“Dəli həkimi” damğasından necə qurtulaq? Psixi sağlamlıqla bağlı yeni məqam

Son beş ildə Azərbaycanda psixi sağlamlıq problemləri ilə üzləşən insanların sayı iki dəfə artıb. Bu statistika təkcə səhiyyə sisteminə deyil, bütövlükdə cəmiyyətə ciddi siqnal kimi qiymətləndirilir.

Artımın səbəbləri nədir? Cəmiyyət psixi sağlamlıq məsələsinə yetərincə həssas yanaşırmı?

Globalinfo.az-a danışan psixoterapevt Aysel Məmmədova deyib ki, psixi xəstəliklərin artmasının arxasında bir çox sosial və iqtisadi amillər dayanır. Onun sözlərinə görə, işsizlik, xüsusilə təhsilli gənclərin əmək bazarında yer tapa bilməməsi bu sahədə əsas səbəblərdəndir:

“Diplomu yeni alan gənclər işə müraciət edəndə onlardan dərhal təcrübə tələb olunur. Amma heç kim düşünmür ki, təcrübə yalnız imkan yaradıldıqda qazanılır. Gənclər özlərini cəmiyyətə faydalı etmək istəyirlər, amma bu yolda qarşılarına sədlər çıxır. Daimi qayğı, gələcəklə bağlı narahatlıq, yaşanan itkilər, emosional təzyiqlər, psixoloji yüklənmələr – bütün bunlar insan beynində yığıldıqca müəyyən psixi pozuntulara yol açır. Bu isə artıq fərdi deyil, ictimai bir problemə çevrilir”.

A.Məmmədova vurğulayıb ki, son 5-10 ildə Azərbaycanda psixoloq və ya psixiatr yardımına müraciət müəyyən qədər normallaşıb:

Həmçinin oxuyun:

APRİA layihəsinin yekunları çərçivəsində beynəlxalq sertifikatlar verildi – FOTOLAR

Aysel Məmmədova

“Halbuki əvvəllər insanlar psixiatra getməyi “dəli həkimi”nə getmək kimi görürdülər. Bu damğa hələ də cəmiyyətdə tam silinməyib. İnsanlar panik atak, depressiya və digər psixi pozuntularla mübarizə aparsalar da, bunu etiraf etməyə və mütəxəssisə getməyə utanırlar. Çox zaman fiziki əlamətlərlə – tərləmə, ürəkbulanma, yuxusuzluq, iştahasızlıq, yüksək təzyiq, şəkər, hətta saç tökülməsi kimi hallarla qarşılaşan insanlar bu simptomların psixoloji səbəblərini dərk etmirlər. Hərçənd ki, bu pozuntuların bir çoxu beyindəki kimyəvi tarazlığın pozulması, psixoloji yüklənmə və daxili gərginliklə birbaşa bağlıdır”.

Psixoterapevt deyib ki, məlumatsızlıq, stiqma və yanlış yanaşmalar nəticəsində insanlar hələ də psixoloji yardım almağı gecikdirirlər:

“Əgər xəstəliklərə daha rasional və açıq yanaşsaq, mütəxəssislər bu məsələlərə daha aydın və sadə dildə izahlar versə, insanlar da psixi sağlamlıqlarına ciddi yanaşar. Psixoloji dəstək və terapiya almaq, adi tibbi müalicə kimi təbii və vacibdir. Bu anlayış yayılarsa, cəmiyyətimiz daha sağlam olar”.

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az