Böyüdüyümüzü ilk dəfə harada anlayırıq? KÖŞƏ

İnsan böyüdüyünü adətən ad günündə anlamır. Yaş üstünə yaş gəlir, tortun üzərindəki şamların sayı artır, amma insanın içində xüsusi bir dəyişiklik baş vermir. Bir səhər oyanıb “artıq böyüdüm” demirik.

Böyümək daha səssiz gəlir.

Bəzən uşaqlıqda hər şeydən qoruduğumuz bir insanın artıq bizə ehtiyacı olduğunu anlayanda böyüdüyümüzü hiss edirik. Bir vaxtlar əlimizdən tutan adamın addımlarını yavaşlatdığını görürük. Valideynimizin yorulduğunu ilk dəfə fərq edirik. O vaxta qədər biz onların güclü olduğunu düşünmüşük. Sonra anlayırıq ki, onlar da yorulur, narahat olur, qorxur və bəzən sadəcə bunu bizə göstərmirlər.

Bəlkə də böyüməyin ilk əlaməti elə budur: əvvəllər bizi qoruyan insanların da qorunmağa ehtiyacı olduğunu görmək.

Uşaqlıqda evə qayıtmaq kifayət edirdi. Süfrə hazır olurdu, paltarlarımız təmiz olurdu, xəstələnəndə kimsə başımızın üstündə dayanırdı. Biz bunların necə baş verdiyini düşünmürdük. Həyat sanki öz-özünə qurulurdu.

Sonra bir gün həmin işlərin arxasında bir insanın zəhmətinin dayandığını anlayırıq.

Evin işıqları öz-özünə yanmır. Süfrə öz-özünə açılmır. Soyuducuda yemək öz-özünə yaranmır. Uşaqlıqda görünməyən məsuliyyətlər böyüdükcə görünməyə başlayır.

Və həyat əvvəlkindən bir qədər ağır görünür.

Böyüdüyümüzü bəzən ilk maaşımızı alanda da anlamırıq. Əlimizə pul keçir və onu istədiyimiz kimi xərcləyəcəyimizi düşünürük. Sonra kirayə, yol, ərzaq, kommunal xərclər və başqa öhdəliklər ortaya çıxır. Bir vaxtlar valideynlərin “pul yoxdur” cümləsi bizə anlaşılmaz gəlirdisə, indi həmin cümlənin arxasındakı hesabı özümüz aparmağa başlayırıq.

Uşaqlıqda pul bir rəqəm idi.

Böyüklükdə isə pul vaxtdır, əməkdir, seçimdir.

Bəzən böyüdüyümüzü dostlarımızla münasibət dəyişəndə anlayırıq. Əvvəllər hər gün görüşdüyümüz insanlar bir müddət sonra aylarla görünmür. Hamının işi, ailəsi, qayğıları olur. Görüşmək üçün “nə vaxt boşsan?” sualını verməyə başlayırıq.

Əvvəllər dostluq üçün vaxt axtarmırdıq.

İndi vaxt tapmaq dostluğun bir hissəsinə çevrilir.

Ən qəribəsi isə budur ki, insan böyüdükcə uşaqlıqda səbirsizliklə gözlədiyi şeylərin heç də hamısını istəmədiyini anlayır. Böyük olmaq azadlıq kimi görünürdü. Heç kim bizə nə edəcəyimizi deməyəcəkdi. İstədiyimiz vaxt yatacaq, istədiyimiz yerə gedəcək, istədiyimizi alacaqdıq.

Sonra başa düşdük ki, azadlığın yanında məsuliyyət də gəlir.

Qərarları özün verirsənsə, nəticələrini də özün daşıyırsan.

Bəlkə də böyüməyin ən sakit anlarından biri valideynlərinin sözlərini öz cümlələrində eşitməkdir. Uşaqlıqda bizə qəribə gələn hansısa ifadəni illər sonra özümüz deyirik. O zaman anlayırıq ki, zaman yalnız bizi dəyişməyib. Biz tədricən bizdən əvvəlki nəslin yerinə keçmişik.

Bir gün evdə qərar verən tərəf sən olursan.

Bir gün xəstələnən valideyninə dərman aparırsan.

Bir gün kiçik bir uşağın əlindən tutub onu yoldan keçirirsən.

Və həmin an anlayırsan ki, bir vaxtlar sənə edilənləri indi sən başqasına edirsən.

Böyümək bəlkə də yaşın artması deyil.

Böyümək həyatın əvvəlcə bizim üçün hazırlanmış bir süfrə olduğunu düşünüb, bir gün həmin süfrəni özümüz hazırlamağa başlamaqdır.

Əvvəllər kimsə bizi gözləyirdi.

Sonra biz kimisə gözləməyə başlayırıq.

Əvvəllər “evə nə vaxt gələcəksən?” sualını bizə verirdilər.

Sonra həmin sualı biz verməyə başlayırıq.

Və bir gün uşaqlığımızın çoxdan geridə qaldığını anlayırıq. Amma bunun dəqiq hansı gündə baş verdiyini xatırlaya bilmirik.

Çünki insan bir gündə böyümür.

Bir az məsuliyyət götürəndə, bir az itirəndə, bir az anlayanda, bir az bağışlayanda, bir az da susanda böyüyür.

Bəlkə də böyüdüyümüzü ilk dəfə güzgüdə yox, həyatın içində anlayırıq.

Bir vaxtlar bizi qoruyan insanların artıq yaşlandığını görəndə.

Bir vaxtlar bizi gözləyənlərin indi bizi gözlədiyini hiss edəndə və ən əsası, artıq özümüzdən başqa heç kimin bizim yerimizə yaşaya bilməyəcəyini başa düşəndə.