Icma.az
close
up
RU
Başa düşdük, sənin başın daşa dəyib, icazə ver... Nadirdən Kəramətə SƏRT CAVAB

Başa düşdük, sənin başın daşa dəyib, icazə ver... Nadirdən Kəramətə SƏRT CAVAB

Icma.az, Kulis.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Kulis.az Kəramət Böyükçölün müsahibəsində ədəbi mühitlə bağlı səsləndirdiyi fikirlərə Nadir Yalçının münasibətini təqdim edir.

Gənc müəllif öz müasirləri ilə fikir mübadiləsi aparır, düşünür, götür-qoy edir. Bəzən təbii olaraq, müəyyən periodda yaşca özündən böyük ədəbi nəsillərlə ünsiyyətə can atır, onların hansısa fikrini öz süzgəcindən keçirir, elə olur, razılaşır, elə olur, tam əksinə, deyilənlər hamısı ona absurd görünür. Müəllif ədəbi mühitin içində, bəzən üç-beş nəfərin toplaşdığı dar çevrədə öz potensialı üzrə yazmaq istədiyi mətnləri, arzuladığı obrazları qətiləşdirir. Təbii ki, bu dediklərimin arxasında yaxşı mütaliə və xas istedad olmalıdır. Lakin ədəbi mühitin bu və ya digər şəkildə bəzi ziyanları kimi müəllifə qazandırdıqları da çoxdur.
Bir yandan, səmimi olsaq, müəllif kimi cəmiyyət tərəfindən təsdiqlənməyin yolu əvvəlcə dar çərçivədə tanınmaqdan, ədəbi mühitdə qəbul olunmaqdan keçir. Düzdür, yazıçı yalnız yazı və mətnin ərsəyə gəlmə prosesi barədə düşünür, onun ağrısı, məşəqqəti bu prosesdir və yalnız ali mətn barədə düşünməlidir. Lakin şöhrət, qəbul olunmaq arzusu kimi imtina olunmaz instinktlər var.
Kəramət Böyükçölün Orxan Həsəniyə verdiyi son müsahibəsini oxudum.
Kəramət deyir ki, “ədəbi mühit deyəndə boş-boşuna gecədən-səhərəcən uzanan mənasız içki məclisləri yadıma düşür. Yazıçısansa, get, otur, romanını yaz. Daha bu barədə uzun-uzun danışmağa ehtiyac yoxdur”.
Təəssüf ki, Kəramət bu mövzunu içki məsələlərinə çəkir. Ancaq ədəbi mühit həmişə içkinin başına yığışmır. Əlbəttə, aşıq gördüyünü çağırar. Kəramət cavanlığında səhər-axşam yeyib-içib, ədəbi mühit dediyi ancaq içkinin başına yığışıb. İndi də belə məclislər olur. Amma bunun mühit məsələsinə, faydalılıq əmsalına təsirinə heç bir dəxli yoxdur. Ədəbi mühit deyəndə kitab nəşrindən, naşir-yazıçı-redaktor üçbucağından, ədəbi meyyarlar naminə sağlam polemikadan, fikirləri, estetika, üslubu uyuşan şəxslərin birləşib bir konsepsiyadan, ya da, tam əksinə, ayrı kontekstlərlə çıxış etmələrindən gedir. Bu ədəbi mühit dediyimiz şeyin durğunluğundan, əskiklərindən, artıqlarından danışmaq lazım idi. Yoxsa, yeyib-içmək belə gəldi, araq elə getdi. Belə söhbətlər lazımsızdı, başucalığı gətirməyən yanaşmadı. İndi kimsə bir yerə yığışıb ədəbi söhbət edirsə, sonra da nəsə içirsə, birincisi, bunu belə dilə gətirməyin nə mənası var, ikincisi də, bunun kimə nə dəxli var?
Yazıçını gözdən salan elə yazıçı olub. Kəramət müsahibədə Səfər Alışarlı və Şərif Ağayarın adını çəkir, bu müəlliflər də özü bir mühitin üzvləridi. Onlar da az yeyib-içməyiblər. Ətraflarına gənclər toplaşıb, danışıblar, fikir bölüşüblər. Ümumiyyətlə, bir yazıçının ədəbi mühit haqqında danışanda içki məclislərini yada salmağı, ona işarə vurmağı qeyri-adekvat, yazıçıya yaraşmayan hərəkətdir. Bununla ədəbi mühitdəki içki söhbətlərini bəzi ünsürlərin ağzına salır. Yazıçının ədəbi təəssübkeşliyi olmalıdır.
Həm də bunları elə adam deyir ki, vaxtilə o məclislərin gözü idi. İndi uzaqlaşıb rahat məsləhət verir: “Yazıçısan, get romanını yaz”. Başa düşdük, sənin başın daşa dəyib, qayıtmısan, icazə ver, bizim də başımız daşa dəysin, qayıdaq. Bəlkə, elə başımız daşa dəyməlidi?! Deyir, ədəbi mühit aldanışdır. Necə aldanışdır ki, Kəramətin özü o mühitin yetirməsidir. Deyir, ədəbi mühit mənə lazım deyil... Əlbəttə, Kəramət belə deyəcək. Ya yazıçı kimi, ya da feysbuk fenomeni kimi tanınır, tirajlanır. Amma bu cür özünü ədəbi mühitin içindən kənarda tutub, hardasa, yuxarıdan aşağı, ikrahla mühitə yanaşmaq, onu inkar etmək yazıçının feysbuk fenomeni obrazına uduzmağı ilə bağlı şübhələr yaradır.
Müəyyən bir yaşı keçəndən sonra, ola bilsin, ədəbi mühitdən uzaqlaşmaq lazımdır, uzaqlaşıb özünə qapanmaq, yaradıcılıqla məşğul olmaq vacibdir. Ancaq yaradıcılıqla məşğul olmaq da özündə əməkdaşlıq deməkdir, yəni yazdığının redaktəsi, ona gələn münasibətlər, haqqında fikirlər...
Kəramət Böyükçöl bunları yaxşı bilir, özü də çox yaxşı. O da ədəbi mühitdə formalaşıb, bu “şinel”dən çıxıb.

Bir qadın iki min beş yüz kişini necə xoşbəxt edir? Akademik Zemfira Səfərovanın təqdimatında: "Azərbaycan musiqisinin patriarxı Üzeyir Hacıbəyli" İkinci mövsümdə qazancları 2 dəfədən çox artdı
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:159
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 04 Sentyabr 2025 18:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see383

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see352

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see302

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see278

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see275

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see267

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see257

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see249

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see248

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see234

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see225

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see224

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see221

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see217

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see216

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see207

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see205

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri