“Cənnətdən gələn oğlan”: Din, hakimiyyət və vicdan arasında Kinoseans

2022-ci ildə dünya kinosunun ən diqqətçəkən siyasi dramlarından biri kimi dəyərləndirilən “Cənnətdən gələn oğlan” (ing. Boy from Heaven) filmi tamaşaçını Misirin dini və siyasi həyatının mürəkkəb və qaranlıq tərəfləri ilə üz-üzə qoyur. Misir əsilli isveçli rejissor Tarik Salehin ekranlaşdırdığı film beynəlxalq festivallarda qazandığı uğurlar və cəsarətli mövzusu ilə qısa müddətdə kino ictimaiyyətinin diqqətini cəlb edib.

Filmin dünya premyerası 2022-ci ilin may ayında keçirilən 75-ci Kann Film Festivalında baş tutub. Festivalın əsas müsabiqə proqramında nümayiş etdirilən ekran əsəri münsiflər heyəti tərəfindən yüksək qiymətləndirilib və Tarik Saleh “Ən yaxşı ssenari” mükafatına layiq görülüb. Daha sonra film İsveç tərəfindən Amerika Kino Akademiyasının “Oskar” mükafatına namizəd göstərilib və “Ən yaxşı xarici bədii film” kateqoriyasında qısa siyahıya daxil edilib. Bundan əlavə, film Avropa və Yaxın Şərqin müxtəlif festivallarında da müsbət rəylər alaraq müasir siyasi triller janrının uğurlu nümunələrindən biri kimi qəbul olunub.

Tarik Saleh son illərdə siyasi və sosial mövzulara həsr olunmuş filmləri ilə tanınır. Rejissorun bundan əvvəl çəkdiyi “Qahirə hadisəsi” filmi də beynəlxalq aləmdə geniş maraq doğurmuşdu. “Cənnətdən gələn oğlan” isə onun “Qahirə trilogiyası” adlandırılan silsiləsinin ən uğurlu hissələrindən biri hesab edilir.

Filmdə baş rolu canlandıran fələstinli aktyor Taufik Barhom sadə kəndli ailəsindən çıxaraq Qahirədəki Əl-Əzhər Universitetinə qəbul olunan Adəm obrazını böyük ustalıqla təqdim edir. Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin polkovniki İbrahim rolunda isə məşhur aktyor Fəres Fəres çıxış edir. Film boyunca İbrahimin daxili ziddiyyətləri və peşə borcu ilə vicdanı arasında qalması hadisələrin əsas hərəkətverici qüvvələrindən birinə çevrilir. Tanınmış aktyorlar Məhməd Bəkri və Məkrəm Xuri də filmdə yaddaqalan obrazlar yaradıblar.

Hadisələr İslam dünyasının ən nüfuzlu dini elm mərkəzlərindən biri sayılan Qahirədəki Əl-Əzhər Universitetində cərəyan edir. Universitetin ali dini rəhbərinin vəfatından sonra onun yerinə seçiləcək yeni şeyx uğrunda mübarizə başlayır. Bu proses təkcə dini çevrələrin deyil, həm də dövlət təhlükəsizlik orqanlarının diqqət mərkəzindədir. Hakimiyyətə yaxın qüvvələr öz namizədlərini önə çıxarmağa çalışarkən, universitet daxilində müxtəlif maraqlar toqquşur.

Kənddən gəlmiş gənc tələbə Adəm təsadüf nəticəsində universitetdə baş verən qətlin şahidinə çevrilir. Öldürülən tələbənin təhlükəsizlik orqanları üçün işlədiyi məlum olduqdan sonra Adəm də bu mürəkkəb oyunun iştirakçısına çevrilir. O, universitet daxilində baş verən hadisələr barədə məlumat toplamaq üçün gizli əməkdaşlığa cəlb edilir. Gənc tələbə zaman keçdikcə anlayır ki, ətrafında baş verənlər sadəcə bir cinayət hadisəsi deyil, dini nüfuz, siyasi hakimiyyət və dövlət maraqları arasında gedən amansız mübarizənin tərkib hissəsidir.

Filmin əsas uğurlarından biri onun yaratdığı gərgin atmosferdir. Tarik Saleh hadisələri tələsmədən inkişaf etdirir, tamaşaçını addım-addım böyük sirrin içinə çəkir. Kamera işi, musiqi tərtibatı və aktyor oyunu birlikdə filmin təsir gücünü artırır. Rejissor xüsusilə dini institutların siyasi proseslərə təsirini və dövlət strukturlarının bu proseslərdə oynadığı rolu incə detallarla göstərməyə nail olur.

Tənqidçilərin fikrincə, “Cənnətdən gələn oğlan” yalnız siyasi triller deyil, eyni zamanda vicdan, inam və şəxsi seçimlər haqqında dərin düşüncələr oyadan bir əsərdir. Filmdə əsas sual budur: insan həqiqəti bildiyi halda onu gizlətməlidirmi, yoxsa bütün təhlükələrə baxmayaraq, həqiqətin tərəfində dayanmalıdır? Adəmin keçdiyi çətin yol məhz bu sualın cavabını axtarmaq cəhdidir.

“Cənnətdən gələn oğlan” təkcə Misirdə baş verən hadisələr haqqında film deyil. Bu ekran əsəri hakimiyyət, din və insan vicdanı arasındakı mürəkkəb münasibətlərə universal baxış təqdim edir. Tarik Salehin ustalıqla qurduğu süjet göstərir ki, hakimiyyət uğrunda mübarizənin getdiyi hər yerdə həqiqət təhlükə altına düşə bilər. Lakin bəzən məhz sadə insanların cəsarəti həmin həqiqətin yaşamasını təmin edir. Elə buna görə də “Cənnətdən gələn oğlan” müasir dünya kinosunun yaddaqalan və uzun müddət müzakirə olunan filmlərindən biri hesab olunur.
“525”

https://www.youtube.com/watch?v=wuS8rFvSUx8 

https://filmix.my/film/drama/162236-v-zagovornbspv-kaire-2022.html  

https://webteizle.info/izle/dublaj/cairo-conspiracy