Azərbaycanda alman əsirlərinin tikdiyi binalar

İkinci Dünya müharibəsindən sonra, 1945–1950-ci illərdə Sovet İttifaqına gətirilən alman hərbi əsirlərinin bir hissəsi Azərbaycan ərazisində müxtəlif tikinti işlərinə cəlb olunub. AzPost bildirir ki, bu proses müharibədən sonrakı bərpa və sənayeləşmə mərhələsi ilə üst-üstə düşüb.

Arxiv materiallarında göstərilir ki, alman əsirləri əsasən Bakıda, Gəncədə, Mingəçevirdə və Sumqayıt ərazilərində fəaliyyət göstəriblər. Onlar yaşayış binalarının, inzibati obyektlərin, eləcə də sənaye və energetika qurğularının tikintisində iştirak ediblər. Əsirlərin bir qismi ixtisaslı texniki işçilər və mühəndislər olub.

Bakıda həmin dövrdə inşa edilən bir sıra yaşayış binaları və inzibati tikililər bu gün də istifadə olunur. Bu binaların konkret layihə müəllifləri rəsmi sənədlərdə ayrıca göstərilməsə də, tikinti prosesində alman əsirlərinin əməyindən istifadə edildiyi açıq mənbələrdə qeyd olunur. Oxşar vəziyyət Gəncə şəhərində də müşahidə edilir.

Mingəçevirdə alman əsirlərinin iştirakı daha geniş olub. Şəhərin salınması və Mingəçevir Su Elektrik Stansiyasının tikintisi dövründə əsirlər tikinti işlərinə cəlb edilib. Bu barədə məlumatlar muzey arxivlərində və sovet dövrünə aid sənədlərdə yer alır.

Rəsmi məlumatlara görə, 1950-ci illərin əvvəllərindən etibarən alman hərbi əsirləri mərhələli şəkildə Sovet İttifaqından repatriasiya olunub. Onların Azərbaycandakı fəaliyyəti isə əsasən tikinti və bərpa işləri ilə məhdudlaşıb.

Qeyd olunan tikililər bu gün müharibədən sonrakı dövrün şəhərsalma prosesini öyrənmək baxımından tarixi mənbə kimi qiymətləndirilir.

AzPost.az

Paylaş