Icma.az
close
up
RU
Azərbaycan Milli Mətbuatı: tarixi irsdən müasir rəqəmsal çağırışlara doğru

Azərbaycan Milli Mətbuatı: tarixi irsdən müasir rəqəmsal çağırışlara doğru

Icma.az, Ses qazeti saytına istinadən bildirir.

1875-ci il iyulun 22-də görkəmli maarifçi və təbiətşünas alim Həsən bəy Zərdabinin böyük çətinliklərlə ərsəyə gətirdiyi, ana dilimizdə nəşr olunan ilk mətbuat orqanı – "Əkinçi" qəzeti fəaliyyətə başladı. Cəmi 56 nömrəsi işıq üzü görən bu qəzet təkcə Azərbaycanın deyil, bütün müsəlman Şərqinin mətbuat tarixində yeni bir eranın əsasını qoydu, xalqın maariflənməsi, milli şüurun oyanması və feodal prinsiplərinə qarşı mübarizədə misilsiz rol oynadı. Bu gün həmin tarixi hadisədən ötən 150 ilə yaxın müddət ərzində milli mətbuatımız fərqli tarixi dövrlərdən, sınaqlardan və ideoloji mərhələlərdən keçərək böyük tərəqqi yolu qət etmişdir. Müstəqillik illərində, xüsusən də son dövrlərdə Azərbaycanın media subyektlərinin rəqəmsal dövrün çağırışlarına uyğunlaşdırılması, fəaliyyətlərində peşəkarlıq prinsiplərinin üstün tutulması və qlobal informasiya məkanına inteqrasiya olunması istiqamətində dövlət səviyyəsində sistemli təşəbbüslər və köklü islahatlar həyata keçirilməkdədir.

Milli mətbuatın müstəqil şəkildə inkişaf etməsinə, senzurasız fəaliyyət göstərməsinə rəsmi hüquqi təminat verən ən mühüm tarixi addım 1998-ci ildə mətbuat üzərindəki dövlət nəzarətinin və senzuranın tamamilə ləğv edilməsi oldu. Bu mühüm qərar ölkədə fikir, ifadə və söz azadlığının əsas sütunlarını qurdu, fərqli baxış bucaqlarına malik müstəqil medianın çiçəklənməsi üçün hüquqi meydan yaratdı. Zaman ötdükcə, dördüncü hakimiyyət hesab olunan medianın həm texnoloji fərqlilikləri, həm də cəmiyyətdəki yeni funksiyaları hüquqi sferada yeni tənzimləmə mexanizmlərini zəruri etdi. Bu məqsədlə qəbul edilən yeni "Media haqqında" Qanun, qlobal media trendlərinə tam cavab verməklə yanaşı, jurnalist fəaliyyətinin tənzimlənməsində şəffaflığı təmin edir, peşəkar fəaliyyətlə məşğul olanların hüquqlarını qoruyur və milli informasiya mühitinin təhlükəsizliyini təmin edir. Qanunun tərkib hissəsi kimi istifadəyə verilən Media Reyestri isə peşəkar jurnalistika mühitini saxta və manipulyativ məlumat yayanlardan qorumağa, jurnalistlərin akkreditasiyasını asanlaşdırmağa, onların hüquqi və sosial müdafiə platformasını daha da gücləndirməyə xidmət edir. Azərbaycan mətbuat mühitinin institusional baxımdan yenilənməsində və struktur islahatlarının aparılmasında Medianın İnkişafı Agentliyinin (MEDİA) qurulması ən uğurlu təşəbbüslərdən biridir. Agentlik yarandığı gündən etibarən medianın iqtisadi müstəqilliyini gücləndirmək, redaksiyaların özünümaliyyələşdirmə imkanlarını genişləndirmək və peşəkar kadr potensialını formalaşdırmaq məqsədilə fəal iş aparır. Xüsusilə çap mediasının qorunub saxlanılması, onlayn xəbər resurslarının fəaliyyətinin gücləndirilməsi üçün ayrılan mütəmadi qrantlar redaksiyaların maddi çətinlik çəkmədən keyfiyyətli məzmun istehsal etməsinə zəmin yaradır. Bununla bərabər, müasir jurnalistikanın tələbi olan rəqəmsal bacarıqların aşılanması, multimedia jurnalistikası, yeni media menecmenti, jurnalist etikası və informasiya təhlükəsizliyi kimi mövzularda yerli və xarici mütəxəssislərin cəlb olunduğu irimiqyaslı layihələr və praktiki seminarlar mütəmadi xarakter daşıyır.

