Bir asteroidin dağılması Yerin, Ayın və Marsın taleyini necə dəyişdi?

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Alimlərin son modeliləşdirmə tədqiqatlarına əsasən, təxminən 800 milyon il əvvəl Yerdə, Ayda və Marsda eyni vaxtda kütləvi meteorit bombardmanı baş verib. Trayektoriyaların riyazi analizi göstərir ki, bu nəhəng kataklizmin əsas səbəbi asteroid qurşağında baş verən parçalanma və onun qəlpələrinin uzun müddət ərzində Günəş sisteminin daxili mühitinə yayılması olub.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bu böyük fəlakət Asteroid qurşağında, "Eulaliya" (Eulalia) ailəsinə aid olan nəhəng bir səma cisminin parçalanması ilə başlayıb. Həmin obyektdən qopan çoxlu sayda iri qəlpə Yupiterin qüdrətli qravitasiya sahəsinin təsiri ilə öz mütəmadi orbitlərindən çıxaraq bilavasitə Günəş sisteminin daxili planetlərinə tərəf yönəlib.

Hesablamalar təsdiq edir ki, bu "kosmik atəş" təxminən 150 milyon il davam edib və Yere, Marsa, eləcə də Aya davamlı meteorit zərbələrinin endirilməsinə səbəb olub. Tədqiqatçıların qənaətinə görə, məhz bu uzun sürən bombardman prosesi Ayın səthində təxminən 800 milyon il əvvəl əmələ gəlmiş çoxsaylı iri kraterlərin mənşəyini izah edən əsas açardır.

Alimlər bu hadisənin miqyasının daha böyük ola biləcəyini də istisna etmirlər. Mövcud hipotezlərdən birinə görə, həmin qədim fəlakət Yerdə ciddi bioloji sıçrayışlara və dəyişikliklərə təkan vermiş, Marsda isə vulkanik prosesləri aktivləşdirmiş ola bilər. Lakin bu iddialar hələlik əlavə elmi sübutlar və laboratoriya analizləri tələb edən fərziyyələr olaraq qalır.

Planetoloqlar vurğulayırlar ki, bu kəşf Asteroid qurşağındakı tək bir dağıdıcı hadisənin eyni anda bir neçə planetin təkamül marşrutunu köklü şəkildə dəyişməyə qadir olduğunu əyani şəkildə nümayiş etdirir.

Hazırladı:
Arzu ƏLİYEVA
XQ