“Başı ağrıyan da təcili yardım çağırır, çatdırmaq mümkün deyil” Professordan ETİRAZ

Vətəndaşların tibb sahəsindən gileylərindən biri təcili tibbi yardım xidmətinin ünvana vaxtında çatmamasıdır. Xüsusilə, paytaxt sakinləri təcili tibbi yardım maşınlarının bəzən bir saat və daha artıq vaxta çağırışa gəldiklərini deyirlər.
Aidiyyəti qurumlar isə bunu həm paytaxt yollarındakı sıxlıq, həm də çağırış sayının çox olması ilə əlaqələndirirlər.
Bəs çıxış yolu nədir? Təcili tibbi müdaxilə ilə həyatda qalması mümkün olan xəstələrin həyatına biganə qalmamaq üçün alternativ yollar nə ola bilər?
Bəzi ölkələrdə özəl təcili tibbi yardım xidməti mövcuddur. Azərbaycanda da, xüsusilə, paytaxtda özəl təcili tibbi yardım xidməti göstərən xəstəxanalar var. Lakin bu həm demək olar ki, paytaxtla kifayətlənir, həm də hamı üçün əlçatan deyil.
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan professor, həkim Adil Qeybulla deyib ki, özəl təcili tibbi yardım xidməti göstərən bir neçə struktur var:
“Təəssüflər ki, bu gün bu xidmətlər əhalinin imkanından kənardadır. Özəl xidmətdə hər şey, nəqliyyat xərcləri, həkim, tibb bacısının əmək haqları, vergi və digər xərclərin hamısı şirkətin öz üzərində olduğu üçün bahadır. Yəni bu xidmət dünyanın hər yerində baha olur. Əslində, təcili yardım sistemi kökündən dəyişməlidir. Əgər biz Qərb standartlarına keçiriksə, təcili yardımın mahiyyətini dəyişməliyik”.
O, bildirib ki, ölkəmizdə hər narahatlıq üçün təcili tibbi yardıma müraciət edirlər:
“Bizdə başı, qarnı ağrıyan dərhal təcili yardım çağırır. Dünyanın heç bir ölkəsində təcili yardım maşınlarının əhalinin hər bir çağırışına dərhal cavab vermək imkanı yoxdur. Ona görə də sistem başqa cür qurulub. Ailə həkimi institiutu var, əgər gecələr hansısa şikayətlər olursa, səhhətlə bağlı nəsə baş verirsə, həmin xəstənin məlumatlarını bilən ailə həkiminə müraciət edilir və onu yerindəcə həll edirlər.
Xaricdə təcili tibbi yardım hospital sistemi ilə işləyir. Məsələn, ağır qəzaya düşən, fövqəladə vəziyyətlə üzləşən, təbii fəlakətlər zamanı, yəni kütləvi şəkildə təcili yardıma ehtiyac olan vaxtlarda təcili tibbi yardım işləyir. Onların vertolyotları, həkimləri, hətta həkim olmayan amma xüsusi kurslar keçmiş ilk yardım göstərmək imkanı olan şəxsləri var. Qanaxmalar, sınıqlar, nəfəs yollarının, ürək döyüntülərinin bərpası, bir sözlə, ilkin olaraq xəstənin yerində özünə gətirilməsi və dərhal xəstəxanaya çatdırılması vertolyot vasitəsilə edilir.
Xaricdə təcili yardım sisteminin mahiyyəti budur.
Yəni zərərçəkmiş şəxsə yerində tibbi xidmət göstərilərək dərhal hospitala çatdırılır. Təcili yardım, təxirəsalınmaz yardım buna deyirlər. Bizdə isə kimsə evdə oturur, təzyiqi qalxır, hansısa şikayəti olur və təcili yardım çağırır. Təcili yardım, əlbəttə, bu gün Bakıdakı tıxaclarla, imkanlarla bütün paytaxt əhalisinə dərhal xidmət göstərməyi çatdıra bilməz. Bu, daha çox obyektiv səbəblərdir. Heç Almaniya kimi ölkələrdə bunu nizamlaya bilməzlər. Biz təcili tibbi yardımın mahiyyətini dəyişməliyik, ailə həkimi institutu qurmalıyıq, əhalinin tibbi xidmət almaq imkanlarını Qərb standartlarına yaxınlaşdırmalıyıq”.
Günay Şahmar, Bizim.Media