Texnoloji inqilab və qlobal şəbəkələşmə ənənəvi mətbuatın qarşısında yeni çağırışlar qoyur və bu sahədə rəqəmsal transformasiyanın aparılmasını qaçılmaz edir. Bu çağırışlara cavab olaraq ölkədə konvergent medianın yaradılması, ənənəvi qəzet və jurnalların sürətlə rəqəmsal platformalara daşınması prosesi gedir. Artıq oxucuya təkcə yazılı mətn deyil, həm də video materiallar, analitik podkastlar, dinamik infoqrafikalar və operativ sosial media paylaşımları təklif olunur. İnformasiya axınının sürətləndiyi müasir dövrdə sosial media üzərindən yayılan dezinformasiya, manipulyasiya və yalan xəbərlərə (feyk nyus) qarşı sistemli mübarizə aparmaq üçün peşəkar fakt-yoxlama (fact-checking) mexanizmlərinin, müstəqil yoxlama qruplarının formalaşdırılması dövlət və cəmiyyət səviyyəsində ən çox təşviq edilən təşəbbüslərdəndir. Milli mətbuatımızın inkişafı təkcə daxili auditoriyanın maraqlarını təmin etməklə bitmir, həm də ölkəmizin beynəlxalq informasiya məkanında layiqli yer tutması məqsədini güdür. İşğaldan azad
edilmiş, tariximizin və mədəniyyətimizin simvolu olan Şuşa şəhərində keçirilən Şuşa Qlobal Media Forumu bu istiqamətdəki ən mühüm təşəbbüslərdən biridir. Dünyanın dörd bir tərəfindən nüfuzlu media holdinqlərin rəhbərlərini, xarici jurnalistləri, ekspertləri və analitikləri bir araya gətirən bu qlobal platforma həm media sahəsindəki beynəlxalq təcrübələrin paylaşılmasına şərait yaradır, həm də Azərbaycanın post-münaqişə dövründəki reallıqlarının, regionda baş verən quruculuq proseslərinin dünya ictimaiyyətinə birbaşa və obyektiv şəkildə çatdırılmasına xidmət edir.
Dövlət tərəfindən mətbuat nümayəndələrinin fəaliyyətinə verilən qiymət həm də jurnalistlərin sosial müdafiəsinin, onların iş və yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılmasında özünü göstərir. KİV nümayəndələrinin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması, redaksiyaların ən müasir texniki avadanlıqlarla təmin olunmasına göstərilən dəstək, habelə uzun illər bu sahədə fədakarlıqla çalışan mətbuat işçilərinin fəxri adlar, orden və medallarla təltif edilməsi medianın inkişafına verilən ali töhfədir. Bu gün Azərbaycan milli mətbuatı, öz tarixi başlanğıcı olan "Əkinçi" prinsiplərini qoruyub saxlamaqla yanaşı, qlobal rəqəmsal mühitə uğurla adaptasiya olur. Milli maraqlarımıza, dövlətçilik prinsiplərinə söykənən, dürüst xəbərçilik və obyektiv analitika təklif edən müasir mətbuatımız gələcəyə doğru daha inamlı addımlarla irəliləməkdədir.

Səbinə Əliyeva
YAP Ordubad rayon təşkilatının məsləhətçisi

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:149
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 17 İyul 2026 15:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri