Azərbaycan Gürcüstan tərəfdaşlığı Avrasiyada yeni qarşılıqlı əlaqənin məntiqi prototipidir ŞƏRH

Cari ilin aprelin 16-da Gürcüstan Prezidenti cənab Mixeil Kavelaşvili Azərbaycana rəsmi səfər etmiş, və səfər çərçivəsində Prezident cənab İlham Əliyevlə danışıqlar aparmışdır. Gürcüstan liderinin seçildikdən sonra ilk xarici səfəri olan bu səfər təkcə rəmzi deyil, həm də strateji xarakter daşıyır və ikitərəfli münasibətlərin dərinliyini vurğulayır.

Dövlət başçılarının bəyanatları, eləcə də onların qarşılıqlı fəaliyyətinin konteksti Azərbaycan-Gürcüstan əməkdaşlığının hazırkı vəziyyəti və perspektivləri, Cənubi Qafqaz regionunda və onun hüdudlarından kənarda onun rolu barədə bir sıra mühüm nəticələr çıxarmağa imkan verir. Buna tarixi əsaslar və müasir reallıqlar kömək edir.

Cənab İlham Əliyev çıxışında Azərbaycan və Gürcüstan xalqlarının çoxəsrlik dostluğunu və qardaşlığını xüsusi qeyd etdi. Həqiqətən də, tarixin mürəkkəb dönmələrinə baxmayaraq, iki dövlət qarşılıqlı hörmət və praqmatik maraqlara əsaslanan sıx əlaqələri qoruyub saxlayır.

Postsovet dövründə Bakı ilə Tbilisi arasında münasibətlər strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldi və buna enerji layihələri, nəqliyyat dəhlizləri, beynəlxalq təşkilatlarda siyasi dəstək kömək etdi.

Bu gün Azərbaycan Gürcüstana, eləcə də öz ərazisi vasitəsilə Türkiyə və Avropaya əsas qaz tədarükçüsüdür. Bu, Gürcüstanı təkcə tranzit ölkə deyil, həm də Aİ-nin enerji təhlükəsizliyinin mühüm elementi edir.

Gürcüstan prezidenti cənab Mixeil Kavelaşvilinin ilk rəsmi səfəri üçün Azərbaycanı seçməsi protokol jesti deyil, strateji siqnaldır. İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra regional nizamın yenidən formatlaşdırılması və Cənubi Qafqazda nüfuz uğrunda böyük dövlətlər arasında rəqabətin güclənməsi kontekstində Tbilisi və Bakı bütün Avrasiya üçün sabitləşdirici amilə çevrilə biləcək unikal qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıq modelini nümayiş etdirirlər.

Bu tərəfdaşlığın struktur əsasları enerji, logistika və qarşılıqlı leqitimlikdir. Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri postsovet məkanında nadir qarşılıqlı fəaliyyət nümunəsidir. Onların sabitliyi üç əsas amillə, yəni enerji tranziti, orta dəhliz və münaqişə şəraitində qarşılıqlı leqitimlik ilə təmin edilir. Bakı və Tbilisi ərazi bütövlüyü məsələlərində bir-birini dəstəkləyir. Ərazi bütövlüyü məsələlərində qarşılıqlı dəstək hər iki ölkənin Qərb və qonşularının gözündə legitimliyini gücləndirir.

Qərb üçün Azərbaycan-Gürcüstan tərəfdaşlığı enerji təchizatının və tranzit marşrutlarının şaxələndirilməsinin qarantıdır. Növbəti illərdə biz infrastruktur layihələrinin maliyyələşdirilməsinin artacağını və Aİ ilə Xəzər regionu arasında “körpü” kimi Gürcüstanın siyasi çəkisinin artacağını gözləmək olar.

Bakı ilə sıx əlaqələri və Tbilisidə artan nüfuzu olan Ankara regionda əsas oyunçuya çevrilir. Zəngəzur dəhlizi kimi layihələr Gürcüstan marşrutları ilə rəqabət aparmır, əksinə onları tamamlayır, inteqrasiya olunmuş şəbəkə yaradır.

Pekin üçün Cənubi Qafqaz “Bir Kəmər və bir yol” təşəbbüsünün bir hissəsidir və Bakı-Tbilisi münasibətlərindəki sabitlik regionu investisiyalar üçün daha cəlbedici edir.

Bu tərəfdaşlığın optimist perspektivləri regionu dinamik inkişafını vəd edir. İqtisadi yüksəliş və yeni imkanlar, Cənubi Qafqazın sabitləşməsi, beynəlxalq statusun möhkəmlənməsi əla perspektivlərdir.

Artıq 2030-cu ilə qədər Gürcüstan və Azərbaycanın ümumi tranzit potensialı iki dəfə arta, yeni iş yerləri və investisiya axını yarada bilər. Bakı və Tbilisi arasında uğurlu qarşılıqlı əlaqə münaqişə risklərini azaldır, qonşulara (o cümlədən Ermənistana) əməkdaşlığın qarşıdurmadan daha faydalı olduğunu nümayiş etdirir. Hər iki ölkə dünya siyasətində öz subyektivliyini artıraraq qlobal güclərin əvəzsiz tərəfdaşına çevrilə bilər.

Azərbaycan-Gürcüstan tərəfdaşlığı sadəcə regional birlik deyil, iqtisadi səmərə və sabitliyin imperiya ambisiyalarından daha vacib olduğu Avrasiyada yeni qarşılıqlı əlaqənin məntiqi prototipidir.

Növbəti onillikdə bu tandem Avrasiyanın gələcəyi üçün bir model olaraq, Avropa və Asiya arasında əsas oyunçuya çevrilmək üçün hər cür şansa malikdir. Əlavə olaraq, cooğrafi kiçik dövlətlər nəinki böyük dövlətlərin addımlarına reaksiya verir, o cümlədən gündəmi formalaşdıraraq, Cənubi Qafqazı münaqişə zonasından fürsətlər regionuna çevirə bilər.

Masil Dəmirov

YAP Yasamal rayon təşkilatının fəal üzvü