Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Bu iki yırtıcının ortaq cəhəti alimləri təəccübləndirdi

Bu iki yırtıcının ortaq cəhəti alimləri təəccübləndirdi

Icma.az bildirir, Olke.az saytına əsaslanaraq.

Pişiklər və böyük ağ köpəkbalıqlarının gözlənilmədən ortaq bir xüsusiyyəti ortaya çıxıb.

Ölkə.az-ın məlumatına görə, tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, bir-birindən fərqli görünən bu heyvanların ortaq cəhətləri var - onların gözləri qaranlıqda parlayır. Üstəlik, yeni araşdırmalar bunun əslində eyni səbəbdən baş verdiyini göstərir.

Əlinizdə fənərlə okeanın ən dərin, ən qaranlıq hissəsində üzsəniz və böyük bir ağ köpəkbalığı ilə qarşılaşsanız, onun gözlərinin parıldadığını görəcəksiniz. Böyük ağ köpəkbalıqlarının qaranlıqda insanlardan 10 dəfə daha yaxşı görə bildiyinə inanılır. Yeni araşdırmada alimlər bu qorxulu parıltının köpəkbalıqlarının gözlərinin maraqlı bir xüsusiyyətini üzə çıxardığını və bunun ev pişiklərinin gözlərinin parıldamasına səbəb olan eyni mexanizmdən qaynaqlandığını bildirirlər.

Sözgedən sirr “tapetum lucidum” adlanan bir struktura əsaslanır — bu, latınca “parlaq təbəqə” deməkdir. Bu təbəqə torlu qişanın (retina) arxasında yerləşir və işığı əks etdirən bir “batut” kimi fəaliyyət göstərir: torlu qişadan keçən zəif işığı geri əks etdirərək fotoreseptor hüceyrələrə ikinci dəfə işığı tutmaq imkanı verir.

Tapetum lucidum effekti belə gözə sahib olanlara inanılmaz gecə görmə qabiliyyəti bəxş edir. Maraqlıdır ki, bu xüsusiyyət müxtəlif növ heyvanlarda müşahidə olunur və bu səbəbdən də həm böyük ağ köpəkbalıqları kimi heyrətamiz yırtıcılarda, həm də evlərimizdə bizimlə yaşayan pişiklərdə olması təəccüblü deyil.

Məlumdur ki, böyük ağ köpəkbalıqları (Carcharodon carcharias) əsasən sübh və günbatan vaxtı ova çıxırlar — bu zaman sualtı işıq səviyyəsi az olur. Bu vaxt ov üçün əlverişlidir, çünki bu zaman ov heyvanları yırtıcını görməkdə çətinlik çəkir. Bununla belə, zəif işıq yırtıcının da görmə imkanlarını məhdudlaşdıra bilərdi, lakin böyük ağ köpəkbalıqları bu problemi təkamül yolu ilə həll ediblər. Alimlərin fikrincə, onların gecə görmə qabiliyyəti insanlarınkından 10 dəfə güclüdür.

Onların tapetum lucidum-u guanin kristallarından ibarətdir. Bu isə qədim bir xüsusiyyət hesab olunur: dərin suda yaşayan balıqlar bu kristallar vasitəsilə işığı müxtəlif yollarla idarə ediblər. Məsələn, pişiklərin tapetum lucidum-u riboflavin-sink kristallarından təşkil olunub və bu onlara gecə, Ay işığında ov edərkən torpaqda görmə imkanı verir.

Alimlər hesab edirlər ki, köpəkbalıqları və pişiklərin göz quruluşundakı bu oxşarlıq konvergent təkamülün nümunəsidir — bu zaman bir-biri ilə qohum olmayan iki heyvan qrupu eyni problemi eyni yolla həll edir. Bəs bu inkişafın arxasındakı hərəkətverici qüvvə nə olub? Alimlər düşünürlər ki, bu, çox güman ki, aşağı işıq şəraiti olub. Nəticədə isə zəif işığı fotoreseptorlara geri əks etdirən kristal təbəqə yaranıb ki, bu da heyvanların ətraf mühiti daha yaxşı görməsinə imkan verir.

Lakin bu inanılmaz gecə görməsi müəyyən mənfi cəhətlərlə müşayiət olunur. Belə ki, böyük ağ köpəkbalığının görməsi daha bulanıq sayılır, pişiklər isə bu xüsusiyyətə görə parlaq işıqda daha pis görürlər — bu da təbii ki, bir növ kompromis hesab olunur.

Həmidə İbrahimova

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:190
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 11 İyul 2025 11:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see412

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see331

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see311

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see306

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see295

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see288

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see285

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see280

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see266

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see265

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see256

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see241

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see236

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see225

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see221

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see200

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see198

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see190

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see181

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri