Bəşəriyyətin məhvinə səbəb ola bilər: Alimdən təhlükəli texnologiya ilə bağlı xəbərdarlıq

Alimlər gələcəkdə reallaşması halında dağıdıcı nəticələrə yol aça biləcək potensial texnologiya ilə bağlı narahatlıqlarını bildiriblər. Bəzi tədqiqatçılar onun dərhal qadağan olunmasını tələb edirlər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Futurism" nəşri məlumat yayıb.

Söhbət "güzgü həyatı" adlanan hipotezik formadan gedir. Bu konsepsiya, molekulyar quruluş bloklarının təbii biologiyanın əks istiqamətdə qurulmasını nəzərdə tutur. Başqa sözlə, mövcud bioloji sistemlər tamamilə tərsinə çevrilir.

Sintetik biologiya üzrə mütəxəssis, ilk sintetik genomlu canlı hüceyrənin yaradılmasında iştirak etmiş Con Qlass "Financial Times" qəzetinə yazdığı məqalədə qeyd edib:

"Biz "güzgü həyatının" yaradılmasından imtina etməliyik və heç kimin bunu edə bilməyəcəyini təmin edən qanunlar qəbul etməliyik. Söhbət bu təhlükənin qarşısını alıb-almamaqdan deyil, hələ də vaxt varkən hərəkət edib-etməməyimizdən gedir".

Nəşrdə izah olunur ki, bu konsepsiya bütün məlum orqanizmlərin DNT quruluşunun güzgü formasını yaratmaq ideyasına əsaslanır. Yer üzündə bütün canlıların DNT spiral quruluşu sağa yönəlib, lakin güzgü həyatı anlayışında solyönlü spiral strukturlar nəzərdə tutulur.

Alimlərin fikrincə, belə orqanizmlər mövcud həyat formaları, o cümlədən insanlar üçün patogen ola bilər. İyunun 2025-də Parisdəki Paster İnstitutunda keçirilən konfransda 150-dən çox alim və bioetika üzrə mütəxəssis oxşar narahatlıqlarını ifadə edib.

Con Qlass yazır ki, güzgü hüceyrəsi yaradıldıqdan sonra müxtəlif növ güzgü bakteriyalarını istehsal etmək nisbətən asan olacaq:

"Əgər bu baş verərsə və Pandora qutusu açılsa, nəticələr fövqəladə risklər yarada bilər".

Onun sözlərinə görə, insan orqanizmi güzgü molekullarına qarşı ya çox zəif, ya da ümumiyyətlə anticisimlər yaratmır. Bu səbəbdən güzgü bakterial infeksiyası bir çox immunçatışmazlığın eyni vaxtda mövcud olması ilə müqayisə edilə bilər və nəticədə ölüm faktiki olaraq qaçılmaz olar.

Alim həmçinin bildirib ki, güzgü bakteriyası ilə yoluxmuş ərazilər həyat üçün geri dönüşsüz dərəcədə yararsız vəziyyətə gələ bilər, bu da kənd təsərrüfatını və ekosistemləri təhlükə altına salar.

Bununla yanaşı, bəzi mütəxəssislər güzgü həyatının tibbdə faydalı tətbiq imkanlarını da vurğulayırlar. Məsələn, güzgü zülallarının yeni formaları artıq effektiv dərmanların hazırlanmasında istifadə olunur. Con Qlass isə bu mövzuda balanslı yanaşmanın vacibliyini qeyd edərək həm sintetik biologiyanın inkişafına şərait yaradılmasını, həm də güzgü həyatının yaratdığı təhlükələrin qarşısının alınmasını zəruri sayır.

Aydın