Azərbaycandakı supermarket şəbəkələrinin kassa problemlərinə necə son vermək olar? MÜTƏXƏSSİS FOTO

Son illər iri ticarət şəbəkələrinin sayı sürətlə artır. Demək olar ki, hər məhəllədə, hər küçədə ən azı bir supermarketə rast gəlmək mümkündür.

Avtosfer.az xəbər verir ki, bu marketlər müştəriləri cəlb etmək üçün tez-tez endirim kampaniyaları elan edir, rəflərdə iri hərflərlə “aksiya” yazılmış etiketlər göz oxşayır. Vətəndaş da düşünür ki, gündəlik alış-verişini daha sərfəli qiymətə edə biləcək. Amma iş kassaya çatanda mənzərə dəyişir. Etiketdə yazılan məbləğlə kassada çıxan qiymət uyğun gəlmir. İstehlakçı aldığı məhsulu endirimli görsə də, kassada tam qiymət ödəmiş olur. Bu isə vətəndaşda “aldadılma” hissi yaradır və haqlı olaraq narazılığa səbəb olur. Bəs bu vəziyyətin səbəbi nədir? 

Məsələ ilə bağlı Strateji Kommunikasiya məsələləri üzrə mütəxəssis Səfər Aslanov Avtosfer.az saytına açıqlamasında bildirib ki, orta ölçülü supermarketlərdə SKU (stock keeping unit) sayı 5000 ilə 15000 arasında dəyişir:

“Bu kateqoriyaya rayon mərkəzlərindəki və ya şəhərdaxili ərazilərdə yerləşən yerli supermarketlər daxildir. Böyük supermarketlər və ya hipermarketlərdə məhsul çeşidi sayı 20000 – 50000 arasında və bir çox halda dadaha yüksək sayda ola bilir. Hər bir SKU anbardan kassaya çatana qədər ən azı 15–20 prosesdən keçir. Bu rəqəm supermarketin ölçüsünə, texnoloji imkanlarına və idarəetmə sistemlərinə görə daha da artabilər. Supermarketlərdə kassadakı qiymət ilə rəfdə göstərilən qiymətin fərqli olması bir neçə səbəbdən qaynaqlana bilər. Ən çox rast gəlinən hallardan biri odur ki, sistemdə qiymət dəyişdirilsə də, rəfdəki fiziki etiket yenilənmir. Bəzən merçendayzerlər səhvən yanlış etiket yapışdırır və ya köhnəsini çıxarmadan yeni qiymət qoyurlar ki, bu da çaşqınlıq yaradır. Digər tərəfdən, ERP və POS sistemlərinin sinxron işləməməsi texniki nasazlıqlara səbəb olaraq kassada fərqli məbləğin çıxmasına gətirib çıxara bilər. Həmçinin kampaniya müddəti bitdikdən sonra endirim etiketi rəfdə qalarsa, müştəri aldatma təəssüratı ilə üzləşir. Bundan əlavə, eyni görünən, lakin fərqli SKU-lara sahib məhsullar da qarışıqlığa yol aça bilər və nəticədə kassada gözlənilməyən qiymət əksolunur”. 

Səfər Aslanov qeyd edib ki, ümumilikdə belə deyə bilərik ki, bu marketlər tərəfindən qəsdən aldatma aktı deyil, sadəcə proseslərdəki nizamsızlıqlardan qaynaqlanır:

“Qiymət uyğunsuzluqlarının qarşısını almaq üçün supermarketlərdə etiket yeniləmələri avtomatlaşdırılmalı və gündəlik yoxlanmalıdır. Bununla yanaşı, qiymətlərin düzgünlüyünü izləyən xüsusi nəzarət qrupu fəaliyyət göstərməli, hər hansı uyğunsuzluq aşkarlandıqda operativ şəkildə aradan qaldırılmalıdır. Müştəri kassada qiymət fərqi iləbağlı irad bildirdiyi halda, əməkdaşlar problemi dərhal yoxlamalı və yerində həll etməlidirlər. Əgər fərq təsdiqlənərsə, alıcının etimadını qorumaq üçün rəfdə göstərilən qiymət əsas götürülərək məhsul həmin məbləğə satılmalıdır.

Əgər müştəri supermarketdə kassadakı qiymətilə rəfdə göstərilən qiymət arasında fərq görürsə və problem yerində həll olunmursa, o, ilk olaraq mağazanın inzibatçısına və ya məsul şəxsə müraciət etməlidir. Həmçinin hər bir satış məntəqəsində mövcud olan şikayət və təklif kitabına yazılı şəkildə müraciət edə bilər. Rəsmi şikayətlər üçün müştəri Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinə, İqtisadiyyat Nazirliyinin “195” Çağrı Mərkəzinəvə ya “e-gov.az” portalı vasitəsilə elektron formada müraciət edə bilər”.

Fidan