Bütün günü yuxulayanlar qaraciyərini yoxlatsın

Gündüz yuxululuğu və yağlı qaraciyər xəstəliyinin əlaməti ola bilər.

Medicina.az xəbər verir ki, Piroqov Universitetinin Storojakov Xəstəxana Terapiyası kafedrasının dosenti Anna Tixomirovanın sözlərinə görə,

yuxunun keyfiyyəti qaraciyərin sağlamlığından çox asılıdır, ona görə də yuxu problemləriniz varsa, nevroloqla yanaşı, hepatoloqa müraciət etməyə dəyər.

"Qaraciyər bədənin "daxili saatının" və ya sirkad ritmlərinin qorunmasında əsas rol oynayır. Qaraciyər hüceyrələrində bədənin sirkadian ritmlərinin tənzimlənməsinə kömək edən xüsusi reseptorlar var. Onlar enerji metabolizmasını, yağ metabolizmasını və ən əsası yuxu üçün yuxu-oyanma dövrlərinə təsir edən hormonların ifrazını tənzimləyirlər".

Qaraciyər funksiyası pozulursa (məsələn, sirroz və ya alkoqolsuz yağlı qaraciyər xəstəliyi ilə), bu tənzimləmə mexanizmi işləməyə başlayır. Nəticədə, sirkadian ritmlər desinxronlaşır ki, bu da yuxu keyfiyyətini pozur və gündüz yuxululuğuna səbəb olur.

Qaraciyər disfunksiyası səbəbindən yuxu parçalanmış, səthi və qısa olur. Həkimin sözlərinə görə, xəstələr yuxuya getməkdə çətinlik çəkir və yorğunluq hissi keçirirlər.

"Qaraciyərin yuxuya təsiri qaraciyər sirrozu olan xəstələrdə kəskin şəkildə özünü göstərir. 2025-ci ildə dərc olunmuş icmal məqaləsinə görə, onlar yuxu pozğunluqlarından beş dəfə çox şikayətlənirlər. Sirrozda yuxu pozğunluqları tez-tez qaraciyər ensefalopatiyasının - xəstə qaraciyər tərəfindən zərərsizləşdirilməyən toksinlərin yaratdığı beyinə ziyanın inkişaf riski ilə əlaqələndirilir".

Qaraciyər və yuxu arasında da tərs əlaqə mövcuddur. Yağlı qaraciyər xəstəliyinin inkişafı və irəliləməsi üçün müstəqil risk faktoru obstruktiv yuxu apnesidir, bu zaman insanın yuxu zamanı nəfəs alması dayanır.

Aygün Musayeva