Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Bakı Ankara Tbilisi üçbucağında qoruyucu zireh

Bakı Ankara Tbilisi üçbucağında qoruyucu zireh

Icma.az, Xalq qazeti portalına istinadən məlumat yayır.

“Qafqaz qartalı-2026” təlimləri ortaq maraq və hədəflərin keşiyində

Cənubi Qafqazın geostrateji mövqeyi və müasir təhlükəsizlik çağırışları Bakı–Ankara–Tbilisi xəttinin strateji rolunu gücləndirərək, terrorizmə qarşı birgə mübarizə və regional sabitlik mexanizmlərinin dərinləşdirilməsinə şərait yaradır. Bu əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri qlobal əhəmiyyətli enerji və nəqliyyat layihələrinin təhlükəsizliyidir. Avropanın enerji təchizatında mühüm rol oynayan neft-qaz kəmərləri, eləcə də Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu və Orta Dəhliz kimi beynəlxalq logistika marşrutlarının mühafizəsi 3 ölkənin ortaq prioritetləri sırasındadır.

Regional hərbi koordinasiyanın gücləndirilməsi bu kontekstdə həm müdafiə, həm də strateji iqtisadi maraqların qorunması baxımından əhəmiyyət daşıyır. Bu kondeksdə “Qafqaz qartalı-2026” təlimi 3 ölkənin ortaq təhlükəsizlik maraqlarının praktik müstəvidə reallaşdırılmasının növbəti mərhələsidir.

Tarixi təcrübə göstərir ki, regionun enerji və nəqliyyat infrastrukturları müxtəlif dövrlərdə terror və təxribat riskləri ilə üzləşib. 2008-ci ildə Türkiyə ərazisindən keçən Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəmərində baş vermiş partlayış beynəlxalq mediada terror aktı kimi qiymətləndirilib və strateji enerji marşrutlarının nə qədər həssas hədəf olduğunu nümayiş etdirib. Sonrakı illərdə də Türkiyədə fəaliyyət göstərən terror təşkilatları tərəfindən enerji kəmərlərinə qarşı müxtəlif hücum cəhdləri qeydə alınıb. Bu hadisələr region ölkələri üçün enerji təhlükəsizliyi sahəsində birgə fəaliyyətin zəruriliyini ortaya qoyub.

Bununla yanaşı, Azərbaycanın enerji infrastrukturu da müxtəlif dövrlərdə təhdid və risklərin potensial hədəfi kimi qiymətləndirilib. Regionun strateji kommunikasiya xətlərinin təhlükəsizliyinin əhəmiyyəti 2020-ci ilin iyulunda baş vermiş Tovuz döyüşləri zamanı özünü aydın şəkildə göstərdi. Bir sıra yerli və beynəlxalq ekspertlərin qiymətləndirmələrinə görə, döyüşlərin məhz Tovuz istiqamətində baş verməsi təsadüfi deyildi. Çünki Azərbaycanın Avropa və dünya bazarlarına çıxışını təmin edən əsas enerji və nəqliyyat layihələri olan Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri, Bakı–Tbilisi–Ərzurum qaz kəməri, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu və Şərq–Qərb nəqliyyat dəhlizinin mühüm hissələri bu ərazidən keçir. Rəsmi Bakı da Tovuz hadisələrinin regionun enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyi üçün ciddi risk yaratdığını qeyd etdi. Bu hadisələr bir daha göstərdi ki, Cənubi Qafqazda enerji və nəqliyyat infrastrukturunun mühafizəsi yalnız iqtisadi məsələ deyil, həm də regional təhlükəsizliyin və geosiyasi sabitliyin mühüm komponentidir.

* * *

2020-ci ilin Vətən müharibəsi zamanı da Ermənistan tərəfindən Yevlax rayonu istiqamətində Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəmərinin keçdiyi əraziyə raket zərbəsi endirmək cəhdi olmuşdu. Rəsmi Bakı bu hadisəni regionun enerji təhlükəsizliyinə yönəlmiş təxribat xarakterli addım kimi qiymətləndirdi. Daha sonra, 2021-ci ildə Azərbaycanda saxlanılan erməni diversantlarla bağlı məhkəmə proseslərində onların ifadələrində Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəmərinə qarşı təxribat planları barədə məlumatlar yer aldı. Bu faktlar enerji infrastrukturunun yalnız iqtisadi deyil, həm də strateji təhlükəsizlik baxımından yüksək həssaslığa malik olduğunu və onun hədəfə alınmasının bütövlükdə regional sabitliyə təsir göstərə biləcəyini göstərdi.

