Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Bu iki yırtıcının ortaq cəhəti alimləri təəccübləndirdi

Bu iki yırtıcının ortaq cəhəti alimləri təəccübləndirdi

Icma.az bildirir, Olke.az saytına əsaslanaraq.

Pişiklər və böyük ağ köpəkbalıqlarının gözlənilmədən ortaq bir xüsusiyyəti ortaya çıxıb.

Ölkə.az-ın məlumatına görə, tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, bir-birindən fərqli görünən bu heyvanların ortaq cəhətləri var - onların gözləri qaranlıqda parlayır. Üstəlik, yeni araşdırmalar bunun əslində eyni səbəbdən baş verdiyini göstərir.

Əlinizdə fənərlə okeanın ən dərin, ən qaranlıq hissəsində üzsəniz və böyük bir ağ köpəkbalığı ilə qarşılaşsanız, onun gözlərinin parıldadığını görəcəksiniz. Böyük ağ köpəkbalıqlarının qaranlıqda insanlardan 10 dəfə daha yaxşı görə bildiyinə inanılır. Yeni araşdırmada alimlər bu qorxulu parıltının köpəkbalıqlarının gözlərinin maraqlı bir xüsusiyyətini üzə çıxardığını və bunun ev pişiklərinin gözlərinin parıldamasına səbəb olan eyni mexanizmdən qaynaqlandığını bildirirlər.

Sözgedən sirr “tapetum lucidum” adlanan bir struktura əsaslanır — bu, latınca “parlaq təbəqə” deməkdir. Bu təbəqə torlu qişanın (retina) arxasında yerləşir və işığı əks etdirən bir “batut” kimi fəaliyyət göstərir: torlu qişadan keçən zəif işığı geri əks etdirərək fotoreseptor hüceyrələrə ikinci dəfə işığı tutmaq imkanı verir.

Tapetum lucidum effekti belə gözə sahib olanlara inanılmaz gecə görmə qabiliyyəti bəxş edir. Maraqlıdır ki, bu xüsusiyyət müxtəlif növ heyvanlarda müşahidə olunur və bu səbəbdən də həm böyük ağ köpəkbalıqları kimi heyrətamiz yırtıcılarda, həm də evlərimizdə bizimlə yaşayan pişiklərdə olması təəccüblü deyil.

Məlumdur ki, böyük ağ köpəkbalıqları (Carcharodon carcharias) əsasən sübh və günbatan vaxtı ova çıxırlar — bu zaman sualtı işıq səviyyəsi az olur. Bu vaxt ov üçün əlverişlidir, çünki bu zaman ov heyvanları yırtıcını görməkdə çətinlik çəkir. Bununla belə, zəif işıq yırtıcının da görmə imkanlarını məhdudlaşdıra bilərdi, lakin böyük ağ köpəkbalıqları bu problemi təkamül yolu ilə həll ediblər. Alimlərin fikrincə, onların gecə görmə qabiliyyəti insanlarınkından 10 dəfə güclüdür.

Onların tapetum lucidum-u guanin kristallarından ibarətdir. Bu isə qədim bir xüsusiyyət hesab olunur: dərin suda yaşayan balıqlar bu kristallar vasitəsilə işığı müxtəlif yollarla idarə ediblər. Məsələn, pişiklərin tapetum lucidum-u riboflavin-sink kristallarından təşkil olunub və bu onlara gecə, Ay işığında ov edərkən torpaqda görmə imkanı verir.

Alimlər hesab edirlər ki, köpəkbalıqları və pişiklərin göz quruluşundakı bu oxşarlıq konvergent təkamülün nümunəsidir — bu zaman bir-biri ilə qohum olmayan iki heyvan qrupu eyni problemi eyni yolla həll edir. Bəs bu inkişafın arxasındakı hərəkətverici qüvvə nə olub? Alimlər düşünürlər ki, bu, çox güman ki, aşağı işıq şəraiti olub. Nəticədə isə zəif işığı fotoreseptorlara geri əks etdirən kristal təbəqə yaranıb ki, bu da heyvanların ətraf mühiti daha yaxşı görməsinə imkan verir.

Lakin bu inanılmaz gecə görməsi müəyyən mənfi cəhətlərlə müşayiət olunur. Belə ki, böyük ağ köpəkbalığının görməsi daha bulanıq sayılır, pişiklər isə bu xüsusiyyətə görə parlaq işıqda daha pis görürlər — bu da təbii ki, bir növ kompromis hesab olunur.

Həmidə İbrahimova

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 11 İyul 2025 11:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri