Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanda belə dəfn mərasimləri qadağan edilə bilər? Erməni detalı

Azərbaycanda belə dəfn mərasimləri qadağan edilə bilər? Erməni detalı

GlobalInfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Son zamanlar Azərbaycanda dəfn mərasimlərində dəyişikliklər müşahidə olunur. Məsələn, gənc insan vəfat etdikdə, mərasimdə saz və digər musiqi alətlərindən istifadə edilir, bəzən isə yas sanki “toy” kimi keçirilir. Bu adət cəmiyyətdə birmənalı qarşılanmır və ictimai müzakirələrə səbəb olur.

Belə yas mərasimləri ləğv edilməlidirmi? Ümumiyyətlə, bu addım nə dərəcədə doğrudur? İslam dinində bu cür adətlər necə qarşılanır?

Globalinfo.az-a danışan ilahiyyatçı Tural İrfan deyib ki, dini qaydalarda yasda ya da dəfn zamanı musiqi ifa etmək yoxdur:

“Dinin tələbinə görə dəfn tədbiri, yas mərasimi elə təşkil olunmalıdır ki, öz mahiyyətini itirməsin, başqaları üçün də ibrət olsun. Ölümün, axirətin xatırlanması əsasən yas məclislərində olur, ona görə də yasda musiqi səsləndirmək məqbul deyil. Düzdür, böyük günah və haram da sayılmır, lakin bəyənilməyən işdir. Çünki Həzrət Məhəmməd Peyğəmbərin ənənəsində belə bir nümunə yoxdur və tövsiyə də etməyib.

Bəzən toyu olmamış cavan adam vəfat edəndə ailəsi yanğıdan musiqiçi dəvət edir, cənazəni musiqi ilə aparırlar. Bu adət Sovet dövründə ermənilərdən bizə keçib. Uşaq olanda Ermənistanda bunun dəfələrlə şahidi olmuşam. Təbii ki, xristianlarda bu, dinlərinə görə məqbuldur: kədərli, həzin musiqi səslənir. Onsuz da kilsədə dualar zamanı da bunu müşahidə edirik. Burada bir qəbahət yoxdur və öz fəlsəfəsi var. Əlbəttə, onlar şaqraq, oynaq mahnılar ifa etmirlər. Düşündürən, təsirləndirən həzin musiqilərə yer verilir. Amma islamda bu musiqi Quranı avazla oxumaqla əvəz edilib. Çünki Həzrət Məhəmməd insan səsinə daha çox önəm verirdi. Məhz ona görə də məsciddə namaza dəvət xristianların kilsə zəngindən və yəhudilərin şeypur çalmasından fərqli olaraq insan səsi ilə əzan oxunmasını məqbul sayıb”.

Tural İrfan

İlahiyyatçının fikrincə, istər cavan, istər qoca müsəlman üçün dəfn zamanı musiqiyə ehtiyac yoxdur:

“Allah kəlamının avazla oxunması kifayətdir. O ki, qaldı bəzi aşıqlar, şairlər vəsiyyət edirlər ki, öləndə saz ifası ilə dəfn olunsunlar, bunu istisna etmək olar. Çünki vəsiyyəti icra etmək vacibdir. Bu adət çox qədimdən olub. Sadəcə əvvəllər çəkiliş, mobil telefon, sosial şəbəkələr olmadığına görə indiki qədər rezonans doğurmurdu. Həmin məclislərdə mən də olmuşam. Bütün dini qaydalara əməl olunur, ölünün qüslü, kəfəni, qibləsi, namazı icra edilir. Sadəcə sonda vidalaşma anında bir neçə dəqiqəlik türk milləti üçün müqəddəs sayılan saz ifa olunur. Ölümə, axirətə aid ibrətli mənzərə yaranır. Bununla klarnet məclisi fərqlidir. Bu cür dəfn həm də milliliyimizi göstərir.

Xalq şairi Zəlimxan Yaqub, Türk dünyasının böyük ozanı Ədalət Nəsibov, böyük şairimiz Məmməd İsmayıl və bir çoxlarının məzarı üstündə saz çalınıb. Əmi, dayı kimi mənə əziz olan, əslən Göyçə mahalından qonşum mənə vəsiyyət etmişdi ki, dəfnimdə “Dilqəmi” və “Kərəmi” havalarını ifa edərsən. Mən Aşıqlar Birliyinin üzvüyəm və Aşıq Ədalətin də şagirdi olmuşam. Düzdür, yas yerində ifa etmədim, lakin cənazə yola düşəndə evdən elə ifa etdim ki, səsi cənazəyə yetişdi. Çünki əhdimə vəfa etməli, vəsiyyəti yerinə yetirməli idim.  Bu adət sadəcə saza, sözə bağlı zümrəyə aid olduğu üçün narahatlığa ehtiyac yoxdur”.

Tural İrfan qeyd edib ki, bəzi bölgələrimizdə mərsiyə oxuyub, sinə vururlar:

“Bu da islam dinində yoxdur. Ona görə çox dərinə getmək lazım deyil. İstisna hallarda, aşıq, şair və saz-söz vurğunu şəxslərin öz vəsiyyəti əsasında, onun dəfn mərasimində qısa şəkildə saz ifa etməkdə, ölümdən ibrət alınası bir neçə bənd şeir deməkdə heç bir qəbahət yoxdur”.

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:286
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 16 Dekabr 2025 08:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri