Icma.az
close
up
RU
Menu

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Azərbaycanda Novruz adət ənənələri necə icra olunur ? ŞƏRH EDİLDİ

Azərbaycanda Novruz adət ənənələri necə icra olunur ? ŞƏRH EDİLDİ

Sia Az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

“Novruz silsilə ayin və rituallar, adət-ənənələr sistemidir”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Fəridə Kazımova qeyd edib.

O bildirib ki, Novruz yaşı minilliklərlə ölçülən qədim milli bayramımızdır: ““Novruz” sözünün mənası “yeni gün” deməkdir. Ulu əcdadlarımız yazın ilk gününü yeni ilin başlanğıcı olaraq bayram etmişlər. Təbiətin, yerin qış yuxusundan oyanması sərt, şaxtalı, qarlı-boranlı dövrün arxada qalması , bolluq və bərəkət timsalı olan istiliyin, Günəşin parlaması insanlarda sevinc və şadlıq hissləri yaratmışdır.

Bayrama qədərki mərhələlər – çillələr, çərşənbələr də özlüyündə dərin mifoloji mahiyyət daşıyır. Tarixən Novruza bir ay yarım qalmış müddətdə yeddi çərşənbə qeyd olunub: ilk üçü “oğru üsgü”, ikinci üçlük “doğru üsgü”, yeddinci isə “ilin son çərşənbəsi” və ya “ilaxır çərşənbə” adlanıb. Bəzi bölgələrdə çərşənbələr fərqli adlandırılıb. Məsələn, ilk çərşənbə “əzəl çərşənbə”, sonrakılar “gözəl çərşənbə”, “gül çərşənbə” , “axır çərşənbə” və s. Maraqlıdır ki, Bakı ətrafı kəndlərdə indi də yaşlı insanlar Novruz çərşənbələrinə “Üsgü çərşənbələri” deyirlər. Eləcə də bəzi kəndlərimizdə ilk çərşənbədən əvvəlki müddəti “oğru buğun (istiliyin, buxarın) yerə enməsi” kimi izah edirlər. Zamanla qeyd olunan yeddi çərşənbədən ilk üçü (oğru çərşənbələr) unudulub, növbəti dördü xalq yaddaşında qorunub saxlanmışdır ki, bunlar da dörd ünsürlə əlaqələndirilmişdir. Əfsanəyə görə, çərşənbənin hər birində dörd ünsürdən biri çillədən, yəni qışın əsarətindən xilas olur. Çərşənbələrin olduqca maraqlı ayin və ritualları olmuşdur. Cəmiyyət inkişaf etdikcə onlardan bir çoxları unudulmuşdur. Ümumilikdə isə, səməni cücərdilməsi, axar sudan, bulaqdan, çaydan su gətirilib evə, həyət-bacaya səpilməsi, ev-eşiyin təmizlənməsi, xalça-palazın havaya cıxarılması, müəyyən Novruz nemətləri ilə süfrə açılması və s. hələ də yaşamaqdadır.

Çərşənbələrdə tonqal qalanması xüsusi diqqət çəkən bir məqamdır. Bu tonqalların sayı çərşənbələrin sayı ilə uyğunlaşdırılaraq bəzi bölgələrimizdə yeddi, bəzi yerlərdə dörd və üç ola bilir. Eləcə də bir sıra bölgələrimizdə çərşənbələrdə uşaqlar “lopa” deyilən məşəl kimi əşyalar düzəldər, yanan “lopa”ları havaya firladarardılar ki, bu da qışı, soyuğu və şər qüvvələri yer üzündən qovub uzaqlaşdırma ayininin izləri kimi izah olunur.
Novruz müxtəlif maraqlı adət və ənənələri öz tarixi məzmununda qoruyub saxlamaqdadır. Müəyyən dövrlərdə siyası təqiblərə məruz qalmasına baxmayaraq bu bayram xalqımız tərəfindən qorunaraq günümüzə gəlib çıxmışdır. Novruz bayramı ümumtürk mifoloji görüşlərini özündə ehtiva etməklə tariximizin qədim qatlarından soraq verir”.

Müəllif: Qumral Əlizadə

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:397
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 06 Mart 2025 11:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see286

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see282

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see265

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see261

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see238

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see229

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see225

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see216

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see215

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see214

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see211

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see209

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see207

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see199

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see196

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see191

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see185

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see177

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see173

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see173
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri