“Climate Focus: Dünya 8,1 milyon hektar meşə sahəsini həmişəlik itirib

Bakı, 14 oktyabr, AZƏRTAC

2025-ci ilin Meşə Bəyannaməsinə əsasən, dünya 2030-cu ilə qədər meşələrin qırılmasına son qoymaq kimi qlobal məqsədə doğru yoldan əhəmiyyətli dərəcədə kənardadır. İtkilər, ilk növbədə, kənd təsərrüfatının genişləndirilməsi və meşə yanğınları səbəbindən baş verib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, “Climate Focus” konsaltinq şirkətinin hesabatına görə, təkcə 2024-cü ildə dünya 8,1 milyon hektar meşə sahəsini həmişəlik itirib ki, bu da təxminən İngiltərənin sahəsinə bərabərdir. Bu göstərici 140-dan çox ölkənin 2021-ci ildə qəbul etdiyi meşələrdən və əkin sahələrindən istifadə üzrə Qlazqo Bəyannaməsinin hədəflərindən 63% geri qalır.

Yanğınlar bütün dünyada 6,73 milyon hektar ərazini əhatə edən meşələrin tələf olmasının əsas səbəbidir. “Reuters”in məlumatına görə, Amazon tropik meşələri xüsusilə ağır zərbə alıb, yanğınların 2024-cü ildə atmosferə təxminən 800 milyon metrik ton CO2 buraxdığı təxmin edilir.

“Böyük yanğınlar əvvəllər istisna idi, indi isə normaya çevrilib. Həm də bu yanğınlar bir çox halda insan fəaliyyəti nəticəsində baş verir”, -deyə Meşə Bəyannaməsinin aparıcı müəllifi Erin Matson bildirib. O əlavə edib: “Onlar iqlim dəyişikliyinin yaratdığı quraqlıq və qanunlara ciddi əməl edilməməsi ilə əlaqələndirilir”.

Əvvəlki hesabatlarda, həmçinin Amazondakı yanğınların misli görünməmiş meşə itkisinə səbəb olduğu, Braziliyanın tropik meşə itkisinə görə dünyada liderlik etdiyi və Boliviyanın meşə itkisinin 2024-cü ilə qədər 200% artacağı bildirilirdi.

Builki Qlobal Meşə Qiymətləndirməsi də müəyyən edib ki, son on ildə orta hesabla illik qlobal meşələrin qırılmasının 86%-i davamlı kənd təsərrüfatı fəaliyyəti hesabına baş verib. Bundan əlavə, qızıl və kömür hasilatı meşələrin yox olmasının artan səbəbləri kimi göstərilir.

Meşələrin mühafizəsi və bərpası üçün beynəlxalq dövlət maliyyəsi ildə orta hesabla cəmi 5,9 milyard dollar təşkil edib. Hesabata görə, 2030-cu il hədəflərinə nail olmaq üçün 117-299 milyard dollar arasında maliyyə vəsaiti tələb olunacaq.

Matson noyabr ayında Braziliyada başlayacaq BMT-nin iqlim dəyişikliyi üzrə COP30 konfransı zamanı meşə itkisini dayandırmaq üçün uzunmüddətli meşə maliyyələşdirməsində 125 milyard dollar toplamaq məqsədi daşıyan həmin ölkənin təklif etdiyi “Rainforests Forever” fonduna işarə edib.