Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

20 Yanvar xalqımızın şərəf və qəhrəmanlıq səhifəsi ŞƏRH

20 Yanvar xalqımızın şərəf və qəhrəmanlıq səhifəsi ŞƏRH

Icma.az xəbər verir, Ses qazeti saytına əsaslanaraq.

20 Yanvar faciəsi xalqımızın tariximizdə milli ləyaqətin, azadlıq iradəsinin və qəhrəmanlığın təcəssümü kimi xüsusi yer tutur. Qanlı Yanvar hadisələri Sovet totalitar sisteminin öz vətəndaşlarına qarşı törətdiyi ən ağır cinayətlərdən biridir.1990-cı il yanvar hadisələri təsadüfi şəkildə baş verməmişdi. Bu faciəyə aparan yol azərbaycanlıların Ermənistandakı tarixi torpaqlarından növbəti kütləvi deportasiyası, Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi cəhdlərinin geniş vüsət alması ilə başlanmışdı. Regionda süni şəkildə yaradılan gərginlik fonunda xalqın haqlı etirazlarını sakitləşdirmək əvəzinə, Sovet rəhbərliyi zorakılıq yolunu seçərək dinc əhaliyə qarşı hərbi güc tətbiq etdi. Bu addım insanlıq əleyhinə törədilmiş ağır cinayət idi.

Həmin il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin (Sov.İKP) baş katibi Mixail Qorbaçovun birbaşa əmri ilə SSRİ Müdafiə Nazirliyi, Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin və Daxili İşlər Nazirliyinin qoşun hissələri Bakıya və bir sıra rayonlara yeridildi. Qadın, uşaq, qoca demədən dinc vətəndaşlar tanklardan, zirehli maşınlardan və müxtəlif tipli silahlardan atəşə tutuldu. Bu, sovet ordusunun işğalçı qüvvəyə çevrildiyini göstərən qanlı sübut idi.

“Bakı əməliyyatı”na birbaşa SSRİ müdafiə naziri Dmitri Yazov, daxili işlər naziri Vadim Bakatin və Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədr müavini Filip Babkov rəhbərlik edirdilər. Fövqəladə vəziyyət barədə əhali əvvəlcədən məlumatlandırılmamışdı. Rəsmi olaraq fövqəladə vəziyyət yanvarın 20-də saat 00:00-da tətbiq edilsə də, qoşun hissələri artıq yanvarın 19-da saat 21:00-dan etibarən Türkan–Qala istiqamətindən şəhərə daxil olmuşdu. Fövqəladə vəziyyət elan edilməmişdən əvvəl 82 nəfər qətlə yetirilmiş, 20 nəfər ölümcül yaralanmışdı.

Kütləvi insan qırğını törədildikdən sonra – 1990-cı il yanvarın 20-də səhər saat 5:30-da Bakı şəhərinin komendantı V.Dubinyak radio vasitəsilə fövqəladə vəziyyət elan edildiyini bildirdi. Həmin vaxta qədər tanklardan və zirehli döyüş maşınlarından istifadə edilmiş, Xəzər Hərbi Donanmasına məxsus gəmilərdən şəhərə desant çıxarılmışdı. Nəticədə respublika üzrə 147 nəfər öldürülmüş, 744 nəfər yaralanmış, 841 nəfər qanunsuz həbs edilmişdi. 200 ev və mənzil, 80 avtomobil, o cümlədən təcili yardım maşınları məhv edilmiş, dövlətə və vətəndaşlara 5 milyon 637 min rubl məbləğində maddi ziyan vurulmuşdu.

20 Yanvar hadisələri Sovet imperiyasının Azərbaycandakı bütün siyasi və hüquqi dayaqlarını sarsıtdı. Xalqın Sov.İKP-yə və mövcud rejimə qarşı nifrəti pik həddə çatdı, minlərlə insan biletlərini ataraq partiya sıralarını tərk etdi. Bu hadisə Sovet sisteminin artıq xalq iradəsinə qarşı dura bilmədiyini göstərdi.

Faciənin ertəsi günü – yanvarın 21-də Ümummilli Lider Heydər Əliyev Moskvada Azərbaycanın daimi nümayəndəliyinə gələrək xalqla birgə olduğunu bəyan etdi. Ulu Öndər 20 Yanvar hadisələrini hüquqa, demokratiyaya və humanizmə zidd cinayət adlandırdı, mərkəzi Sovet rəhbərliyini və o dövrkü respublika rəhbərlərini açıq şəkildə ittiham etdi. Bu qətiyyətli mövqe xalqın ruhunu dirçəldən tarixi cəsarət nümunəsi oldu.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1990-cı il noyabrın 21-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisində, 1994-cü il martın 29-da isə Milli Məclis səviyyəsində 20 Yanvar faciəsinə rəsmi siyasi-hüquqi qiymət verildi. Qəbul olunan qərarlarda bu hadisə totalitar kommunist rejimi tərəfindən törədilmiş hərbi təcavüz və cinayət kimi təsbit edildi, günahkarlar konkret şəkildə göstərildi.

Şəhidlər Xiyabanında “Əbədi məşəl” abidə kompleksi və Yasamal rayonundakı “20 Yanvar” dairəsində Qanlı Yanvar şəhidlərinin xatirəsinə memorial abidə kompleksi ucaldılmışdır. “20 Yanvar şəhidi” fəxri adı təsis edilmiş, şəhid ailələrinə və hadisələr zamanı əlillik almış şəxslərə dövlətimiz tərəfindən sosial dəstək göstərilmişdir. Son illərdə həyata keçirilən sosial islahatlar nəticəsində təqaüdlər, müavinətlər, mənzil və avtomobil təminatı əhəmiyyətli dərəcədə artırılmışdır.

Prezident İlham Əliyev 20 Yanvar həqiqətlərinin davamlı şəkildə qorunmasını, gənc nəsillərə ötürülməsini, beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasını dövlət siyasətinin ayrılmaz hissəsinə çevirib. Onun rəhbərliyi ilə 20 Yanvar şəhidlərinin ailələrinə xüsusi diqqət və sosial təminat göstərilir, faciə milli azadlıq mübarizəsinin başlanğıc mərhələsi kimi təqdim olunur, 20 Yanvarın ideoloji xətti məntiqi şəkildə tamamlanır. Prezident İlham Əliyevin mövqeyində “20 Yanvar Azərbaycan xalqının sarsılmayan iradəsinin, müstəqillik yolunda verdiyi müqəddəs qurbanların simvoludur”.

Bu gün Azərbaycan xalqı 20 Yanvarı artıq təkcə faciə kimi qəbul etmir, bu tarix milli qürurun, suverenliyin və möhtəşəm Zəfərə aparan yolun başlanğıcıdır.

Saleh Məhərrəmov,

Yeni Azərbaycan Partiyası Oğuz rayon təşkilatının sədri

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:454
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 22 Yanvar 2026 13:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see287

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see277

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see273

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see271

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see262

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see252

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see248

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see232

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see222

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see220

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see212

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see208

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see208

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see205

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see204

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see202

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see198

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see192

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri