Icma.az
close
up
RU
Büdcənin Neft Fondundan asılılığı qutaracaqmı? TƏHLİL

Büdcənin Neft Fondundan asılılığı qutaracaqmı? TƏHLİL

Azvision saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Cari ilin dövlət büdcəsində DNF-dan transfert 14 milyard 481 milyon manat məbləğində təsdiq olunduğu halda, 2026-cı ilin büdcəsində bu rəqəm 12 milyard 750 milyon manat, yəni təqribən 12% az nəzərdə tutulub. Halbuki, növbəti ilin dövlət büdcəsinin gəlirləri 38 milyard 423 milyon manat proqnozlaşdırılır ki, bu da 2025-ci ilin təsdiq olunmuş göstəricisi ilə müqayisədə 67 milyon manat və ya 0,2%, 2024-cü ilin icra göstəriciləri ilə müqayisədə isə 1 milyard 261 milyon 200 min manat və ya 3,4% çox deməkdir. Xatırladım ki, indiyədək DNF-dan dövlət büdcəsinə heç vaxt bu il nəzərdə tutulduğu qədər, yəni, 14 milyard 481 milyon manat məbləğində transfert həyata keçirilməyib.
Yeri gəlmişkən, keçən ilin dövlət büdcəsinə ilin ortasında yenidən baxılan zaman gəlirlər proqnozlaşdırılandan 2 milyard 18 milyon manat və ya 6.4% artırılaraq 36 milyard 35 milyon 300 min manat edilərkən bunun DNF-dan əlavə transfert hesabına olmadan həyata keçirilməsini müsbət qiymətləndirmişdim. Ona görə ki, 2023-cü ildə analoji halda DNF-dən transfert təsdiq olunandan 457 milyon 700 min manat və yaxud 4,05% artırılmışdı. 2022-ci ildəsə Fonddan büdcəyə nəzərdə tutulan 12 milyard 710 milyon manat transfert həcmi 1 milyard 192 milyon 500 min manat azaldılmışdı ki, nəticədə də DNF-dən köçürmə 2020-ci və 2021-ci illərdəkindən də aşağı səviyyəyə enmişdi. Bu da xərclərin artması fonunda böyük hadisə və addım idi.
Ümumiyyətlə, 2021-ci və 2020-ci ildə dövlət büdcəsinə DNF-dan transfert eyni məbləğdə, - 12 milyard 200 milyon manat təsdiq edilmişdi ki. 2022-ci ilin dövlət büdcəsində isə əvvəlki illərdəkindən bir qədər çox, - 510 milyon manat və ya 4,2% çox proqnozlaşdırılırdı. Bundan əlavə, 2021-ci ildə Fonddan transfert ilin sonuna ümumiyyətlə 850 milyon manat az həyata keçirilmişdi. Bunu xatırlamaqda məqsədim budur ki, neftin dünya bazar qiyməti neçə illərdir həm dövlət, həm də Fondun büdcəsində nəzərdə tutulandan yüksək səviyyədə dalğalandığından, digər tərəfdən isə qeyri-neft-qaz sektorundan gəlirlərin və yığımın da durmadan artıq təşkil etməsi səbəbindən DNF üzrə transfert məbləğini əslində, azaltmaq siyasəti seçilmişdi. Cari ildəsə buna zidd rəqəm müəyyən olunmuşdu.
Odur ki, növbəti ildə, yəni 2026-cı ildə dövlət büdcəsinə transfertin cari il üzrə təsdiq olunandan 12% də varsa az təşkil edəcəyini həmin siyasətə qayıdış kimi qiymətləndirmək olar. Ən təqdirəlayiq hal isə ondan ibarətdir ki, bu siyasətin növbəti üç ildə də, yəni 2027-2029-cu illərdə də davam etdiriləcəyi nəzərdə tutulur. Əgər bu, baş verərsə və ümumiyyətlə, sözügedən tendensiya davamlı xarakter daşıyarsa növbəti onilliyin birinci yarısında dövlət büdcəmizin Neft Fondundan asılılığına son qoyulacaq.
Lakin bunun üçün büdcə gəlirlərinin artması prosesinin, başqa sözlə desəm, dövlət büdcəsinin inkişaf dinamikasının DNF-dan transfertsiz məbləğ üzərində köklənməsi və məhz, bu dayağa söykənməsi lazımdır. Qeyd edim ki, DNF-dən transfertsiz büdcə gəlirləri 2023-cü ildə 23,5 milyard manat, 2024-cü ildə 23,6 milyard manat olduğu halda, 2025-ci ildə 23,8 milyard manat proqnoz edilib. Gələn il isə bu rəqəm 25,6 milyard manat təşkil edəcək.
Ancaq bir nüans var. O da bundan ibarətdirdir ki, neftin dünya bazarlarında qiyməti yüksək olarsa dövlət büdcəsinə transfert artırılmasa yaxşıdır.

Pərviz Heydərov
Xüsusi olaraq AzVision.az üçün
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:262
embedMənbə:https://azvision.az
archiveBu xəbər 05 Oktyabr 2025 20:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see306

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see298

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see263

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see246

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see245

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see242

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see235

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see228

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see228

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see221

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see204

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see203

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see202

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see201

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see196

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see195

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see193

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see187

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see185

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri