“Azərbaycan İtaliya strateji körpüsü ŞƏRH

Azərbaycan ilə İtaliya arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətləri son onillikdə regionun və Avropanın siyasi gündəmində mühüm yer tutmuşdur. 2026-cı il mayın 4-də Prezident İlham Əliyev və Baş nazir Ciorcia Meloni tərəfindən verilən birgə bəyanat bu münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Bu bəyanat sadəcə diplomatik protokolun bir hissəsi deyil, əksinə, iki ölkənin uzunmüddətli maraqlarının, enerji təhlükəsizliyinin və siyasi sabitliyin təmin olunmasına yönəlmiş strateji baxışın ifadəsidir.

Azərbaycan-İtaliya münasibətlərinin tarixi inkişafına nəzər saldıqda, 2014-cü ildə imzalanmış ilk strateji tərəfdaşlıq bəyanaməsi bu əlaqələrin başlanğıc nöqtəsi olmuşdur. Həmin sənəd iki ölkə arasında enerji, iqtisadiyyat və mədəniyyət sahələrində əməkdaşlığın əsaslarını qoymuşdur. 2020-ci ildə imzalanmış ikinci bəyanamə isə bu münasibətləri daha da gücləndirmiş, tərəflərin qarşılıqlı maraqlarını genişləndirmişdir. Bu sənədlər Azərbaycanın Avropaya enerji ixracında mühüm rolunu təsdiqləyərək, İtaliyanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə töhfə vermişdir.
Enerji sahəsi Azərbaycan-İtaliya tərəfdaşlığının əsas sütunlarından biridir. Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Azərbaycanın təbii qazının İtaliyaya çatdırılması Avropanın enerji təhlükəsizliyində həlledici rol oynayır. Bu layihə təkcə iqtisadi deyil, həm də siyasi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Avropanın etibarlı enerji tərəfdaşı kimi çıxış edir, İtaliya isə bu əməkdaşlıqdan faydalanaraq öz enerji balansını gücləndirir.
Siyasi müstəvidə də münasibətlər qarşılıqlı etimada əsaslanır. İtaliya Azərbaycanın Avropa İttifaqı ilə əlaqələrinin inkişafında mühüm dəstəkçi rolunu oynayır. Azərbaycanın balanslı xarici siyasəti və İtaliyanın Cənubi Qafqazda sabitlik maraqları iki ölkəni strateji müttəfiqə çevirir. 2026-cı il bəyanatı bu siyasi yaxınlığın davamlılığını təsdiqləyərək, gələcəkdə daha sıx əməkdaşlığın əsasını qoyur.
Mədəniyyət və təhsil sahəsində əməkdaşlıq xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirir. İtaliya Azərbaycanın Avropadakı ən böyük ticarət tərəfdaşlarından biri olmaqla yanaşı, incəsənət və mədəniyyət layihələrində də fəal iştirak edir. Tələbə mübadiləsi proqramları, birgə sərgilər və mədəni tədbirlər xalqlar arasında dostluq körpüləri yaradır.
İqtisadi göstəricilər də tərəfdaşlığın gücünü əks etdirir. İtaliya Azərbaycanın Avropada ən iri ticarət tərəfdaşlarından biri olaraq, enerji ilə yanaşı qeyri-neft sektorunda da əməkdaşlığı genişləndirir. Azərbaycan üçün İtaliya bazarı mühüm ixrac istiqamətidir, İtaliya isə Azərbaycanın investisiya imkanlarından faydalanır.
Nəticə etibarilə, 2014 və 2020-ci illərdə imzalanmış strateji tərəfdaşlıq bəyanamələri Azərbaycan-İtaliya münasibətlərinin möhkəm təməlini qoymuşdur. 2026-cı il mayın 4-də verilən yeni bəyanat isə bu münasibətlərin daha da dərinləşdiyini, qarşılıqlı maraqların genişləndiyini və iki ölkənin gələcəkdə daha sıx əməkdaşlıq edəcəyini göstərir. Bu tərəfdaşlıq həm regional, həm də qlobal miqyasda sabitlik və inkişaf üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Ən əsası isə, bu münasibətlər sadəcə dövlətlərarası sənədlərlə məhdudlaşmır – onlar xalqların dostluğunu, qarşılıqlı hörmətini və gələcəyə inamını ifadə edir. Azərbaycan və İtaliya arasında qurulan bu strateji körpü, gələcək nəsillərə sabitlik, rifah və əməkdaşlıq mirası qoyacaq. Bu, yalnız iki ölkənin deyil, bütövlükdə Avropanın və Cənubi Qafqazın gələcəyinə yönəlmiş ümid dolu bir mesajdır.

Səbinə Əliyeva

YAP Ordubad rayon təşkilatının məsləhətçisi