Çin güclü yuana baxmayaraq ixracatda rəqabət üstünlüyünü saxlayır

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Çin Xalq Bankının (ÇXB) valyuta məzənnəsinin yüksəlməsini və ixrac strukturundakı dəyişiklikləri məhdudlaşdırmaq siyasəti güclü yuanın ixracata mənfi təsirlərini azaldır.

Çinin ixracı oktyabr ayında illik müqayisədə 35,2 faiz artaraq 412,3 milyard dollara, idxal isə 41,6 faiz artaraq 307 milyard dollara çatıb. Sentyabr ayı ilə müqayisədə ixracın artım tempi yavaşlayıb, idxalın artımı isə sürətlənib.

Yaxın Şərqdəki gərginlik səbəbindən neft qiymətlərinin artması Çinin idxalını artıran ən vacib amillərdəndir. İxracın hələ də güclü olması siyasətçilərə ölkənin illik 4,5-5 faizlik artım hədəfinə çatmaq üçün mülayim iqtisadi dəstək siyasətlərini davam etdirməyə imkan verir.

Sentyabr ayında 133,5 milyard dollar olan ölkənin ticarət profisiti oktyabr ayında 105,3 milyard dollara düşüb. Çinin ticarət profisitindəki azalmanın yuanın dollara qarşı güclü göstəricilərindən təsirləndiyi düşünülür; lakin oktyabr ayında azalmaya baxmayaraq, ölkənin ticarət profisiti 10 ayda 1,04 trilyon dollara çataraq 1 trilyon dollarlıq həddi keçib.

PBK-nın bu ay xarici valyuta depozitləri üçün ehtiyat tələb nisbətini artırmaq qərarı, bunun yuanın yüksəlişini birdəfəlik dayandıra biləcəyi gözləntilərini ortaya qoyub.

Yuan/dollar məzənnəsi ilə 6,9880 səviyyəsində başlayıb və bu inkişafların təsiri ilə 2 noyabrda 6,6449 səviyyəsinə düşüb.

Asiya bazarları üzrə analitik Sadi Kaymaz bildirib ki, Çinin xarici ticarət profisitinin daralması ixracdan deyil, idxalın artmasından qaynaqlanır və xarici ticarət profisitinin yavaşlamasının məhduddur.

İxrac və valyuta məzənnələri arasındakı əlaqəyə toxunan Kaymaz, yuanın bu il dollara nisbətən təxminən 5 faiz bahalaşdığını qeyd edib. O, həmçinin yuanın Çinin ticarət tərəfdaşlarının valyuta səbətinə qarşı son dörd ildə ən yüksək səviyyədə olduğunu da qeyd edib.

Kaymaz normal şəraitdə Çin valyutasının bahalaşmasının ixracatçıların rəqabət üstünlüyünü azaltmalı olduğunu, lakin hazırda belə bir təsirin olmadığını söyləyib. Güclü yuana baxmayaraq, bu vəziyyətin hazırda ixracatçılar üçün əlverişsiz vəziyyət yaratmamasının səbəblərini izah edən Kaymaz, süni intellekt aparatlarının Çinin ixracını idarə etdiyini bildirib.

Kaymaz deyib: "Çinin çip ixracı ikiqat dəyər qazandı. Buna görə də, ixracın valyuta məzənnələrinə həssaslığı məhdud səviyyədədir."

Çində qiymətlərin ticarət tərəfdaşlarına nisbətən daha yavaş artması yuanın bahalaşmasını qismən kompensasiya edir.

Kaymaz həmçinin vurğulayıb ki, Çinin ixracında idxal olunan məhsulların payı az olmasa da, yuanın bahalaşması ilə enerji, xammal və aralıq mallar ucuzlaşır ki, bu da yuanın bahalaşmasını qismən kompensasiya edir.

Kaymaz daha sonra qeyd edib ki, Çində qiymətlərin ticarət tərəfdaşlarına nisbətən daha yavaş artması da yuanın bahalaşmasını kompensasiya edir və aşağıdakı qiymətləndirmələri edib: "Tekstil, oyuncaq və mebel kimi aşağı gəlirli sektorlar valyuta məzənnələrinə həssasdır. Həqiqətən də, bu məhsulların ixracında bir qədər yavaşlama da müşahidə olunur. Güclü yuan bu gün Çin ixracatının rəqabət qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə zəiflətmir və Çin Mərkəzi Bankının yuanın bahalaşmasını cilovlamaq səyləri də bunda rol oynayır. Bank ümumiyyətlə qəfil birtərəfli hərəkətlərə yol vermir. Buna görə də ixracatçılar zamanla valyuta məzənnəsinin bahalaşmasını mənimsəmək imkanına malikdirlər."

M.MİRZƏ
XQ