Icma.az
close
up
RU
Danışıqları uzatmaq üçün diplomatik duman yaradılır ANALİTİK

Danışıqları uzatmaq üçün diplomatik duman yaradılır ANALİTİK

Sherg.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Konstitusiya dəyişmədən heç bir sülh sənədi tamhüquqlu ola bilməz


“Ermənistan hökumətinin "sülhə hazırıq" mesajları Qərb auditoriyasına hesablanmış görüntüdür”

Hələlik Ermənistan və Azərbaycan sülh sazişinin imzalanma yeri və tarixi barədə qərar verməyib. Bu barədə Ermənistan xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan bildirib. Nazir bəyan edib ki, imzalanma üçün dəqiq tarix və ya yer yoxdur. Onun sözlərinə görə, İrəvan sülh sazişinə harada və nə vaxt imza atmaqla bağlı məsləhətləşmələrə başlamağa hazırdır: "Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh artıq bir reallıqdır və sazişin imzalanması sadəcə texniki məsələ ola bilər". Məlum olduğu kimi Kreml son günlərdə Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin sülh müqaviləsinin Moskvada imzalanması uğrunda mübarizəyə başlayıb. Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Mixail Qaluzinin "Moskva Azərbaycan və Ermənistanın sülh sazişi imzalaması üçün öz ərazisini təqdim etmək təklifini qüvvədə saxlayır" açıqlaması da bundan xəbər verir. Rusiyalı diplomat düşünür ki, Moskva İrəvan və Bakı arasında nizamlanma prosesində böyük və təsirli rol oynayıb. Qeyd edək ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında yekun sülh sazişinin ABŞ-də, Gürcüstanda imzalanması ilə bağlı fikirlər də var. 


Siyasi şərhçi Elçin Alıoğlu "Sherg.az"a bildirib ki, Ermənistan hökumətinin "sülhə hazırıq" mesajları Qərb auditoriyasına hesablanmış görüntüdür. Ekspertin qənaətincə, A.Mirzoyanın "sazişin imzalanacağı yer və vaxt barədə dərhal məsləhətləşməyə hazırıq" deməsi, əslində, danışıqları uzatmaq üçün diplomatik duman yaratmaq cəhdidir: 

"Əgər İrəvan doğrudan da sülh istəyirsə, gərək bunun siyasi deyil, hüquqi əsasını formalaşdırsın, yəni Ermənistan Konstitusiyasını dəyişsin. Sülhün qarşısını alan təkcə köhnə düşüncə deyil. Ermənistanın ali qanunu hələ də Azərbaycanın suverenliyinə zidd müddəalar daşıyır. 1990-cı il Müstəqillik Bəyannaməsinə istinad edən preambula "Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsini" hədəf kimi saxlayır. Bu, 2025-ci ildə regionda yeni reallıqlar fonunda sadəcə arxaik deyil, təhlükəlidir. Azərbaycan üçün bu, ritorika yox, milli təhlükəsizlik məsələsidir. Konstitusiyada belə maddə olduğu müddətdə heç bir saziş davamlı ola bilməz. Çünki sonrakı hökumət həmin müddəaya istinad edib, sülhü ləğv edə bilər. Paşinyan reallıqda çıxılmaz vəziyyətdədir. Daxildə onu "Qarabağ klanı" adlanan revanşist çevrələr sıxışdırır. Xaricdə isə Qərb vasitəçiləri prosesin hərəkət etdiyini göstərmək üçün formal irəliləyiş tələb edir. Nəticədə, Ermənistanın diplomatik ritorikası praqmatik addımlarla üst-üstə düşmür. Bakı isə açıq şəkildə bəyan edir ki, söz deyil, nəticə gözlənilir. Konstitusiya dəyişməyincə, heç bir sənəd tamhüquqlu sülh kimi qəbul olunmayacaq".


Analitik hesab edir ki, əslində, prosesdə real dinamika sərhədlərin delimitasiyasından və iqtisadi əməkdaşlıqdan gəlir: 

"Qazax rayonunun dörd kəndinin qaytarılması, sərhədin 1976-cı il xəritələri əsasında müəyyənləşdirilməsi ilk praktik addımlar idi. Bu təcrübə göstərdi ki, danışıqlar yalnız konkret xəritələr və hüquqi baza üzərində aparıldıqda nəticə verir. Siyasi bəyanatlar isə bu fonu sadəcə müşayiət edir. İndi diqqət iqtisadi amillərə yönəlir. Azərbaycan Ermənistanın tranzit dəhlizindən istifadə ideyasına "sülhün iqtisadi dəyəri" kimi baxır. Paşinyanın "Sülh kəsişməsi" layihəsi reallaşarsa, İrəvan üçün real gəlir mənbəyi ola bilər. Amma bu, yalnız sabitlik və qarşılıqlı etimad şəraitində mümkündür. Yəni sülh əvvəlcə siyasi, sonra iqtisadi kapital tələb edir".


E.Alıoğlu qeyd edib ki, regional balansda əsas faktor Bakı-Ankara tandemi olaraq qalır: 

""Şuşa Bəyannaməsi" iki ölkəni təkcə hərbi-strateji müttəfiqlər deyil, həm də sülh arxitekturasının təminatçıları kimi birləşdirir. Türkiyə üçün Ermənistanla sərhədin açılması yalnız bir halda mümkündür. Əgər İrəvan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü şübhə altına alan bütün müddəalardan imtina edərsə, sərhədlər açılar. Bu, Ankaranın yox, reallığın diktəsidir. 2009-cu ilin "Sürix protokolları"nda edilən səhv təkrarlana bilməz". 


Ekspert İrəvanın 2026-cı ildə keçiriləcək Avropa Siyasi Birliyi sammitində Azərbaycan və Türkiyə prezidentlərini qəbul etməyə can atmasına da münasibət bildirib: 

"Bu, ancaq konkret dəyişikliklər fonunda baş verə bilər. Əks halda, belə dəvətlər yalnız simvolik jest kimi qalacaq. Azərbaycan və Türkiyə liderlərinin İrəvana səfəri sülhün başlanğıcı yox, nəticəsi olmalıdır. Əgər Paşinyan doğrudan da sülh istəyirsə, populizmə deyil, siyasi cəsarətə söykənməlidir. Əvvəlcə daxili sabitlik və seçki mandatı, sonra isə Konstitusiya islahatı baş verməlidir. Əks halda Ermənistan növbəti dəfə öz bəyanatlarının əsiri olacaq. Bu gün sülh sənədlərlə deyil, reallıqlarla yazılır. Qazax kəndlərinin qaytarılması, kommunikasiya layihələrinin bərpası, ticarət yollarının açılması sülhün dilidir. Əgər İrəvan bu dili öyrənməsə, regionun yeni memarlığında onun səsi sadəcə fon kimi qalacaq".

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 30 Oktyabr 2025 04:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri