Icma.az
close
up
RU
Azərbaycan Kitab Mükafatı təsis ediləcək: Müsabiqə ədalətli keçiriləcək?

Azərbaycan Kitab Mükafatı təsis ediləcək: Müsabiqə ədalətli keçiriləcək?

Baku.ws saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən "Azərbaycan Kitab Mükafatı"nın təsis ediləcəyi xəbəri ədəbiyyat aləmində canlanma yaradıb. "Mükafat kimə veriləcək?", "Laureat kim olacaq?", "Müsabiqə ədalətli keçiriləcək?" və s. kimi suallar ətrafında müzakirələr sosial platformaların gündəmindən düşmür.

BAKU.WS mövzu ilə bağlı "Kaspi" qəzetinin məqaləsini təqdim edir:

Tanınmış yazıçılar, ədəbiyyatşünas alimlər "müsabiqəni necə obyektiv keçirmək olar" fikri ətrafında mövqelərini bölüşürlər:

Prosesin ətrafında yaranan ajiotaj

Yazıçı-dramaturq Elçin Hüseynbəyli müsabiqənin ədalətli təşkili ilə bağlı hər hansı reseptinin olmadığını bildirsə də, ümumilikdə prosesi alqışlayır: "Bu proses geniş müzakirələrə yol açacaq və ədəbiyyatımızın inkişafına müsbət təsir edəcək. "Əsərlərin dəyərləndirilməsinə böyük ehtiyac var"- deyə biz dəfələrlə bu barədə müzakirələr aparmışıq. Rusiya, Türkiyə kimi ölkələrdə bu kimi çoxsaylı mükafatlar var. Bizim ölkəmizdə də təsis olunması müsbət haldır". E.Hüseynbəyli çox nüfuzlu, titullu yazıçıların bu müsabiqəyə müraciət edəcəyini düşünmür: "Çünki onlar kənarda qala biləcəklərindən ehtiyat edərlər". Yazıçı belə müsabiqənin keçirilməsi ilə bağlı fərqli təcrübələrin olduğunu bildirir: "Bəlkə belə bir variant ola bilər: heç təqdimat olmasın. Məsələn, Estoniya variantı kimi. Onlar kitabxanalarda, nəşriyyatlarda sorğular keçirirdilər. Sonra nəticələri ümumiləşdirib, əsəri seçir və mükafatlandırır, sonra müəllifin əsərini həm daxildə, həm də xaricdə çap edirdilər".

Yazıçı mükafat ətrafında indidən yaranan söz-söhbətlərə də münasibət bildirir: "Onsuz da istənilən seçim nə qədər obyektiv etsən də, subyektiv görünür. Prosesin ətrafında yaranan ajiotajın özü ədəbiyyata müsbət təsir edəcək. Ədəbiyyata gəlmək istəyən - həm yazıçı, həm oxucu prosesi maraqla izləyəcək. Bu da ədəbiyyatın inkişafına bir köməkdir. Nəzərə almaq lazımdır ki, bizim cəmiyyət müəyyən mənada darıxır, dedi-qoduya, intriqaya maraqlıdır. İnsanlar üçün prosesi izləmək maraqlı olacaq".

"Müsabiqə diletant səviyyədə olmamalıdır"

E.Hüseynbəyli qalibi seçəcək münsiflər heyətinə xaricdən ekspertlərin dəvət olunmasının tərəfdarı deyil: "Biz bu təcrübələrdən çox istifadə etmişik. Ancaq görürük ki, onlar bizim mentalitet, düşüncə tərimizə bələd deyillər. Hesab edirəm ki, öz ölkəmizdə yetərincə savadlı, obyektiv ədəbiyyatşünaslar, tənqidçilər və yazıçılar var. Dövlət səviyyəsində keçirilən müsabiqə diletant səviyyədə olmamalıdır. Mədəniyyət Nazirliyinin müsabiqəyə peşəkar münsiflər cəlb etmək imkanı var. Nazirlikdə ədəbiyyatı bilən adamlar var, amma Yazıçılar Birliyini, Ədəbiyyat İnstitutunu da kənarda qoymaq olmaz. Həmçinin münsiflərin qonorarı olmalıdır. Bu olmasa, heç bir münsif oturub 50 roman oxuyan deyil".

"Qorxuram ki, bu mükafat da..."

Filologiya elmləri doktoru, professor Rüstəm Kamalın fikrincə, seçim prosesi mərhələli olmalıdır: "Mükafatın ciddiliyi komissiya üzvlərinin məsuliyyətli və nüfuzlu olmasından da asılıdır. İstənilən mükafat ədəbi prosesin inkişafını şərtləndirən amildir. İndiki zamanda bu mükafat ədəbiyyatı ayaqda saxlayan məqamlardan biri ola bilər. Yəni sistemli qonorarın olmadığı bir vaxtda bu, çox vacib şərtdir. Amma qorxuram ki, bu mükafat da "Qızıl kəlmə" mükafatı kimi söz-söhbətli olsun. O mükafatın da arxasında pul dururdu, təşkilatçı da Mədəniyyət Nazirliyi idi. Bu baxımdan, bir qədər ümidsizəm. Təbii ki, yenə söz-söhbət olacaq. Bizdə hələ mükafatlandırma əxlaqı və fəlsəfəsi oturuşmayb". Ədəbiyyatşünas alim mükafatın adını da uyğun hesab etmir: "Mükafatın adından ədəbiyyat qoxusu gəlmir. Ola bilsin ki, ingilislərin "booker" sözünün "kalka"sıdır. Ruslarda isə "Böyük kitab" sözü var. Göz önünə kitabın məzmun miqyası yox, həcmi gəlir. Mükafata daha uğurlu, cəlbedici ad seçmək olar. Çünki mükafat üçün ayrılan məbləğ böyükdür, arxasında da dövlət durur".

Professorun fikrincə, seçim üçün meyarlar aydın və ciddi olmalıdır: "Münsiflər heyətində müxtəlif yaşda və müxtəlif təbəqələrin üzvləri - alimlər, ədəbiyyatşünaslar, tənqidçilər, yazıçı və şairlər olmalıdır". R.Kamalın fikrincə, mükafatlandırma ətrafında söz-söhbətin, qalmaqalın yaranmaması üçün bir neçə belə nüfuzlu mükafat təsis edilməlidir: "Fransada, Rusiyada bir neçə mükafat var, hamısı da nüfuzludur. İddia edənlər "Buna düşmədimsə, o birinə düşüm" deyə fikirləşirlər. Yoxsa mükafatın bir dənə olması yazıçı davranışının da balansını pozacaq. Hesab edək ki, bu "Qran-pri"dir. Amma buna qədər də mükafatlar olmalıdır. Türkiyədə ayrı-ayrı janrlar üzrə və qəzetlərin də mükafatları var. Bizdə isə bunlar yoxdur. Mənzərəyə nəzər salın: hələ ortada mükafat yoxdur, amma nə qədər söz-söhbət var. Ona görə alternativlər də olmalıdır. Bu, ədalətlilik mənzərəsi də yarada bilər. Mükafatın nüfuzu ədəbiyyatın, yazılan əsərlərin nüfuzu olacaq. Yəni bundan hamı - millət də, dövlət də qazanacaq".

"Biri cavan, biri yaşlı şairin adını çəkər"

Tənqidçi Vaqif Yusiflinin fikrincə, seçim üçün müxtəlif janrlar üzrə sistem qurulsa, yaxşı nəticə olar: "O zaman hər kəs müsabiqəyə əsər verə biləcək. Onda yaxşı ilə pisi ayırmaq olar". Tənqidçi prosesdə münsif seçiminin əsas şərt olduğunu bildirir: "Münsiflər heyətində obyektiv olmaq çox çətindir. Bir də gördün mükafat bədii keyfiyyəti yüksək olmayan şeir kitabına verildi. Çünki "Yaxşı şeir nədir?" sualına hər münsifin cavabı müxtəlif ola bilər. Biri cavan, biri yaşlı şairin adını çəkər. Fikrimcə, bu baxımdan, münsif seçimi çox həssas olmalıdır".

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:254
embedMənbə:https://baku.ws
archiveBu xəbər 14 Dekabr 2025 15:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see292

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see284

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see283

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see268

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see265

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see260

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see259

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see239

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see230

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see221

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see212

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see209

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see209

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see208

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see208

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see206

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see203

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see198

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see194

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri