Azərbaycanın təhsil sistemində köklü dəyişiklik: Türkiyə modeli tətbiq olunacaq?

Türkiyə orta təhsildə çevik və ixtisas yönümlü yeni modelə keçir, bu yanaşma Azərbaycan üçün də mümkün təcrübə kimi dəyərləndirilə bilər. 

Türkiyə Respublikasının Milli Təhsil Nazirliyi 4+4+4 sistemini əvəz edəcək yeni model hazırlayıb. Bu yanaşmaya əsasən, orta məktəbin son dörd ili çevik strukturda təqdim olunacaq. İki variant nəzərdən keçirilir: 2+2 modeli – ilk iki il məcburi, son iki il istəyə bağlı və 3+1 modeli – ilk üç il məcburi, sonuncu il seçmə əsaslı. Beləliklə, 11 və 12-ci siniflər məcburi təhsildən çıxarılacaq, şagirdlər isə bu mərhələdə peşə təhsili, incəsənət, idman və digər ixtisaslaşmış sahələrdə təhsil ala biləcəklər.

Nazirliyə görə, bu dəyişiklik gənclərin praktiki bacarıqlarını artırmaq, əmək bazarına uyğunlaşmasını təmin etmək və erkən ixtisaslaşma imkanı yaratmaq məqsədi daşıyır.

Maraqlıdır, Azərbaycanda oxşar praktika istifadə oluna bilərmi?

Məsələ ilə bağlı danışan təhsil eksperti Elçin Əfəndi News24.az-a açıqlamasında bildirib ki, ümumi orta təhsil mərhələsi, yəni 9 illik təhsil əsas baza hesab olunur və bu mərhələdən sonra təhsilin davam etdirilməsi vətəndaşın seçimindən asılıdır:

“Vətəndaş ümumi orta təhsili bitirdikdən sonra artıq onun ixtiyarındadır ki, tam orta təhsil almaq istəyəcək, yoxsa yox. Türkiyə və dünyanın əksər ölkələrində belə bir qayda mövcuddur ki, yuxarı təhsil pilləsi ali təhsilin başlanğıcı kimi qəbul edilir. Yəni həmin mərhələdə artıq müəyyənləşir ki, kimlər hansı istiqamət üzrə ali təhsil alacaqlar”.

Ekspert qeyd edib ki, Azərbaycanda da son illərdə təmayülləşmə layihəsi pilot formada həyata keçirilir və bu sistem şagirdlərin 10-11-ci sinifdə müəyyən ixtisas istiqamətinə yönəlməsinə imkan yaradır:

“Təmayülləşmə sayəsində şagirdlər artıq 10-11-ci siniflərdə öz bilik və bacarıqlarını formalaşdırır, seçdiyi ixtisas üzrə hazırlaşır. Türkiyə və Avropa ölkələrində isə tam orta təhsil mərhələsi ali təhsilin başlanğıcı sayılır. Əgər bu istiqamətdə qərar qəbul olunsa, bu həm ali təhsil müəssisələrinə qəbul prosesinə, həm də ümumilikdə təhsil sistemində aktivliyin artmasına müsbət təsir göstərə bilər”.

Aqil Qarayev