Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Dövlət dilimiz TƏHLÜKƏDƏ: Lövhələrdə və vitrinlərdə Azərbaycan dili haradadır?

Dövlət dilimiz TƏHLÜKƏDƏ: Lövhələrdə və vitrinlərdə Azərbaycan dili haradadır?

Turkstan.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Azərbaycan dili xalqımızın minilliklər boyu formalaşmış mədəniyyətini, düşüncə tərzini, tarixi yaddaşını və mənəviyyatını yaşadan ünsiyyət vasitəsidir. Bu gün dünyada 50 milyondan çox insan üçün Azərbaycan dili ana dili funksiyasını yerinə yetirir. Bu, dilimizin geniş coğrafiyada yaşadığını, beynəlxalq səviyyədə tanındığını və xalqımızın milli kimliyinin ayrılmaz bir parçası olduğunu sübut edir.

Azərbaycan dili öz zəngin leksikası, ahəngdarlığı və ifadə imkanları ilə dünya dilləri içərisində öz layiqli yerini qoruyub saxlayır. Lakin etiraf etməliyik ki, qloballaşma, texnoloji inkişaf və müxtəlif mədəni təsirlərin güclənməsi ilə bu dildə də müəyyən yad təsirlərin izləri hiss olunmağa başlayıb. Təəssüf ki, son illərdə bu təsirlər təkcə dilin leksikasında deyil, həm də onun ictimai məkanlarda istifadə formalarında, qrammatikasında və təqdimat üslubunda özünü göstərir.

Bakının küçələrində, ticarət obyektlərində və ictimai iaşə yerlərində buna çox rast gəlinir. Mağazaların və reklam lövhələrinin böyük əksəriyyətində yazıların ingilis dilində olması artıq adi bir mənzərəyə çevrilib. “Sale”, “Coffee shop”, “Beauty studio”, “Fashion house” kimi adlar, doğrudur, müasir görünə bilər, lakin bu adlar Azərbaycan şəhərində deyil, Avropanın hansısa şəhərində olduğumuz təəssüratını yaradır. Halbuki, Azərbaycan dili Konstitusiya ilə dövlət dili elan olunub, bütün rəsmi və ictimai həyatda istifadəsi təmin edilib. Belə bir şəraitdə ictimai məkanda ana dilindən istifadənin azalması, açıq şəkildə dövlət dilinə və milli dəyərlərə hörmətsizlikdir.

Daha narahatedici bir hal isə bəzi iaşə və xidmət obyektlərinin adlarının rus dilində, lakin latın qrafikasında yazılmasıdır. “Zloy kofe”, “Palirovka”, “Moyka”, “Balansirovqa” kimi ifadələr nə düzgün Azərbaycan dili nümunəsidir, nə də rus dilinə tam uyğun gəlir. Bu, nəinki savadsızlıq göstəricisidir, həm də dilə olan etinasızlığın bariz nümunəsidir. Belə yanlış və qarışıq yazıların artması isə xüsusilə gənc nəsildə dil normalarına biganə münasibət formalaşdırır.

Eyni vəziyyət avtomobil ehtiyat hissələri satılan mağazalarda da müşahidə olunur. Burada hissələrin adları çox zaman rus dilindən olduğu kimi götürülür, lakin latın qrafikasında, həm də kobud orfoqrafik səhvlərlə yazılır. Belə yazılarla tez-tez rastlaşmaq, insanların yaddaşına bu formaların düzgün variant kimi hopmasına səbəb olur. Zaman keçdikcə cəmiyyət düzgün ilə yanlış arasındakı sərhədi ayırd edə bilməyəcək. Bu isə dilin saflığı üçün ciddi təhdid yaradır.

Bunlardan əlavə, insanlarımızın danışığında rusca ifadələr daha tez-tez səslənir. Qeyd etmək lazımdır ki, dilin bu şəkildə ifadə vasitəsi əcaib hadisə kimi qiymətləndirilməlidir. Vətəndaşlar nitqlərində rus və Azərbaycan dillərində qarışıq ifadələri birgə işlədirsə, bu, dilimizə sayğı göstəricisi sayıla bilməz.

Məsələnin ciddiliyini nəzərə alan Azərbaycan dövləti son illərdə bu sahədə ardıcıl və məqsədyönlü addımlar atır. Azərbaycan dili ilə bağlı ölkə rəhbərliyi tərəfindən onlarla sərəncam və fərman imzalanıb, Dövlət Proqramı qəbul olunub. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü və imzası ilə qəbul edilən “Azərbaycan dilinin saflığının qorunması və dövlət dilindən istifadənin daha da təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında” Fərman isə bu istiqamətdə ən vacib sənədlərdən biridir. Həmin sənəddə dilimizin leksik və qrammatik qaydalarının qorunmasının zəruriliyi xüsusi olaraq vurğulanır. Qeyd olunur ki, dilin normalarının pozulması yalnız dil mədəniyyətini deyil, bütövlükdə cəmiyyətin mədəni səviyyəsini də aşağı salır.

Bu baxımdan Azərbaycan dilinin saflığını qorumaq təkcə dövlətin deyil, hər bir vətəndaşın mənəvi borcudur. Ana dilimizə münasibət, əslində xalqımızın özü-özünə münasibətidir. Bir xalq öz dilinə sahib çıxmırsa, onun milli kimliyi də, mədəni irsi də zamanla silinməyə məhkumdur. Biz bu gün Azərbaycan dilini yaşatmaqla təkcə bugünkü nəsillərə deyil, gələcək nəslə də bir mədəniyyət və mənəviyyat mirası ötürürük.

Azərbaycan dili təkcə danışıq vasitəsi deyil, həm də milli ruhun ifadə vasitəsidir. Bu dilin qorunması, inkişaf etdirilməsi və gündəlik həyatda layiqincə istifadə olunması bizim dövlətçiliyimizin, müstəqilliyimizin, mədəniyyətimizin və milli varlığımızın əsas dayaqlarındandır. Bu mənada dilin saflığı uğrunda mübarizə yalnız filoloqların və ya dilçilərin işi deyil, bütün xalqın ortaq vəzifəsidir.

Dilimizin qorunması təkcə qadağalar və cərimələrlə yox, həm də maarifləndirmə, sevgi və nümunə ilə mümkündür. Əgər biz öz dilimizi sevərək danışsaq, onu düzgün və qürurla istifadə etsək, gələcək nəsillər də bu mirasa eyni dərəcədə dəyər verəcək. Unutmayaq, Azərbaycan dili bizim kimliyimizdir, onu qorumaq isə hər birimizin vicdan və vətəndaşlıq borcudur.

Rəsul Mirhəşimli,

filoloq, araşdırmaçı jurnalist

Yazı, Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə Media və Mülki Cəmiyyət İctimai Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Azərbaycan dili və mədəniyyəti: milli və bəşəri dəyərlər” adlı layihəsi çərçivəsində çap olunur.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:136
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 11 İyul 2025 23:40 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see434

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see327

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see325

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see304

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see298

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see284

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see282

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see272

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see253

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see237

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see232

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see215

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see214

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see205

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see199

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see195

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see191

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see191

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see186

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri