Icma.az
close
up
RU
Başa düşdük, sənin başın daşa dəyib, icazə ver... Nadirdən Kəramətə SƏRT CAVAB

Başa düşdük, sənin başın daşa dəyib, icazə ver... Nadirdən Kəramətə SƏRT CAVAB

Icma.az, Kulis.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Kulis.az Kəramət Böyükçölün müsahibəsində ədəbi mühitlə bağlı səsləndirdiyi fikirlərə Nadir Yalçının münasibətini təqdim edir.

Gənc müəllif öz müasirləri ilə fikir mübadiləsi aparır, düşünür, götür-qoy edir. Bəzən təbii olaraq, müəyyən periodda yaşca özündən böyük ədəbi nəsillərlə ünsiyyətə can atır, onların hansısa fikrini öz süzgəcindən keçirir, elə olur, razılaşır, elə olur, tam əksinə, deyilənlər hamısı ona absurd görünür. Müəllif ədəbi mühitin içində, bəzən üç-beş nəfərin toplaşdığı dar çevrədə öz potensialı üzrə yazmaq istədiyi mətnləri, arzuladığı obrazları qətiləşdirir. Təbii ki, bu dediklərimin arxasında yaxşı mütaliə və xas istedad olmalıdır. Lakin ədəbi mühitin bu və ya digər şəkildə bəzi ziyanları kimi müəllifə qazandırdıqları da çoxdur.
Bir yandan, səmimi olsaq, müəllif kimi cəmiyyət tərəfindən təsdiqlənməyin yolu əvvəlcə dar çərçivədə tanınmaqdan, ədəbi mühitdə qəbul olunmaqdan keçir. Düzdür, yazıçı yalnız yazı və mətnin ərsəyə gəlmə prosesi barədə düşünür, onun ağrısı, məşəqqəti bu prosesdir və yalnız ali mətn barədə düşünməlidir. Lakin şöhrət, qəbul olunmaq arzusu kimi imtina olunmaz instinktlər var.
Kəramət Böyükçölün Orxan Həsəniyə verdiyi son müsahibəsini oxudum.
Kəramət deyir ki, “ədəbi mühit deyəndə boş-boşuna gecədən-səhərəcən uzanan mənasız içki məclisləri yadıma düşür. Yazıçısansa, get, otur, romanını yaz. Daha bu barədə uzun-uzun danışmağa ehtiyac yoxdur”.
Təəssüf ki, Kəramət bu mövzunu içki məsələlərinə çəkir. Ancaq ədəbi mühit həmişə içkinin başına yığışmır. Əlbəttə, aşıq gördüyünü çağırar. Kəramət cavanlığında səhər-axşam yeyib-içib, ədəbi mühit dediyi ancaq içkinin başına yığışıb. İndi də belə məclislər olur. Amma bunun mühit məsələsinə, faydalılıq əmsalına təsirinə heç bir dəxli yoxdur. Ədəbi mühit deyəndə kitab nəşrindən, naşir-yazıçı-redaktor üçbucağından, ədəbi meyyarlar naminə sağlam polemikadan, fikirləri, estetika, üslubu uyuşan şəxslərin birləşib bir konsepsiyadan, ya da, tam əksinə, ayrı kontekstlərlə çıxış etmələrindən gedir. Bu ədəbi mühit dediyimiz şeyin durğunluğundan, əskiklərindən, artıqlarından danışmaq lazım idi. Yoxsa, yeyib-içmək belə gəldi, araq elə getdi. Belə söhbətlər lazımsızdı, başucalığı gətirməyən yanaşmadı. İndi kimsə bir yerə yığışıb ədəbi söhbət edirsə, sonra da nəsə içirsə, birincisi, bunu belə dilə gətirməyin nə mənası var, ikincisi də, bunun kimə nə dəxli var?
Yazıçını gözdən salan elə yazıçı olub. Kəramət müsahibədə Səfər Alışarlı və Şərif Ağayarın adını çəkir, bu müəlliflər də özü bir mühitin üzvləridi. Onlar da az yeyib-içməyiblər. Ətraflarına gənclər toplaşıb, danışıblar, fikir bölüşüblər. Ümumiyyətlə, bir yazıçının ədəbi mühit haqqında danışanda içki məclislərini yada salmağı, ona işarə vurmağı qeyri-adekvat, yazıçıya yaraşmayan hərəkətdir. Bununla ədəbi mühitdəki içki söhbətlərini bəzi ünsürlərin ağzına salır. Yazıçının ədəbi təəssübkeşliyi olmalıdır.
Həm də bunları elə adam deyir ki, vaxtilə o məclislərin gözü idi. İndi uzaqlaşıb rahat məsləhət verir: “Yazıçısan, get romanını yaz”. Başa düşdük, sənin başın daşa dəyib, qayıtmısan, icazə ver, bizim də başımız daşa dəysin, qayıdaq. Bəlkə, elə başımız daşa dəyməlidi?! Deyir, ədəbi mühit aldanışdır. Necə aldanışdır ki, Kəramətin özü o mühitin yetirməsidir. Deyir, ədəbi mühit mənə lazım deyil... Əlbəttə, Kəramət belə deyəcək. Ya yazıçı kimi, ya da feysbuk fenomeni kimi tanınır, tirajlanır. Amma bu cür özünü ədəbi mühitin içindən kənarda tutub, hardasa, yuxarıdan aşağı, ikrahla mühitə yanaşmaq, onu inkar etmək yazıçının feysbuk fenomeni obrazına uduzmağı ilə bağlı şübhələr yaradır.
Müəyyən bir yaşı keçəndən sonra, ola bilsin, ədəbi mühitdən uzaqlaşmaq lazımdır, uzaqlaşıb özünə qapanmaq, yaradıcılıqla məşğul olmaq vacibdir. Ancaq yaradıcılıqla məşğul olmaq da özündə əməkdaşlıq deməkdir, yəni yazdığının redaktəsi, ona gələn münasibətlər, haqqında fikirlər...
Kəramət Böyükçöl bunları yaxşı bilir, özü də çox yaxşı. O da ədəbi mühitdə formalaşıb, bu “şinel”dən çıxıb.

Bir qadın iki min beş yüz kişini necə xoşbəxt edir? Akademik Zemfira Səfərovanın təqdimatında: "Azərbaycan musiqisinin patriarxı Üzeyir Hacıbəyli" İkinci mövsümdə qazancları 2 dəfədən çox artdı
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:174
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 04 Sentyabr 2025 18:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see367

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see366

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see357

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see355

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see350

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see335

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see334

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see318

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see316

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see314

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see303

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see300

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see294

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see284

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see281

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see269

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see265

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see252

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see215

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see214
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri