Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Azərbaycanda Novruz adət ənənələri necə icra olunur ? ŞƏRH EDİLDİ

Azərbaycanda Novruz adət ənənələri necə icra olunur ? ŞƏRH EDİLDİ

Sia Az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

“Novruz silsilə ayin və rituallar, adət-ənənələr sistemidir”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Fəridə Kazımova qeyd edib.

O bildirib ki, Novruz yaşı minilliklərlə ölçülən qədim milli bayramımızdır: ““Novruz” sözünün mənası “yeni gün” deməkdir. Ulu əcdadlarımız yazın ilk gününü yeni ilin başlanğıcı olaraq bayram etmişlər. Təbiətin, yerin qış yuxusundan oyanması sərt, şaxtalı, qarlı-boranlı dövrün arxada qalması , bolluq və bərəkət timsalı olan istiliyin, Günəşin parlaması insanlarda sevinc və şadlıq hissləri yaratmışdır.

Bayrama qədərki mərhələlər – çillələr, çərşənbələr də özlüyündə dərin mifoloji mahiyyət daşıyır. Tarixən Novruza bir ay yarım qalmış müddətdə yeddi çərşənbə qeyd olunub: ilk üçü “oğru üsgü”, ikinci üçlük “doğru üsgü”, yeddinci isə “ilin son çərşənbəsi” və ya “ilaxır çərşənbə” adlanıb. Bəzi bölgələrdə çərşənbələr fərqli adlandırılıb. Məsələn, ilk çərşənbə “əzəl çərşənbə”, sonrakılar “gözəl çərşənbə”, “gül çərşənbə” , “axır çərşənbə” və s. Maraqlıdır ki, Bakı ətrafı kəndlərdə indi də yaşlı insanlar Novruz çərşənbələrinə “Üsgü çərşənbələri” deyirlər. Eləcə də bəzi kəndlərimizdə ilk çərşənbədən əvvəlki müddəti “oğru buğun (istiliyin, buxarın) yerə enməsi” kimi izah edirlər. Zamanla qeyd olunan yeddi çərşənbədən ilk üçü (oğru çərşənbələr) unudulub, növbəti dördü xalq yaddaşında qorunub saxlanmışdır ki, bunlar da dörd ünsürlə əlaqələndirilmişdir. Əfsanəyə görə, çərşənbənin hər birində dörd ünsürdən biri çillədən, yəni qışın əsarətindən xilas olur. Çərşənbələrin olduqca maraqlı ayin və ritualları olmuşdur. Cəmiyyət inkişaf etdikcə onlardan bir çoxları unudulmuşdur. Ümumilikdə isə, səməni cücərdilməsi, axar sudan, bulaqdan, çaydan su gətirilib evə, həyət-bacaya səpilməsi, ev-eşiyin təmizlənməsi, xalça-palazın havaya cıxarılması, müəyyən Novruz nemətləri ilə süfrə açılması və s. hələ də yaşamaqdadır.

Çərşənbələrdə tonqal qalanması xüsusi diqqət çəkən bir məqamdır. Bu tonqalların sayı çərşənbələrin sayı ilə uyğunlaşdırılaraq bəzi bölgələrimizdə yeddi, bəzi yerlərdə dörd və üç ola bilir. Eləcə də bir sıra bölgələrimizdə çərşənbələrdə uşaqlar “lopa” deyilən məşəl kimi əşyalar düzəldər, yanan “lopa”ları havaya firladarardılar ki, bu da qışı, soyuğu və şər qüvvələri yer üzündən qovub uzaqlaşdırma ayininin izləri kimi izah olunur.
Novruz müxtəlif maraqlı adət və ənənələri öz tarixi məzmununda qoruyub saxlamaqdadır. Müəyyən dövrlərdə siyası təqiblərə məruz qalmasına baxmayaraq bu bayram xalqımız tərəfindən qorunaraq günümüzə gəlib çıxmışdır. Novruz bayramı ümumtürk mifoloji görüşlərini özündə ehtiva etməklə tariximizin qədim qatlarından soraq verir”.

Müəllif: Qumral Əlizadə

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:415
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 06 Mart 2025 11:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see359

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see309

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see279

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see253

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see248

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see243

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see229

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see224

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see221

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see206

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see202

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see202

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see199

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see193

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see193

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see193

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see187

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see183

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri