COP29da iqlim maliyyəsinin 3 dəfə artırılmasına nail olan Azərbaycan növbəti zəfərə imza atdı DEPUTAT

"Əvvəlki iqlim maliyyəsinin 3 dəfə artırılmasına nail olan Azərbaycan növbəti zəfərə imza atdı. Bakı maliyyə hədəfi bundan sonra istinad nöqtəsi olmaqla tarixə adını yazdırdı".

Bunu Sonxeber.az-a danışan deputat Pərvanə Vəliyeva bildirib.

Deputat qeyd edib ki, Bakı COP29 sədrliyinin 48 saatlıq intensiv diplomatiyasının məhsulu olaraq yeni maliyyə hədəfinin son anda 50 milyard daha artırılaraq - 300 milyardda qərarlaşmasına nail oldu və bu sahədə nail oluna biləcək ən yaxşı nəticə əldə olundu:

"Bakı maliyyə hədəfi 1.3 trilyon olaraq tarixə adını yazdırdı.

Bakı Maliyyə Hədəfi

İnkişaf etmiş ölkələrin inkişaf etməkdə olan ölkələrə iqlim fəaliyyəti üçün ildə 2035-ci ilədək hər il ən azı 300 milyard ABŞ dolları məbləğində yardımı təmin etməsi və bunun 2035-ci ilədək hər il 1.3 trilyona çatdırılması nəzərdə tutulur. Bakı intensiv, çoxtərəfli diplomatiya ilə gözləniləndən daha artığına nail oldu.

Yeni İqlim Maliyyə Məqsədinin qəbulu iqlim dəyişikliyinə qarşı qlobal mübarizədə transformativ bir addımdır. Bu iddialı hədəfin dünyanın iqlim böhranını həll etmək üçün resursları hansı mexanizmlə səfərbər etməsi ilə bağlı çevik və geniş təsirləri olacaqdır.

Qısa müddətli dövrdə bu yeni məqsəd güclü öhdəlik siqnalı verir. O, fəlakətin bərpasından tutmuş gələcək iqlim sarsıntılarına qarşı dayanıqlılığın yaradılmasına qədər iqlim dəyişikliyinin həssas dövlətlərin aktual ehtiyaclarını ödəmək üçün daha çox vəsaitin olmasını təmin edir. Qısa müddətdə inkişaf etmiş ölkələr öz maliyyə öhdəliklərini yerinə yetirmək üçün öz büdcə prioritetlərində lazımi düzəlişlər etməlidirlər, əks halda, inkişaf etməkdə olan ölkələrin artan təzyiqi ilə üzləşəcəklər. Eyni zamanda, bu artırılmış maliyyə hədəfi əhəmiyyətli özəl investisiyaları cəlb etməyə, dövlət maliyyəsindən əlavə, özəl sektordan daha çox iştirak cəlb etməsi gözlənilir. Maliyyələşdirmədəki bu artım inkişaf etməkdə olan ölkələrə iqlim dəyişmələrinin təsirlərinin azaldılması və uyğunlaşma səyləri ilə bağlı sürətli tədbirlər görməyə imkan verəcək. Uzunmüddətli perspektivdə yeni maliyyə hədəfi davamlı və dayanıqlı qlobal iqtisadiyyata keçidi sürətləndirəcək.

Artan maliyyə axınları 2030-cu ilə qədər bərpa olunan enerji, dayanıqlı kənd təsərrüfatı və iqlimə davamlı infrastrukturun geniş şəkildə tətbiqinə təkan verəcək. Bu maliyyə hədəfi, həmçinin, qlobal maliyyə sistemlərini yenidən formalaşdırmaq, iqlim mülahizələrini iqtisadi strategiyalara daxil etmək və özəl sektor tərəfdaşlıqları vasitəsilə innovasiyaları təşviq etmək potensialına malikdir. İtki və Zərər Fondunun tam işlək vəziyyətə gətirilmişdir".

Deputat vurğulayıb ki, ötən COP-da dünyada baş verən iqlim dəyişmələri ilə bağlı fəlakətlərin səbəb olduğu itki ilə bağlı zərərin kompensasiya edilməsi ilə bağlı Paris Sazişin tələbi olan bu fondun yaradılmasına nail olunmuşdu və fonda hamilik etməsi üçün Dünya Bankı seçilmişdi:

"Lakin prosesin illərdir uzanması bu sahədə SİDS və LDC-lərə maliyyə yardımının əlçatanlığını çətinləşdirirdi. Bu baxımdan COP29 Sədrliyi sentyabr ayında bu fondun 3-cü idarə heyəti iclasına ev sahibliyi etdi və Bakıda bir çox strateji qərarlar qəbul edildi. Fonda icraçı direktorun seçilməsi, Ev sahibi ölkənin Filippin olaraq müəyyənləşdirilməsi və Dünya Bankı ilə Fondun İnam razılaşmasının (Trustee Agreement) imzalanması məhz COP29 sədrliyinin təşəbbüsü və səyləri nəticəsində baş tutdu. Bu strateji qərarlar sözügedən fondun işlək vəziyyətə gəlməsini daha da tezləşdirdi və COP 2025-ci ildən bu fondun tam təşəkkülü fəaliyyətə başlaması üçün konsensus əldə etdi. 6-cı maddənin qəbul edilməsi ilə bağlı uğur əldə edildi

COP29 BMT çərçivəsində yüksək inteqrasiya edilmiş karbon bazarlarına dair 6-cı maddə üzrə danışıqların yekunlaşması üçün on il davam edən gözləntilərə son qoydu. Müvafiq karbon bazarlarından maliyyə axınları 2050-ci ilə qədər ildə 1 trilyon ABŞ dollarına çata bilər. Onlar, həmçinin milli iqlim planlarının həyata keçirilməsi xərclərini ildə 250 milyard ABŞ dolları həcmində azaltmaq potensialına malikdir".