Dərddir, amma dərmandır da... Fotolar

Xəbər verdiyimiz kimi, səhər saatlarında Qaradağ rayonu ərazisində yerləşən Otman Bozdağ palçıq vulkanında püskürmə qeydə alınıb.

“Qafqazinfo”nun məlumatına görə, püskürmə üç fazada baş verib.

Birinci faza yerli vaxtla saat 08:27-də başlayıb və 08:37-yə qədər, yəni 10 dəqiqə davam edib. Bu mərhələdə vulkanın kraterindən alov, qaz və palçıq axınları müşahidə olunub.

Hadisə zamanı ərazidə insan itkisi və ciddi dağıntı qeydə alınmayıb.

Bəs palçıq vulkanları necə əmələ gəlir?

Yer kürəsinin dərin qatlarında baş verən təzyiq dəyişiklikləri bəzən səthdə palçıq, su və qazın birləşməsi ilə vulkana çevrilir. Bu hadisələr adi yanar vulkanlardan fərqli olaraq lavanın deyil, qaynar palçığın püskürməsi ilə müşahidə olunur. Dünyada bu tip vulkanlara ən çox rast gəlinən ölkə isə Azərbaycandır.

Azərbaycan ərazisində 400-dən çox palçıq vulkanı var. Onların böyük hissəsi Abşeron, Qobustan və Xəzərin dəniz akvatoriyasında yerləşir. Qobustanın boz qayaları arasında hər an püskürməyə hazır vulkan konusları həm yerli, həm də xarici turistlərin diqqətini çəkir. Alovlu partlayışlar və isti palçıq axınları bəzən təhlükə yaratsa da, bu vulkanlar ölkənin təbiət möcüzələri sırasındadır.

Belə vulkanlara Türkmənistan, Pakistan, Rumıniya, Kolumbiya, İtaliya və İndoneziyada da rast gəlinir.

2006-cı ildə İndoneziyanın Sidoarjo şəhərində baş verən “Lusi” adlı vulkan püskürməsi minlərlə evi torpaq altında qoymuş, onlarla insanın həyatına son qoymuşdu. O hadisə palçıq vulkanlarının nə qədər dağıdıcı gücə malik ola biləcəyini göstərmişdi.

Palçıq vulkanlarının yaratdığı təhlükələr bəzən görünməz də ola bilir.

Qazların yer səthinə çıxması yanğınlara və partlayışlara səbəb ola bilər. Püskürən palçıq isə torpağın məhsuldarlığını azaldır, su mənbələrini çirkləndirir. Metan kimi qazların atmosferə atılması havanın keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir və iqlim dəyişikliyinə töhfə verir.

Bütün bunlara baxmayaraq, palçıq vulkanları yalnız təhlükə mənbəyi deyil. Onların çıxardığı palçıq minerallarla zəngin olduğuna görə, müalicəvi məqsədlərlə istifadə olunur. Azərbaycanda Naftalan və Qobustan palçıqları dəri və oynaq xəstəliklərinin müalicəsində geniş tətbiq edilir. Bundan başqa, geoloqlar üçün bu vulkanlar neft-qaz yataqlarının tədqiqində mühüm əhəmiyyət daşıyır.