandırmır. Amma bu, düzgün fikir deyil. Çünki Cənubi Qafqaz Avrasiya məkanında – Hartland deyilən ərazidə – son dərəcə həssas rol oynayır. Bu, kommunikasiyaların birləşdiyi yerdir. Bütün əsas xətlər, xəritələr sanki Cənubi Qafqazda ürək kimi döyünür. Burada təkcə Şərq-Qərb, Qərb-Şərq, Şimal-Cənub deyil, həm də Cənub-Qərb, Cənub-Şərq, eləcə də Şimal-Qərb, Şimal-Şərq variantları var ki, onların hamısının keçid nöqtəsi Cənubi Qafqazdır. Ona görə də faktiki olaraq Cənubi Qafqazın sabitliyi, sonra dayanıqlı vəziyyəti məhz Azərbaycanın sayəsində yaranıb. Əgər burada problemlər yoxdursa, yəni kəskin dilemmlar gündəmə gəlmirsə, oraya müdaxilə etməyə ehtiyac varmı? Əlbəttə ki, yox. Mən elə başa düşürəm ki, sırf praqmatik baxımdan Tramp Cənubi Qafqaza mane olmayacaq. Əsas məsələ də ondan ibarətdir ki, bacarmırlarsa, mane olmasınlar. Əgər kömək etməyə hazırdırlarsa, yenə də mane olmasınlar.

O ki qaldı Avropaya, Avropada bizi yenə də görürük Almaniyada da, Fransada da vəziyyət qeyri-sabitliyə doğru gedir. İnsanların hiddəti, narazılığı aşıb-daşır və onların səsini hakim orqanlar, hakim dairələr sözün əsl mənasında boğmaq istəyirlər. Ən yaxşı halda gözyaşardıcı qazla qarşılayırlar. Sonra isə zərbələr endirməklə, fiziki cəhətdən ayaqlarından vurub yıxmaq niyyəti güdürlər. Bu isə o deməkdir ki, Qərb siyasi dairələri, aparıcı institutlar bu haqsızlıqlara sadəcə göz yumurlar. Özləri hamıdan çox demokratiyanın zəfərindən danışırlar, amma , onun rüşeymlərini özləri boğurlar. Bu, demokratiya deyil, əlbəttə ki, bu, anti-demokratiyadır. Ona görə də biz bir daha əmin oluruq ki, ən düzgün seçim bizim seçimimizdir. Əgər siz bizə hansısa demokratik sxemləri sırımaq istəyirsinizsə, bizə onlar lazım deyil. Çünki demokratiya cəmiyyətin içində yaranır. O, elə bir prosesdir ki, onu ixrac etmək olmaz. İxracat da özünü doğrultmur. Yalnız yerli istehsala bağlı bir məsələdir".

Onun sözlərinə görə, burada milli institutlar, siyasi vətəndaş sektoru, humanitar təşkilatlar – bunların hamısı bir araya gəlməklə dialoq vasitəsilə demokratik əsasları gücləndirməlidirlər: "Çünki bunun başqa yolu yoxdur. Hər bir ölkənin diskursunda əgər “dialoq” anlayışı varsa, deməli, fikir ayrılıqları da ola bilər. Bu mübahisələrdən, bu dialoqdan, bu fikir mübadiləsindən yeni mətləblər ortaya çıxır. Ən münasib variantı isə mütəxəssislər və siyasi dairələr birlikdə müəyyən edirlər. Bizə lazım olan məhz budur. Bu, çox rasional yanaşmadır. Azərbaycan vaxtında düz edirdi ki, Avropanın və Amerika Birləşmiş Ştatlarının demokratiya pərdəsi altında zorla bizə təqdim etməyə çalışdığı modelləri biz birmənalı şəkildə inkar etdik. Bizim xalqımızın dəyərlərinə, mənəvi baxışlarına, mental yanaşmalarına zidd olan heç bir ideyanı qəbul etmədik. Çünki demokratiya yalnız və yalnız milli spesifika üzərində formalaşır".