Şübhəsiz, geosiyasi rəqabətin artdığı və hibrid müharibə elementlərinin geniş yayıldığı müasir dövrdə enerji və nəqliyyat dəhlizlərinə qarşı risklər daha mürəkkəb xarakter alıb. Artıq təhlükələr yalnız silahlı hücumlar və klassik terror aktları ilə məhdudlaşmır. Kiberhücumlar, diversiya əməliyyatları, pilotsuz uçuş aparatlarından istifadə etməklə təxribatlar və kritik infrastruktura yönəlmiş hibrid xarakterli fəaliyyətlər də təhlükəsizlik gündəliyinin əsas çağırışları sırasındadır. Bu şəraitdə strateji kommunikasiya xətlərinin mühafizəsi Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan arasında təhlükəsizlik əməkdaşlığının prioritet istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir.

Məhz buna görə üçtərəfli hərbi təlimlər yalnız döyüş hazırlığının artırılmasına xidmət etmir. Belə təlimlər tərəfdaş ölkələrin xüsusi təyinatlı qüvvələri və təhlükəsizlik strukturları arasında qarşılıqlı fəaliyyət imkanlarını genişləndirir, antiterror əməliyyatlarının planlaşdırılması və icrası üzrə praktiki bacarıqları inkişaf etdirir, həmçinin potensial təhdidlərə qarşı operativ reaksiya mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsinə şərait yaradır. Bu əməkdaşlıq modeli, eyni zamanda, regionda sabitliyin, qarşılıqlı etimadın və təhlükəsizlik sahəsində koordinasiyanın möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.

Bu kontekstdə “Qafqaz qartalı-2026” birgə taktiki-xüsusi təlimi sırf hərbi hazırlıq tədbiri olmaqdan daha geniş məna kəsb edir. Təlim 3 ölkənin ortaq təhlükəsizlik maraqlarının praktik müstəvidə reallaşdırılmasının növbəti mərhələsi kimi çıxış edir. Birgə fəaliyyətlərin planlaşdırılması, xüsusi təyinatlı bölmələr arasında qarşılıqlı əlaqənin təkmilləşdirilməsi, antiterror hazırlığının gücləndirilməsi və qarşılıqlı təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsi vasitəsilə bu təlim regionda təhlükəsizlik əməkdaşlığının institusional əsaslarını daha da möhkəmləndirir. Bu baxımdan “Qafqaz qartalı-2026” yalnız hərbi hazırlığın artırılması ilə yanaşı, enerji və nəqliyyat dəhlizlərinin təhlükəsizliyinin təmin olunmasına, regional sabitliyin qorunmasına və Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan arasında uzunmüddətli strateji tərəfdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsinə xidmət edir. Həm də regional sabitliyi gücləndirməyi, xüsusi təyinatlı qüvvələrin qarşılıqlı fəaliyyət qabiliyyətini artırmağı və müasir təhlükəsizlik çağırışlarına birgə cavab vermək bacarıqlarını inkişaf etdirməyi hədəfləyir.

Mövzu ilə bağlı hərbi ekspert Üzeyir Cəfərov XQ-yə acıqlamasında bu kimi birgə təlimlərin regionda sülhün möhkəmləndirilməsi, xüsusilə Orta Dəhliz və digər qlobal enerji-nəqliyyat layihələrinin təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynadığını bildirdi. Onun fikrincə, bu təlimlər həm də regionda maraqlı olan qeyri-konstruktiv qüvvələrə ünvanlanan ciddi hərbi-siyasi mesajdır.

Ekspert xüsusi təyinatlı qüvvələr (XTD) arasında koordinasiya, birgə planlaşdırma və çevik reaksiya qabiliyyətinin artırılmasını ön plana çəkir: “Bu tip təlimlər orduların döyüş hazırlığını yüksəldir, müasir döyüş üsullarının mənimsənilməsinə və əməliyyat bacarıqlarının təkmilləşdirilməsinə mühüm töhfə verir. Eyni zamanda, belə əməkdaşlıq formatları real döyüş şəraitinə yaxın mühitdə fəaliyyət vərdişlərinin formalaşmasına imkan yaradır”.

Ü.Cəfərov Türkiyənin hərbi potensialı və NATO standartlarına uyğun təcrübəsinin Azərbaycan Ordusuna inteqrasiyasını xüsusi vurğuladı, birgə təlimləri peşəkarlığın artırılmasında əsas amillərdən biri kimi dəyərləndirdi. O, həmçinin Azərbaycanın Gürcüstanla bu formatda əməkdaşlığını Cənubi Qafqazda güc balansının milli maraqlara uyğun formalaşması baxımından müsbət qiymətləndirdi.

Pünhan ƏFƏNDİYEV
XQ

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 18 İyun 2026 12:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see316

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see313

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see291

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see288

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see271

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see264

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see259

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see258

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see246

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see245

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see239

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see228

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see218

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see217

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see205

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see198

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see194

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri