Buzlaqların əriməsi gizli təhlükəni üzə çıxardı Alimlər

Dünyanın müxtəlif bölgələrində buzlaqların sürətlə əriməsi təkcə lokal ekosistemlər üçün deyil, eyni zamanda qlobal epidemioloji vəziyyət üçün də potensial risklər yarada bilər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "earth.com” elmi portalı yeni araşdırmaya istinadla məlumat yayıb.

Alimlərin sözlərinə görə, buzlaqlar təbii "dondurucu” rolunu oynayaraq minilliklər ərzində müxtəlif bioloji materialları qoruyub saxlayır. Tədqiqatın müəlliflərindən biri Quannan Mao bildirib ki, buzlaqlar "genetik arxivlər” funksiyasını yerinə yetirir və burada antibiotiklərə davamlılıq genləri də daxil olmaqla çoxsaylı genetik məlumatlar mövcuddur. Qlobal istiləşmə nəticəsində baş verən ərimə bu arxivləri passiv vəziyyətdən çıxararaq aktiv yayılma mənbəyinə çevirir.

Geniş ictimaiyyət antibiotiklərə davamlı "superbakteriyalar” problemini əsasən müasir dövrün, tibbdə, kənd təsərrüfatında və məişətdə antibiotiklərin geniş istifadəsi ilə bağlı məsələ kimi qəbul edir. Lakin alimlər vurğulayırlar ki, təbiətdə insan müdaxiləsindən asılı olmayaraq formalaşan çoxsaylı davamlılıq genləri mövcuddur.

Əsas təhlükə ondadır ki, buzlaqlar bu genetik məlumatları böyük həcmdə saxlayır. Ərimə nəticəsində yaranan sularla bu materiallar çaylara və göllərə qarışa bilər.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, buzlaqlardan qidalanan çay və göllər milyonlarla insan üçün əsas içməli su mənbəyidir. Davamlılıq genləri bu əlaqəli su sistemlərinə daxil olduqdan sonra müasir bakteriyalarla qarşılıqlı təsirə girə və mikrob icmaları arasında yayılma riskini artıra bilər.

Alimlərin diqqət çəkdiyi digər mühüm məqam mikroorqanizmlər aləmində genlərin klassik çoxalma proseslərindən kənar yollarla da ötürülə bilməsidir. Bu xüsusiyyət antibiotiklərə davamlılıq genlərinin son dərəcə sürətlə yayılmasının əsas səbəblərindən biri sayılır.

Araşdırma müəllifləri buzlaqların öz-özlüyündə "superbakteriyalar” yaratdığını iddia etmirlər. Lakin onlar vurğulayırlar ki, davamlılıq genlərinin ətraf mühitə buraxılması, bu genlərin yüksək xəstəlik törətmə potensialına malik bakteriyalarla birləşməsi ehtimalını artırır və bu, təhlükəli kombinasiyaların yaranmasına yol aça bilər.

Aydın