Azərbaycan öz enerji siyasətinə yenidən baxır ŞƏRH

Ötən həftə prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə "8 Noyabr" Elektrik Stansiyasının açılışı oldu. Cəmi 2 ilə inşa olunan bu stansiya  ölkəmizdə öz növündə ən strateji obyektlərdən biri hesab olunur.

Bakıvaxtı.az-ın məlumatına görə, stansiyanın inşası üçün xarici ölkələrdən gəmilərlə 1500-ə yaxın konteyner mal-material daşınıb. Ümumilikdə, 40 min kubmetr həcmində 20 min ton çəkisi olan 4 ədəd util qazan Çindən gətirilib. Sifariş əsasında İtaliyanın “Ansaldo Energia” şirkəti tərəfindən hazırlanan, ümumi çəkisi 3 min tondan çox olan qaz turbinləri və generatorlar, o cümlədən köməkçi avadanlıq ikinci logistika marşrutu ilə İtaliyadan Bakı limanına çatdırılıb.

Azərbaycanın enerji idxal edən ölkədən ixrac edən ölkəyə çevrilməsi və enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqamətində atdığı addımları necə dəyərləndirmək olar? Yeni güclərin işə düşməsi ilə Azərbaycanda energetika sahəsində yeni mərhələnin başlanması ölkəmiz üçün hansı imkanları açır?

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Elman Sadıqov Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında bildirib ki, dünya ölkələri indiyə qədər enerji əldə etmək üçün daha çox daş kömür, neft və qazdan istifadə edirdilərsə, hazırda bütün enerjilərin yeganə mənbəyi elektrik hesab olunur. Bundan sonrakı dönəmdə elektriklə daha sürətli və geniş şəkildə həm evlər isinəcək, həm də avtomobillər elektriklə təmin olunacaq.

Onun sözlərinə görə, robotlaşma, sənaye və texnologiyada da elektrikdən istifadə olunacaq. Hətta kriptovalyutalar da elektrikdən istifadə edir və böyük enerji tələb olunur:

"Hazırda yaşadığımız dünyada bir sıra dəyişikliklər, transformasiyalar baş verir. Bu transformasiyalar bir-birini həm tamamlayır, həm də tətikləyir. Dördüncü sənaye inqilabı, robotlaşma və yeni texnologiyaların tətbiqindən sonra hazırda süni intellektin tətbiqi müşahidə olunur. Növbəti transformasiya ənənəvi enerjidən alternativ enerjiyə keçiddir. Dördüncü sənaye inqilabı və ənənəvi enerjidən alternativ enerjiyə keçid əmək bazarında ciddi dəyişiklikləri labüd edir. Bu dəyişikliklər fonunda maliyyə sahəsindəki hər hansısa ciddi çöküşlərin və kontrolsuz dəyişikliklərin qarşısını almaq üçün ciddi tədbirlər görülür. Əslində bu tədbirlər daha fundamentaldır. Yəni, yeni dünya düzəninə keçid baş verir. Yeni dünya düzəni isə bir sıra siyasi və iqtisadi dəyişiklikləri labüd edir. Bu fonda ən diqqət çəkən məqamlardan biri dünyanın neft və qaz istehlakından elektrik enerjisinə sürətli şəkildə keçididir".

E.Sadıqovun fikrincə, elektrikə olan tələbatın artması və ənənəvi enerjinin yavaş-yavaş arxa plana keçməsi bu günün reallığıdır. Bu reallıq fonunda Azərbaycan öz enerji siyasətinə yenidən baxır.

"Azərbaycan indiyə qədər neft-qaz ölkəsi kimi tanınıb. Bu imic illər öncə formalaşıb. İkinci Dünya Müharibəsində Bakı neftinin əhəmiyyətini unutmaq olmaz. Təxminən 150 ilə yaxın müddətdə formalaşmış bu imici biz qısa müddətdə yeni imiclə dəyişmək istəyirik. Bu imic yaşıl enerji, alternativ enerji sahəsində Azərbaycanın imkanlarının üzə çıxarılmasından, ölkəni bu enerji sahəsində də məşhurlaşdırmaqdan və dünyanın bu enerji istiqamətindəki siyasətində Azərbaycanın özünəməxsus yer tutmasından ibarətdir. Ona görə də hazırda aparılan siyasət qeyd etdiyim hədəflərə yönəlib. Biz faktiki olaraq, yeni siyasət formalaşdırmaqdayıq" - müsahibimiz əlavə edib.

Elman Sadıqov: Ölkəmiz daha ekoloji elektrik enerjisi istehlakına keçəcək

İqtisadçı vurğulayıb ki, Azərbaycan Şərqi Zəngəzur və Qarabağ İqtisadi rayonlarını, o cümlədən Naxçıvanı yaşıl enerji mərkəzinə çevirir. Çünki hər iki bölgədə və Naxçıvanda çox böyük potensial var. Bundan başqa, Naxçıvan günəş enerjisi sahəsində ən rentabelli rayondur. Çünki Azərbaycanda ən çox günəşli günlər Naxçıvandadır:

"Şərqi Zəngəzurda isə daha çox su elektrik stansiyalarının imkanlarından istifadə olunacaq. O cümlədən, Bakıda günəş paneli stansiyaları və külək turbinlərindən istifadə olunması nəzərdə tutulub. Bu imkanlar həm daxili istehlak üçün elektrik enerjisi istehsal etməyə, həm də bu enerjini ixrac etməyə şərait yaradacaq. Nəticə etibarilə Azərbaycan dünyada baş verən dəyişikliklərə adaptasiya olmaqla yanaşı, öz enerji siyasətinə yenidən baxır. Lakin bu o demək deyil ki, ölkəmiz neft və qaz sahələrindən geri çəkiləcək. Ölkənin neft və qaz siyasəti davam edir. Ölkə başçısı İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, hazırda enerji istehsalımız 9000 meqavatdır. 2030-cu ilə kimi yaşıl enerji sahəsində isə 6500 meqavatlıq elektrik enerjisi əldə etmək imkanlarımız var. Bu, qaza kifayət qədər qənaət etmək deməkdir. Nəticədə həm qaz ixrac olunacaq, həm də ölkəmiz daha ekoloji təmiz elektrik enerjisi istehlakına keçəcək".

Gülşən Şərif