Dəmir yoluna “yaşıl maliyyə”

Asiya Bankı nəqliyyatda karbon emisisyasının azaldılmasına dəstək verəcək

Asiya İnkişaf Bankı (AİB) “Azərbaycan Dəmir Yolları” (ADY) QSC-yə dekarbonizasiya layihəsinin hazırlanması məqsədilə 1,25 milyon dollar məbləğində texniki dəstək sənədini təsdiqləyib. Bank maliyyə vəsaitinin 250 min dollarını Texniki Yardım Xüsusi Fondu, 1 milyon dollarlıq hissəsini isə “Ağıllı Enerji” İnnovasiya Fondu vasitəsilə ayırıb. AİB Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat qovşaqlarında artan mövqeyini, o cümlədən “Şərq-Qərb” və “Şimal-Qərb” dəhlizləri vasitəsilə bağlantıları gücləndirərək iqtisadi dayanıqlılığı və regional inteqrasiyanı artırmaq səylərini və Orta Dəhlizdə şaxələndirici təşəbbüskarlığını xüsusi dəyərləndirərək maliyyə dəstəyi göstərib.

Asiya Bankı respublikamızın beynəlxalq logistika mərkəzi kimi özünü tam təsdiq etməklə yanaşı, nəqliyyat daşınmalarında səmərəlilik prinsiplərinə diqqyə ayırmasını, qlobal iqlim hədəflərini dəstəkləmək üçün dekarbonizasiya tədbirləri həyata keçirməsini müsbət məqamlar kimi qiymətləndirir. Azərbaycanın dəmir yolu administrasiyasının (ADY) bərpa olunan elektrik enerjisindən istifadəni artıraraq əməliyyat səmərəliliyinə nail olmaq, xərclərin azaldılmasında mühüm rol oynayan dekarbonizasiya gündəliyini gücləndirmək iradəsini dəstəkləyəcəyini bildirir. Bankın ekspertlərinin fikrincə, “yaşıl idarəetmə”yə keçid, həmçinin hava keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması, ictimai səhiyyə xərclərinin azaldılması və “təmiz enerji” sahəsində iş yerlərinin yaradılması kimi əlavə faydalar gətirəcək.

25 ildə 4,2 milyard dollar

Dünyanın ən güclü maliyyə institutlarından biri olan, Asiya və Sakit Okean regionunda inkişaf proqramlarının maliyyələşdirilməsində əsas donor kimi tanınan Asiya İnkişaf Bankı Azərbaycanla 25 ildir ki, infrastruktur, nəqliyyat, su təchizatı və enerji, maliyyə, təhsil və səhiyyə sektorlarında müxtəlif layihələrdə sıx əməkdaşlıq edir. Ötən 25 il ərzində Bank ölkəmizdə həyata keçirilən layihə və proqramların maliyyələşdirilməsində 3,2 milyard dollar vəsait ayırıb. Dövlət müəssisələri tərəfindən dövlət zəmanəti ilə təmin edilmiş kreditlər əsasında həyata keçirilən layihə və proqramlara 928,5 milyon dollar, bilavasitə özəl sektorun maliyyələşdirilməsinə 61,6 milyon dolları və əvəzsiz maliyyə vəsaitləri - qrantlar və texniki yardımlar üzrə isə 36 milyon dollar yönəldib. Ümumilikdə, Asiya Bankının bu müddət ərzində ölkəmizə ayırdığı maliyyə portfelinin həcmi 4,2 milyard dollar təşkil edib.

“Gələcək üçün dayanıqlı nəqliyyat”

Asiya İnkişaf Bankı dəmir yolu infrastrukturunun müasirləşdirilməsində aparıcı donor kimi yer alaraq Sumqayıt-Yalama dəmir yolu xəttinin yenidən qurulmasına 150 milyon dollar kredit ayırıb, dəmir yolu sektorunun maliyyə davamlılığının artırılması üzrə həyata keçirilən islahatların dəstəklənməsi məqsədilə 2017-ci ildə bank tərəfindən “Dəmir yolu sektorunun inkişafı proqramı” çərçivəsində 250 milyon dollar məbləğində krediti təmin edib.

Azərbaycanın dəmir yolu sektorunda dekorbanizasiya ilə bağlı təşəbbüslərə qoşulan Asiya Bankı “Gələcək üçün dayanıqlı nəqliyyat” proqramı üzrə ölkəmizlə əməkdaşlığa dair memorandum imzalayıb. Sənəd nəqliyyat sisteminin ekoloji tələbatlara uyğunlaşdırılması, dəmir yolunun enerji səmərəliliyinin artırılması, və “yaşıl nəqliyyat” sahələrində yeni baxışları əks etdirir. Bu anlaşmaya əsasən, AİB “Şimal-Cənub” və Orta Dəhliz çərçivəsində dəmir yolu sektorunda infrastrukturların rəqəmsallaşdırılması və “yaşıl tranzit” prinsiplərinin tətbiqində ölkəmizə zəruri maliyyə dəstəyini göstərəcək.

Beləliklə, AİB-lə yeni əməkdaşlıq strategiyası dəmir yolu nəqliyyatının “yaşıl hədəf”lərə uyğun olaraq infrastrukturların tam rəqəmsallaşmasına və karbon emisisyasının minimallaşdırılmasına səbəb olacaq.

E.CƏFƏRLİ