Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Brüssel Budapeşt xətti: təsir mexanizmləri və alternativ model iddiası

Brüssel Budapeşt xətti: təsir mexanizmləri və alternativ model iddiası

Bakivaxti portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Son dövrlərdə ABŞ siyasi dairələrində səsləndirilən bəyanatlar, xüsusilə J. D. Vens tərəfindən irəli sürülən “xarici intellektual müdaxilə” iddiaları Avropa İttifaqı daxilindəki daxili siyasi gərginlikləri yenidən gündəmə gətirib. Bu müzakirələrin mərkəzində isə Avropa İttifaqı ilə Macarıstan arasında davam edən ziddiyyətlər dayanır.

Brüsselin siyasi, iqtisadi və institusional təsir alətləri, milli suverenlik xəttini prioritet götürən hökumətlərlə münasibətlərdə daha sərt şəkildə özünü göstərir. Eyni zamanda, Mərkəzi Avropada formalaşan alternativ siyasi yanaşmalar və bu ölkələrin türk dünyası ilə artan əlaqələri məsələyə yeni geosiyasi ölçü qazandırır.

Bu kontekstdə mövzunu Bakıvaxtı.az-a şərh edən siyasi şərhçi Ruslan Zəngəzur bildirib ki,Brüsselin təsir mexanizmləri əsasən üç istiqamətdə cəmlənir: maliyyə rıçaqları, normativ-hüquqi təzyiq və informasiya mühiti üzərindən təsir:

“Birinci istiqamətdə Avropa fondları və subsidiya mexanizmləri vasitəsilə hökumətlərin davranışına təsir göstərmək cəhdləri müşahidə olunur.

İkinci olaraq, hüququn aliliyi və demokratik standartlar adı altında siyasi qərarlara müdaxilə xarakteri daşıyan monitorinqlər və sanksiya təhdidləri ön plana çıxır.

Üçüncü istiqamət isə media, akademik çevrələr və vətəndaş cəmiyyəti institutları vasitəsilə ictimai rəyin formalaşdırılmasıdır”.

Onun sözlərinə görə, bu elementlərin kombinasiyası klassik hərbi müdaxilə olmasa da, hibrid təsir metodologiyasına uyğun gəlir. Lakin bunu tam mənada “müdaxilə” adlandırmaq üçün hüquqi əsaslar mübahisəli olaraq qalır, çünki bu mexanizmlər rəsmi inteqrasiya çərçivəsində həyata keçirilir.

Avropa İttifaqı daxilində Macarıstan, Çexiya və Slovakiya kimi ölkələrin milli maraq əsaslı siyasətinin Brüssel tərəfindən təhlükə kimi qəbul olunmasından danışan müsahibimiz qeyd edib ki, bu ölkələrin siyasəti Brüsselin inteqrasiya modelinə tam uyğun gəlmədiyi üçün sistemdaxili disbalans yaradır. Əsas məsələ odur ki, bu dövlətlər milli suverenliyi daha prioritet hesab edir və vahid qərar mexanizmlərində tam konsensusdan yayınırlar. Bu isə Avropa İttifaqının vahid siyasi xətt formalaşdırmaq qabiliyyətini zəiflədir.

Siyasi şərhçiyə görə, digər tərəfdən, bu yanaşma müəyyən mənada “suveren demokratiya” modeli kimi təqdim olunur:

“Bu model liberal institusional çərçivədən fərqli olaraq daha çox milli identiklik və daxili siyasi legitimliyə söykənir. Brüssel isə bunu sistem üçün potensial domino effekti yarada biləcək alternativ xətt kimi qiymətləndirir. Ona görə də bu siyasət yalnız daxili fərqlilik deyil, həm də institusional çağırış kimi qəbul olunur”.

R.Zəngəzur deyib ki, Macarıstanın türk dünyası ilə yaxınlaşması onun xarici siyasətində çoxvektorlu yanaşmanın gücləndiyini göstərir. Bu isə Avropa İttifaqının daxili koordinasiya mexanizmləri baxımından əlavə risklər yaradır. Xüsusilə enerji, nəqliyyat və ticarət marşrutları kontekstində alternativ geosiyasi platformaların güclənməsi Brüsselin maraqlarına tam uyğun gəlmir:
“Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlıq yeni iqtisadi və siyasi imkanlar açır ki, bu da Avropa mərkəzli inteqrasiya modelinə paralel xətt formalaşdırır. Brüsseldə əsas narahatlıq bu əlaqələrin gələcəkdə siyasi koordinasiyaya çevrilə bilməsi ehtimalıdır. Eyni zamanda, bu proses Avropa daxilində strateji loyallıq məsələsini də gündəmə gətirir. Bu səbəbdən Macarıstanın bu istiqamətdə aktivliyi diqqətlə izlənilir”.

“Corc Soros ilə əlaqələndirilən təsir alətləri  - QHT-lər, media və digər mexanizmlər vasitəsilə Macarıstana təzyiq iddialarını necə qiymətləndirmək olar” sualını cavablandıran həmsöhbətim bildirib ki, bu məsələ daha çox siyasi diskursun bir hissəsi kimi çıxış edir və müxtəlif tərəflər tərəfindən fərqli şəkildə şərh olunur. Doğrudur, beynəlxalq fondlar və QHT-lər müəyyən dəyərlər və prinsiplər əsasında fəaliyyət göstərirlər və bu fəaliyyət bəzən daxili siyasətə təsir kimi qiymətləndirilir. Ddiyinə görə, media və vətəndaş cəmiyyəti institutları vasitəsilə ictimai rəyə təsir imkanları da danılmazdır:

“Lakin bu təsirin koordinasiyalı siyasi müdaxilə olub-olmaması barədə yekdil fikir yoxdur. Macarıstan hökuməti bunu milli suverenliyə təhdid kimi təqdim edir, qarşı tərəf isə bunu demokratik dəstək mexanizmi kimi izah edir. Reallıqda isə burada həm ideoloji, həm də geosiyasi maraqların toqquşması müşahidə olunur. Bu səbəbdən məsələni yalnız bir tərəfin prizmasından qiymətləndirmək obyektiv nəticə vermir”.

Zülfü Məmmədov

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:160
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 10 Aprel 2026 13:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see264

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see257

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see253

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see251

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see246

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see239

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see235

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see231

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see222

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see213

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see207

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see202

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see199

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see197

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see197

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see194

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see193

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see186

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri