Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Azərbaycanın “ikinci Xəzəri” təhlükə altında KONKRET

Azərbaycanın “ikinci Xəzəri” təhlükə altında KONKRET

Konkret.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Xəzərdən sonra Azərbaycanın ən böyük gölü olan Sarısuyun səviyyəsi azalıb. Mütəxəssislər bunu əsasən iqlim dəyişikliyi, quraqlıq və Kür çayında suyun azalması ilə əlaqələndirirlər. Lakin son günlər Kürdə bol sululuq və daşqın hallarının müşahidə olunması məsələ ətrafında yeni müzakirələr yaradıb.

Maraqlıdır, çayda baş verən bol sululuq Sarısuya niyə təsir göstərmir? Göldə suyun səviyyəsinin enməsinin qarşınısı necə almaq olar? İqlim dəyişikliyi bu prosesə hansı formada təsir edir?

KONKRET.az xəbər verir ki, globalinfo.az-a danışan ekoloq Cəmşid Bəxtiyar deyib ki, Sarısu Kür hövzəsi ilə əlaqəli iri bataqlıq göl sistemidir:

“Onun taleyi həm iqlim dəyişikliklərindən, həm də insanın su idarəetməsi ilə bağlı fəaliyyətindən ciddi şəkildə asılıdır. Son illərdə göldə su səviyyəsinin azalması bir neçə amilin eyni vaxtda təsir göstərməsi ilə əlaqəlidir. İlk növbədə, iqlim dəyişikliyi nəticəsində temperatur yüksəlir, yay mövsümü daha uzun və isti keçir. Bu isə buxarlanmanı artırır və göldə suyun səviyyəsinin azalmasına səbəb olur. Sarısu dayaz göl olduğuna görə buxarlanma burada daha sürətlə gedir. Xüsusilə quraq və isti dövrlərdə su itkisi daha da artır. Əvvəllər gölə daxil olan və çıxan su arasında müəyyən tarazlıq mövcud idi. Hazırda isə buxarlanma nəticəsində itirilən suyun həcmi daxil olan sudan çoxdur və bu fərq gölün səviyyəsinin enməsi ilə müşahidə olunur”.

Ekoloq bildirib ki, yağıntı rejimindəki dəyişikliklər də vəziyyətə təsir edir:

“Yağışlar tamamilə yox olmasa da, mövsümi bölgü dəyişib. Qısamüddətli güclü yağışlar və uzun quraqlıq dövrləri müşahidə olunur. Bu isə gölü qidalandıran kiçik çayların və yeraltı suların azalmasına gətirib çıxarır. Kür çayı hövzəsində də dəyişikliklər baş verir. Dağlardakı qar ehtiyatları azalır və daha tez əriyir. Nəticədə yay aylarında çaylarda suyun səviyyəsi aşağı düşür. İlin ən isti dövründə gölə çatmalı olan suyun azalması da Sarısuya mənfi təsir göstərir. Aran zonasında müşahidə olunan isti küləklər və quraqlıq da dayaz suların çəkilməsini sürətləndirir. Torpaq quruduqca daha çox su udur və bu da gölün səviyyəsinin azalmasına əlavə təsir göstərir. Əksəriyyət hesab edir ki, Kürdə bol su varsa, yaxınlıqdakı göllər də avtomatik olaraq dolmalıdır. Lakin hidrologiyada proseslər bu qədər sadə deyil. Sarısu gölü Kürlə daimi açıq əlaqədə deyil. Əvvəllər daşqın suları və təbii kanallar vasitəsilə göl daha aktiv qidalanırdı. Hazırda isə bəndlərin tikilməsi, kanalların dəyişdirilməsi, meliorasiya sistemində aparılan işlər və torpaqların qurudulması təbii su dövranını zəiflədib. Buna görə də Kürdə daşqın olsa belə, həmin su avtomatik şəkildə Sarısu hövzəsinə daxil olmur. Müasir hidrotexniki sistemlərin əsas məqsədi kənd təsərrüfatı sahələrini və yaşayış məntəqələrini daşqınlardan qorumaqdır. Bu səbəbdən daşqın suları çox vaxt başqa istiqamətlərə yönləndirilir və göllərdə saxlanılmır. Qısamüddətli sel və daşqınlar isə göl üçün davamlı qidalanma mənbəyi hesab oluna bilməz”.

Ekspertin sözlərinə görə, Sarısu dayaz göl olduğu üçün xüsusilə həssasdır:

“Su səviyyəsi azaldıqca səth sahəsi kiçilir, su daha çox qızır və buxarlanma sürətlənir. Beləliklə, proses özünü daha da gücləndirir. Mütəxəssislərin iştirakı ilə göldə geniş monitorinq və elmi araşdırmalar aparılması vacibdir. Problemin həlli üçün bir neçə təklifim var. Əvvəla, Kür çayından ekoloji məqsədlər üçün müəyyən həcmdə su ayrılması gölün qorunmasına kömək edə bilər. Bir çox ölkələrdə bu təcrübə tətbiq olunur. Digər vacib addım gölü qidalandıran tarixi kanalların və bataqlıq əlaqələrinin bərpasıdır. Bu halda daşqın sularının bir hissəsini yenidən Sarısuya yönləndirmək mümkün ola bilər. Əlbəttə, bu proses kənd təsərrüfatına və yaşayış məntəqələrinə zərər vermədən həyata keçirilməlidir. Qamışlıq və bataqlıq zonalarının qorunması da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qamışlıqlar suyun saxlanmasına və buxarlanmanın azalmasına kömək edir. Eyni zamanda, onlar quşların və balıqların yaşayış mühitinin qorunmasında vacib rol oynayır. Suvarma sistemlərində itkilərin azaldılması da vacib məsələlərdən biridir. Açıq kanallarda suyun böyük hissəsi sızma və buxarlanma nəticəsində itir. Müasir suvarma texnologiyalarının tətbiqi həm su itkilərini azalda, həm də göllərin qorunmasına əlavə imkan yarada bilər.

Bütün bunlarla yanaşı, regional iqlim strategiyasının hazırlanmasına ehtiyac var. Bu problem yalnız bir göllə məhdudlaşmır. Azərbaycan və ümumilikdə Cənubi Qafqaz regionunda su ehtiyatlarının azalması, temperaturun yüksəlməsi və yarımsəhra zonalarının genişlənməsi uzunmüddətli su siyasətinin hazırlanmasını zəruri edir. Əgər mövcud proses davam etsə, gələcəkdə göl hissələrə parçalanaraq duzluluğun artması mümkündür. Bu isə balıq və quş populyasiyasının azalması, ərazinin duzlu bataqlığa çevrilməsi və həm ekologiya, həm kənd təsərrüfatı, həm də yerli iqlim üçün ciddi problemlərin yaranması ilə nəticələnə bilər”.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:193
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 14 May 2026 09:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see417

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see340

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see316

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see311

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see293

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see289

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see285

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see270

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see270

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see260

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see244

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see228

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see224

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see203

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see202

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see177

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see175

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri