Icma.az
close
up
RU
Menu

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

Çin Ordusunun ali rəhbərliyində dərin b KONKRET

Çin Ordusunun ali rəhbərliyində dərin b KONKRET

Icma.az, Konkret.az portalına istinadən məlumat verir.

Çinin Mərkəzi Hərbi Şuranın (MHS) sədr müavini 75 yaşlı Çjan Yusya vəzifəsindən azad edilib. Bu qərar Çində böyük rezonans doğurub.

KONKRET.az xəbər verir ki, Çin Xalq Azadlıq Ordusunun (ÇXAO) ali komandanlığında dərin böhran yaşanır. Ötən həftəsonu ordu sıralarında genişmiqyaslı təmizləmələr aparılıb. Generallar Çjan Yusya və Lyu Çjənli vəzifələrindən uzaqlaşdırılıb. Bu isə ölkə elitasında ciddi hakimiyyət mübarizəsinin getdiyini göstərir. Eyni zamanda belə bir sual da yaranır: bu vəziyyət Çinin döyüş qabiliyyətinə nə dərəcədə təsir edir? Məsələn, Tayvanı güc yolu ilə ələ keçirmək niyyəti və ya başqa iri regional münaqişədə iştirak baxımından məsələ gündəmə gəlib.
75 yaşlı Çjan Yusya ölkə lideri Si Cinpinin rəhbərlik etdiyi, silahlı qüvvələrə nəzarət edən partiya strukturu olan Mərkəzi Hərbi Şuranın sədr müavini idi.

Adətən yeddi nəfərə qədər üzvdən ibarət olan MHS indi cəmi iki nəfərdən ibarətdir — Si Cinpin və general Çjan Şenmin. Digər bütün üzvlər əvvəlki həbslərdən sonra başlanan “antikorrupsiya” kampaniyası çərçivəsində vəzifələrindən kənarlaşdırılıb.
MHS milyonlarla hərbçiyə nəzarət edir və o qədər güclüdür ki, vaxtilə Den Syaopin Çində faktiki təkhakimiyyətli lider olduğu dövrdə yalnız bu qurumun sədri vəzifəsini tuturdu.

Asiya Siyasəti İnstitutunun (ASPI) eksperti Layl Morrisin sözlərinə görə, şurada yalnız Si Cinpin və bir generalın qalması misli görünməmiş haldır.

“Çin Xalq Azadlıq Ordusu xaos vəziyyətindədir”, — Morriss BBC-yə bildirib və əlavə edib ki, orduda “ciddi rəhbərlik boşluğu” yaranıb.
O, bu qədər yüksək rütbəli generalların kənarlaşdırılmasının əsl səbəbi ilə bağlı sualı cavablandırarkən deyib:
“Çoxlu şayiələr dolaşır. Hazırda nəyin doğru, nəyin yanlış olduğunu bilmirik. Amma bu, şübhəsiz ki, Si Cinpin və onun ÇXAO üzərindəki nəzarəti üçün yaxşı hal deyil”.

Sinqapur Milli Universitetinin dosenti Çonq Ca Yan da general Çjanın süqutunun real səbəbindən əmin olmadığını bildirir və bu mövzuda çoxlu şayiələrin olduğunu deyir.

“Bu, ABŞ-a nüvə sirlərinin ötürülməsindən tutmuş dövlət çevrilişi planına, müxtəlif qruplar arasında mübarizəyə qədər hər şey ola bilər. Hətta Pekində atışma olduğu barədə şayiələr də var”, — o deyib.

Ekspertin fikrincə, Çjan və Lyunun kənarlaşdırılması, eləcə də digər inanılmaz şayiələr iki məqamı önə çıxarır:

birincisi, Si Cinpin toxunulmaz olaraq qalır;

ikincisi isə Pekində informasiya əlçatanlığının ciddi şəkildə məhdud olması qeyri-müəyyənliyi artırır və şayiələri qidalandırır.
Rəsmi açıqlamada bildirilib ki, generallar Çjan və Lyu “istintaq altındadır” və “intizam və qanunun ciddi şəkildə pozulmasında” ittiham olunurlar. Bu ifadə adətən korrupsiyanın örtülü adı kimi istifadə olunur.

Qısa müddət sonra ÇXAO-nun əsas rəsmi qəzeti olan “Ciefan Cunbao” açıq şəkildə bunun korrupsiya ilə bağlı olduğunu göstərdi. Qəzetin baş məqaləsində vurğulanır ki, generalların uzaqlaşdırılması Kommunist Partiyasının “kimliyindən və vəzifəsindən asılı olmayaraq korrupsiyaya sıfır tolerantlıq” yanaşmasını nümayiş etdirir.

Bu generallara qarşı irəli sürülən konkret ittihamlar açıqlanmayıb və bəlkə də heç vaxt açıqlanmayacaq. Lakin onların açıq şəkildə istintaq altında elan edilməsi demək olar ki, onlara ən azı həbs cəzası veriləcəyini göstərir.

“Ciefan Cunbao” qəzetinin redaksiya məqaləsində artıq Çjan Yusya və Lyu Çjənli günahkar kimi təqdim olunur və bildirilir ki, onlar “Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin etimadını ciddi şəkildə tapdalayıblar” və “Mərkəzi Hərbi Şuranın əsaslarını sarsıdıblar”.
Bu generalların hədəfə alınması korrupsiya ilə əlaqəli ola bilər, lakin əvvəlki oxşar təmizləmələrin nəticələrini nəzərə alsaq, bu, hakimiyyət siyasəti ilə də bağlı ola bilər.

Si Cinpin hakimiyyətə gələndə Çində həqiqətən korrupsiya problemi var idi. Ancaq onu da tez-tez ittiham edirlər ki, o, antikorrupsiya kampaniyasından siyasi rəqibləri aradan qaldırmaq üçün istifadə edir.

Xüsusilə iddia olunur ki, o, qorxu yaradan partiya intizam nəzarəti orqanını potensial siyasi rəqibləri və ya ona tam sədaqət göstərməyən məmurları sıradan çıxarmaq üçün işə salır.

Bu üsullar Si Cinpinin ölkədə Mao dövründən bəri görünməmiş səviyyədə nəzarət qurmasına imkan verib.
Lakin bu cür idarəetmə tərzi əks-effekt də verə bilər. Məsələn, orduda şübhə və qorxu mühiti qərarvermədə ehtiyatlılığa, hətta zəifliyə gətirib çıxara bilər.

Çjan Yusyanın atası Si Cinpinin atasının inqilabi silahdaşı olub. General Çjan özü də Si-nin uzun illər yaxın müttəfiqi sayılırdı. Onların yaxın hesab edilməsi fonunda Çjanın kənarlaşdırılması göstərdi ki, heç kim özünü təhlükəsiz hiss edə bilməz.

Üstəlik, general Çjan real döyüş təcrübəsi olan nadir yüksək rütbəli zabitlərdən idi və bu, onun ordudan uzaqlaşdırılmasını daha da əhəmiyyətli edir.

Layl Morrisin sözlərinə görə, onun vəzifədən çıxarılması Si Cinpin üçün uzunmüddətli problemlər yaradır.

Si, bəlkə də, öz hakimiyyətini bir daha təsdiqlədi, amma bu sarsıntılar gərginliyin davam edəcəyini göstərir.

“Bu, şübhəsiz ki, Si Cinpinin reputasiyasına zərbədir və mən düşünürəm ki, onun rəhbərliyi altında ÇXAO-nu gələcəkdə ciddi sarsıntılar gözləyir”, — Morriss bildirib.

Ən yüksək rütbəli generalların təmizlənməsi növbəti pillədəki zabitləri də düşündürür: “Növbəti kim olacaq?” Yuxarıdakıların aqibətini görənlər karyera yüksəlişindən çəkinə bilər, çünki hər an Si Cinpinin antikorrupsiya kampaniyasının hədəfinə çevrilə bilərlər.
Bütün bunlar Pekinin Tayvana təzyiqləri artırdığı, özünüidarə edən adanı bir gün güc yolu ilə ələ keçirmək hədələri fonunda baş verir.
Analitiklər hələ bu təmizləmələrin belə bir ehtimala nə dərəcədə təsir etdiyini qiymətləndirməlidirlər, baxmayaraq ki, bəziləri bunun Pekinin ambisiyalarına ciddi təsir etmədiyini düşünür.

“Bu təmizləmə Çinin Tayvan üzərində nəzarət qurmaq istəyinə təsir etmir. Bu, bütövlükdə Çin Kommunist Partiyasından və xüsusən də Si Cinpindən asılıdır”, — professor Çonq deyir.

Onun sözlərinə görə, təmizləmə əməliyyat qərarlarına təsir göstərə bilər:

“Hərbi rəhbərlikdə peşəkarların olmaması və ya qorxudulmuş peşəkarlar fonunda Tayvanla bağlı eskalasiya və aqressiya qərarları daha çox Si Cinpinin şəxsi üstünlüklərindən və meyllərindən asılı olacaq”.

Natiq Səlim,
KONKRET.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:233
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 23:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see353

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see327

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see287

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see278

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see271

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see262

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see260

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see256

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see251

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see247

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see243

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see240

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see234

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see232

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see231

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see229

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see225

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see219

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see217

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see216
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri