Bakıda yaşıl enerji ilə işləyən nəqliyyat sisteminə keçid mümkündür? MÜTƏXƏSSİS REAL VƏZİYYƏTİ AÇIQLADı FOTO

İqlim dəyişikliyi və ətraf mühitin qorunması ilə bağlı çağırışların artdığı bir dövrdə bir çox ölkələr "sıfır tullantı" prinsipi ilə işləyən nəqliyyat vasitələrinin tətbiqinə xüsusi önəm verir. Bu texnologiyalar, həmçinin yaşıl enerji ilə dəstəkləndikdə, şəhər mühitində hava keyfiyyətinin yaxşılaşmasına və karbon emissiyalarının azalmasına ciddi töhfə verir. Bu baxımdan Azərbaycanda da ekoloji nəqliyyat vasitələrinin yayılması gündəmdədir.

Bəs ekoloji nəqliyyat və yaşıl enerji kontekstində "sıfır tullantı" prinsipi ilə işləyən nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycanda tətbiqi mümkündürmü?

Mövzu ilə bağlı avtomobillər üzrə mütəxəssis Elçin Abbasov Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, sıfır tullantı prinsipi ilə işləyən avtomobillərin Azərbaycanda tətbiqinə şərait var:

“Əgər biz hazırda bu prinsipi həyata keçirən Avropa ölkələrinə baxsaq, görərik ki, əvvəllər orada da tıxaclar Azərbaycandakından daha çox olub və orada da şəhərlərdə avtomobil tüstüsündən əziyyət çəkiblər. Bunun üçün nələr olmalıdır və o işlərin bir hissəsi hal-hazırda görülür.

Birincisi, sıfır tullantı dedikdə bu, velosipedləri nəzərə ala bilərik, skuterləri nəzərə ala bilərik. Hal-hazırda şəhərdə bunlar üçün yol şəbəkəsi hazırlanır. Bu şəbəkə aydındır ki, hələ o qədər də inkişaf etməyib, amma inkişafı yavaş-yavaş görünür. İkincisi, nəqliyyat vasitələrinə gəldikdə, avtomobillərə gəldikdə isə bu, elektromobillərdir.
Elektromobillərin Azərbaycanda sayının çoxalması üçün aydındır ki, bəzi problemlər var. Problemlərdən biri ondan ibarətdir ki, stansiyalar hələ çox yerdə yoxdur. Amma hal-hazırda stansiyaların gətirilməsi, verginin ləğv olunması buna gətirib çıxarır ki, bəzi investorların marağı artır və onlar hal-hazırda bu sahədə işlər görürlər”.
Mütəxəssis əlavə olaraq qeyd edib ki, tam sıfır olmayan hibrid avtomobillərə və elektromobillərə tətbiq olunan gömrük güzəştləri bu avtomobillərin Azərbaycanda sayının artmasına səbəb olur:

“Ekoloji təmizliyi bərpa etmək üçün utilizasiya proqramında ekoloji cəhətdən çox zərərli olan, tutaq ki, dizel avtomobillərinə verilən rüsumun miqdarının artırılması lazımdır.
Yəni, avtomobillər ekoloji təsirlərinə görə fərqləndirilməlidir. Əgər hansısa avtomobilin ekoloji təsiri daha çoxdursa, ekoloji problem yaradırsa, onlara tətbiq olunan rüsum bir qədər yüksək olmalıdır. Bir də elektromobillər üçün Avropada tətbiq olunan bəzi güzəştlər var ki, onları da tətbiq etmək mümkündür. Məsələn, parklamadan pulsuz istifadə etmək, bəzi yollardan və bəzi saatlarda avtobus zolaqlarından istifadə edə bilmək. Bunların həll olunması düşünürəm ki, yaxşı olar.

Bir də biz Azərbaycanda elektromobilləri “sıfır tullantılı” saymağımız üçün, Azərbaycanda elektrik enerjisinin bərpa olunan mənbələrdən əldə olunması vacibdir. Bu sahədə də respublikada işlər görülür və düşünürəm ki, bu da yaxın zamanda mümkün olacaq. Amma hal-hazırkı situasiyada belə alınır ki, əgər biz elektromobili Bakıda sürürüksə, bu o deməkdir ki, onun tüstüsü istilik elektrik stansiyalarından çıxır.

Bu, Mingəçevir İstilik Elektrik Stansiyası da ola bilər, Şirvanda yerləşən elektrik stansiyaları da ola bilər. Bu tullantıların şəhərdə azalmasına səbəb olur. Amma ümumilikdə götürdükdə bu tullantılar yenə də mövcuddur.

Azərbaycanda sıfır tullantı prinsipi ilə nəqliyyat vasitələrinin tətbiqi günü-gündən artacaq”.

Eltac Zülfüqaroğlu