Bahalaşma və iqtisadi çöküş BAŞLADI Qonşu ölkədə KONKRET

Yaxın Şərqdə baş verən dağıdıcı hərbi toqquşmaların ardınca İslam Respublikası olduqca ağır və idarəolunmaz bir iqtisadi-sosial böhranla üz-üzə qalıb. Müharibə dövrünün gətirdiyi müvəqqəti daxili birlik ab-havasından sonra ölkə hazırda kütləvi yoxsulluq, hiperinflyasiya və kəskin qiymət artımı kimi xaos doğuran reallıqlarla mübarizə aparır. Bölgədə hərbi əməliyyatların səngiməsinə baxmayaraq, daxili bazarda yaranan dərin durğunluq və yaşayış şəraitinin pisləşməsi müharibədən sonrakı dövrün ən əsas və təhlükəli problemləri kimi qəbul edilir.

KONKRET.az xəbər verir ki, Böyük Britaniyanın nüfuzlu “The Guardian” qəzeti İran iqtisadiyyatının müharibədən sonra son dərəcə həssas bir keçid mərhələsinə daxil olduğunu və ölkənin uzunmüddətli, ciddi fəsadlarla qarşılaşacağını yazıb. Aparılan rəsmi və müstəqil qiymətləndirmələrə görə, son hərbi münaqişənin İran iqtisadiyyatına, o cümlədən onun mühüm sənaye və enerji infrastruktur şəbəkələrinə vurduğu ümumi zərərin astronomik həddə — 270 milyard dollara çatdığı təxmin edilir. İqtisadçılar və beynəlxalq ekspertlər vurğulayırlar ki, rəsmi Tehrana qarşı tətbiq edilən beynəlxalq sanksiyaların və iqtisadi blokadanın qismən azaldılması ssenarisi reallaşsa belə, daxil olacaq xarici vəsaitlər bu nəhəng dağıntı və itkilərin yalnız çox kiçik bir hissəsini kompensasiya edə bilər.

Müharibədən sonrakı dinc dövrə qədəm qoyan İran iqtisadiyyatı İkinci Dünya Müharibəsindən bəri ən yüksək ərzaq inflyasiyası ilə üzbəüz qalıb. Rəsmi statistika mərkəzlərinin məlumatlarına əsasən, ölkədə ümumi ərzaq məhsullarında təxminən 130 faizlik qiymət artımı qeydə alınıb ki, bu da yerli əhalinin alıcılıq qabiliyyətinə ağır zərbə vurub.

Əhalinin gündəlik rasionunda mühüm yer tutan ət və toyuq məhsullarında isə bahalaşma daha kritik və dəhşətli həddə — 176 faizə yüksəlib. Ekspertlər yaranmış bu mənzərə fonunda ölkədə kütləvi yoxsulluğun, ciddi qidalanma problemlərinin və vətəndaşların ümumi rifah səviyyəsinin sürətlə aşağı düşəcəyi barədə ciddi xəbərdarlıqlar edirlər. Uzunmüddətli iqtisadi durğunluq, kütləvi işsizlik və gündəlik dolanışıq çətinlikləri yaxın gələcəkdə İranda daxili sabitliyi təhdid edən ən böyük sosial partlayış amilinə çevrilə bilər.

Natiq Səlim,
KONKRET.az